Vậy tại sao đi xe điện lại dễ bị say xe hơn? Hiện tượng này có cơ sở khoa học hay chỉ là cảm giác chủ quan? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các nguyên nhân, đồng thời đưa ra giải pháp giúp giảm say xe khi di chuyển bằng xe điện.

Mới đây, chủ đề "Tại sao dễ bị say xe khi đi xe điện?" đã trở thành chủ đề thịnh hành trên mạng, gây ra những cuộc tranh luận sôi nổi giữa cư dân mạng. 

Về mặt y học, say tàu xe được gọi là "kinetosis", và nguyên nhân gốc rễ của nó là phản ứng sinh lý được kích hoạt bởi "xung đột thông tin" giữa các hệ thống cảm giác khác nhau trong cơ thể.

Các chuyên gia chỉ ra rằng cơ thể con người chủ yếu dựa vào ba hệ thống để duy trì thăng bằng: hệ thống tiền đình ở tai trong chịu trách nhiệm cảm nhận những thay đổi về chuyển động như gia tốc và xoay; hệ thống thị giác đánh giá chuyển động của môi trường xung quanh; và các thụ thể cảm giác bản thể phân bố trong cơ bắp và khớp truyền tải thông tin về vị trí và chuyển động của các bộ phận khác nhau trên cơ thể.

Say xe thường xảy ra khi thông tin không nhất quán. Khi bạn nhìn vào điện thoại hoặc đọc sách trong xe, mắt bạn nhận được một hình ảnh tĩnh, nhưng hệ thống tiền đình của bạn lại cảm nhận rõ ràng rằng xe đang tăng tốc, giảm tốc hoặc rẽ.

Đến lúc này, não bộ trở nên bối rối: cơ thể rõ ràng đang chuyển động, vậy tại sao mắt lại cho thấy là không? Các chuyên gia cho biết: "Sự mâu thuẫn này hiếm khi xảy ra trong quá trình tiến hóa. Não bộ có thể hiểu nhầm đó là 'ngộ độc hoặc bất thường hệ thần kinh', từ đó kích hoạt phản ứng bảo vệ - cố gắng 'đào thải độc tố' thông qua buồn nôn và nôn mửa, kèm theo các triệu chứng như chóng mặt, đổ mồ hôi lạnh và xanh xao. "

Vậy tại sao lại dễ bị say xe hơn khi đi xe điện?

Thứ nhất, xe điện có mô-men xoắn tức thời cao, khiến việc tăng tốc và giảm tốc diễn ra đột ngột hơn. Xe năng lượng mới thường được dẫn động trực tiếp bởi động cơ điện, với độ trễ phản hồi công suất gần như bằng không; chỉ cần chạm nhẹ vào bàn đạp ga cũng tạo ra cảm giác đẩy ngược rõ rệt. Khi giảm tốc, hệ thống thu hồi năng lượng sẽ can thiệp, tạo ra cảm giác kéo tương tự như khi phanh. Sự thay đổi gia tốc thường xuyên, nhanh chóng và không tuyến tính này kích thích hệ thống tiền đình mạnh hơn nhiều so với các xe chạy xăng truyền thống, vốn có khả năng tăng tốc mượt mà và giảm tốc tuyến tính.

Thứ hai, hệ thống phục hồi năng lượng có thể gây ra "cú giật bất ngờ". Nhiều xe điện có chế độ phục hồi năng lượng mạnh mẽ để cải thiện phạm vi hoạt động, điều này gây ra hiện tượng giảm tốc đáng kể ngay khi nhả chân ga. Hành khách sẽ liên tục cảm nhận chuyển động lắc lư nhẹ "tiến lùi", tương tự như việc liên tục đạp nhẹ phanh. Sự giảm tốc không thể đoán trước này có thể dễ dàng làm gián đoạn nhịp điệu thích nghi của hệ thống tiền đình.

Thứ ba, sự yên tĩnh làm tăng cường "xung đột giác quan". Xe điện không có tiếng ồn và độ rung của động cơ, và trong cabin yên tĩnh, hành khách nhạy cảm hơn với những thay đổi về chuyển động và thông tin thị giác. Nếu họ nhìn xuống điện thoại vào lúc này, xung đột giữa tín hiệu thị giác và tín hiệu tiền đình sẽ càng được khuếch đại.

Nghe có vẻ nghịch lý, nhưng sự im lặng của xe điện lại là một yếu tố gây say xe.

Cuối cùng, thói quen lái xe cũng là một yếu tố góp phần. Nhiều người lái xe điện đã quen với việc sử dụng "chế độ một bàn đạp", điều khiển tăng tốc và giảm tốc chỉ bằng một bàn đạp duy nhất. Điều này dẫn đến việc thay đổi tốc độ thường xuyên hơn, đòi hỏi hệ thống cân bằng của hành khách phải liên tục điều chỉnh, do đó khiến họ dễ bị say xe hơn.

Cách giảm say xe khi đi xe điện hiệu quả

Các chuyên gia khuyên rằng, dù di chuyển bằng xe điện hay xe chạy xăng, cần phải chuẩn bị trước những điều sau:

- Lưu ý về chế độ ăn uống: Ăn trước khi khởi hành một tiếng, chọn những món ăn nhẹ và dễ tiêu hóa. Tránh ăn quá nhiều, ăn đồ ăn nhiều dầu mỡ hoặc nhiều đường, và không ăn khi bụng hoàn toàn đói.

- Mẹo chọn chỗ ngồi: Cố gắng chọn chỗ ngồi hàng đầu hoặc cạnh cửa sổ. Chỗ ngồi hàng đầu mang lại tầm nhìn rộng, giúp duy trì sự nhất quán giữa cảm giác thị giác và tiền đình; chỗ ngồi cạnh cửa sổ cho phép bạn thỉnh thoảng nhìn ra xa, giúp não bộ phối hợp các tín hiệu vận động.

- Thuốc dự phòng: Đối với những người bị say tàu xe nặng, có thể uống thuốc chống say tàu xe từ 30 phút đến 1 giờ trước khi đi hoặc sử dụng miếng dán chống say tàu xe. Nên tham khảo ý kiến ​​bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng.

Việc dễ bị say xe khi đi xe điện không phải do xe “kém an toàn”, mà xuất phát từ sự khác biệt trong cách vận hành so với xe truyền thống. Khi hiểu rõ nguyên nhân và điều chỉnh thói quen, hầu hết mọi người đều có thể thích nghi và tận hưởng trải nghiệm di chuyển êm ái của xe điện.

Phong Vũ

Theo Người đưa tin