Hãy dùng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ

Nhiều người tin rằng aspirin là một loại thuốc thông dụng và việc uống nó sẽ không gây hại gì, thậm chí họ còn mù quáng làm theo trào lưu và sử dụng nó như một "thực phẩm bổ sung sức khỏe hàng ngày".

Trên thực tế, aspirin, khi được sử dụng đúng cách, có thể ngăn ngừa bệnh tật, nhưng khi sử dụng sai cách, nó có thể gây ra bệnh. Có ba lý do chính tại sao aspirin phải được sử dụng dưới sự hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ:

Tính chất "hai mặt" trong cơ chế tác dụng của nó: cần phải cân bằng giữa tác dụng chống đông máu và nguy cơ chảy máu

Aspirin ngăn ngừa các bệnh huyết khối như nhồi máu cơ tim và nhồi máu não bằng cách ức chế sự kết tập tiểu cầu. Tuy nhiên, tác dụng chống huyết khối này thường làm suy yếu chức năng cầm máu bình thường của cơ thể, làm tăng nguy cơ chảy máu. Việc cân nhắc giữa lợi ích của việc ngăn ngừa huyết khối và nguy cơ chảy máu gia tăng đòi hỏi phải có sự đánh giá chuyên nghiệp của bác sĩ hoặc dược sĩ dựa trên tình trạng sức khỏe của bệnh nhân. Tự ý dùng thuốc sẽ khó đạt được sự cân bằng, có thể dẫn đến việc phòng ngừa không hiệu quả hoặc làm tăng nguy cơ chảy máu.

Lưu ý đặc biệt: Nhiều người lầm tưởng rằng uống aspirin như một loại thực phẩm chức năng hàng ngày. Sử dụng aspirin lâu dài mà không có chỉ định sẽ làm tăng đáng kể nguy cơ tổn thương đường tiêu hóa và chảy máu.

Độ chính xác của liều lượng: Liều lượng khác nhau tương ứng với các mục đích sử dụng và rủi ro khác nhau

Liều lượng là yếu tố cốt lõi quyết định hiệu quả và độ an toàn của aspirin. Liều lượng lâm sàng thường dùng phải tuân thủ nghiêm ngặt theo chỉ định. Aspirin chủ yếu được chia thành ba loại: chống huyết khối, hạ sốt và giảm đau, và chống viêm và chống thấp khớp.

Lưu ý đặc biệt: Liều lượng aspirin phụ thuộc trực tiếp vào chỉ định và không phải là trường hợp "liều càng cao thì hiệu quả càng tốt". Việc tự ý tăng liều không những không cải thiện được hiệu quả mà còn làm tăng đáng kể nguy cơ chảy máu đường tiêu hóa, tổn thương thận và các biến chứng khác. Liều lượng phải do bác sĩ hoặc dược sĩ xác định dựa trên tình trạng cụ thể; không được tự ý tăng hoặc giảm liều hoặc kéo dài thời gian điều trị.

"Theo dõi" việc sử dụng thuốc dài hạn: chủ động giảm thiểu các rủi ro tiềm ẩn

Các bác sĩ sẽ yêu cầu bệnh nhân dùng aspirin lâu dài phải khám định kỳ để đánh giá các chỉ số quan trọng như chức năng đông máu và phản ứng đường tiêu hóa, và điều chỉnh kế hoạch điều trị cho phù hợp. Một số bệnh nhân có thể bị tổn thương niêm mạc đường tiêu hóa do sử dụng aspirin lâu dài. Nếu xuất hiện các triệu chứng như phân đen hoặc đau bụng, cần ngừng thuốc ngay lập tức và điều chỉnh kế hoạch điều trị.

Những người tự ý dùng thuốc lâu dài thường bỏ qua những dấu hiệu cảnh báo này cho đến khi xảy ra các phản ứng phụ nghiêm trọng, bỏ lỡ thời điểm can thiệp tối ưu.

Lưu ý đặc biệt: Sử dụng aspirin lâu dài không phải là biện pháp phòng ngừa "một kích cỡ phù hợp cho tất cả", mà là một quá trình điều trị cần được theo dõi liên tục. Trong thời gian dùng thuốc, cần thực hiện xét nghiệm máu định kỳ, bao gồm xét nghiệm công thức máu toàn phần và xét nghiệm chức năng đông máu. Nếu xuất hiện các triệu chứng như đau dạ dày hoặc trào ngược axit, hãy đến gặp bác sĩ ngay lập tức. Không nên bỏ qua việc theo dõi thường xuyên chỉ vì ban đầu không có triệu chứng, vì điều này có thể dẫn đến các nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn như chảy máu hoặc tổn thương nội tạng.

Không phù hợp với tất cả mọi người

Quan niệm sai lầm phổ biến về aspirin là "nó có tác dụng với người khác, nên tôi cũng nên dùng". Aspirin là thuốc kê đơn và phải được sử dụng nghiêm ngặt theo chỉ định. Do sự khác biệt về thể trạng và bệnh lý nền của mỗi người, aspirin có những "chống chỉ định" và "lưu ý" rõ ràng, và nó không phù hợp với tất cả mọi người.

Chống chỉ định

Những người bị dị ứng thuốc, chẳng hạn như dị ứng với aspirin hoặc các thành phần của nó, có thể bị phát ban, phù thanh quản hoặc sốc phản vệ.

Bệnh nhân mắc các bệnh lý chảy máu đang hoạt động như chảy máu do loét dạ dày, xuất huyết nội sọ hoặc bệnh máu khó đông có thể gặp nguy cơ chảy máu cao hơn hoặc thậm chí xuất huyết ồ ạt sau khi dùng thuốc này.

Bệnh nhân bị suy gan hoặc suy thận nặng có thể gặp tình trạng tích tụ thuốc khi dùng aspirin, điều này có thể làm tăng gánh nặng cho các cơ quan và làm tăng nguy cơ tác dụng phụ.

Phụ nữ mang thai và cho con bú có thể ảnh hưởng đến chức năng đông máu của thai nhi và trẻ sơ sinh, làm tăng nguy cơ sinh non và dị tật bẩm sinh.

Sử dụng thận trọng

Bệnh nhân mắc các bệnh về đường tiêu hóa như viêm dạ dày, loét dạ dày và loét tá tràng có thể bị kích ứng niêm mạc đường tiêu hóa, dẫn đến chảy máu do loét.

Những người có huyết áp không được kiểm soát tốt (huyết áp tâm thu ≥160 mmHg hoặc huyết áp tâm trương ≥100 mmHg) có thể có nguy cơ xuất huyết nội sọ cao hơn và trước tiên nên ổn định huyết áp của mình.

Người trên 65 tuổi có chức năng đông máu, chức năng gan và thận suy giảm, và khả năng dung nạp thuốc giảm, do đó cần giảm liều lượng và cần kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Đối với một số bệnh nhân hen suyễn, đặc biệt là những người dị ứng với thuốc chống viêm không steroid (NSAID), có thể xảy ra co thắt đường thở.

Lưu ý đặc biệt: Những người khỏe mạnh không có các yếu tố nguy cơ rõ ràng đối với bệnh tim mạch và mạch máu não (như tiền sử gia đình, tăng huyết áp, tăng lipid máu, tăng đường huyết, v.v.) không nên mù quáng làm theo trào lưu uống aspirin hàng ngày như một loại thực phẩm bổ sung sức khỏe.

Phong Vũ

Theo Người đưa tin