Theo khuyến cáo từ MedlinePlus (thuộc Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ), các yếu tố như nhiệt độ, không khí, ánh sáng và độ ẩm là "kẻ thù" hàng đầu làm hỏng thuốc, khiến chúng giảm hiệu lực hoặc biến chất trước cả hạn sử dụng in trên bao bì. Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cũng nhấn mạnh, phần lớn các loại thuốc thông thường yêu cầu điều kiện bảo quản ở nhiệt độ phòng kiểm soát từ 15-30°C. Bất kỳ sự trồi sụt thất thường nào của nhiệt độ và độ ẩm trong mùa nóng đều có thể làm thay đổi hoàn toàn hồ sơ chất lượng của sản phẩm.

Chính vì vậy, khi những ngày nắng nóng khép lại, việc kiểm tra và "lọc máu" lại tủ thuốc gia đình không còn là chuyện thích thì làm, mà là một nguyên tắc an toàn bắt buộc. Dưới đây là những lý do cốt lõi vì sao bạn cần thay mới hoặc dọn dẹp lại tủ thuốc sau mùa nóng để bảo vệ sức khỏe cho cả nhà.

Lý do 1: Nhiệt độ cao có thể làm thuốc giảm chất lượng

Một số thuốc nhạy với nhiệt hơn bạn nghĩ, đặc biệt là insulin, một số thuốc dạng lỏng, thuốc nhỏ mắt, thuốc đặt, kem bôi hoặc thuốc cần bảo quản lạnh. Nếu tủ thuốc đặt gần cửa sổ, cạnh bếp, trong xe, gần thiết bị điện nóng hoặc ở phòng quá nóng, thuốc có thể bị ảnh hưởng.

Thuốc giảm chất lượng không phải lúc nào cũng đổi màu, đổi mùi hoặc vón cục rõ ràng. Vì vậy, chỉ nhìn bằng mắt thường không đủ để đảm bảo thuốc còn tốt. Sau mùa nóng, hãy kiểm tra từng loại: thuốc nào cần bảo quản lạnh, thuốc nào đã từng bị để ngoài nhiệt độ cao, thuốc nào bao bì bị phồng, chảy, rò hoặc biến dạng.

Nhiệt độ cao và ánh sáng có thể ảnh hưởng đến chất lượng thuốc, nhất là sau mùa nóng kéo dài.

Lý do 2: Độ ẩm làm viên nén, viên nang và thuốc bột dễ hỏng hơn

Phòng tắm là nơi nhiều người để thuốc vì tiện, nhưng đây lại là vị trí kém lý tưởng. Hơi nước từ vòi sen, bồn rửa và không khí ẩm có thể làm viên thuốc mềm, vón, đổi mùi hoặc giảm độ ổn định. Thuốc bột, viên sủi, viên nang và một số thuốc đóng lọ càng cần tránh ẩm.

Một nghiên cứu về bảo quản thuốc trong hộ gia đình tại Hoa Kỳ đăng trên NLM/NIH nêu vị trí bảo quản lý tưởng cho hầu hết thuốc thường là 15-30°C và độ ẩm dưới 60%; phòng tắm có thể là nơi không phù hợp vì nhiệt và ẩm. 

Nếu tủ thuốc đang đặt trong nhà tắm, nên chuyển sang nơi khô mát hơn, tránh tầm với trẻ em và thú cưng. Gói hút ẩm trong lọ thuốc không nên lấy ra nếu nhà sản xuất để sẵn nhằm bảo vệ thuốc, nhưng cũng không nên tự thêm vật lạ vào lọ thuốc nếu không được hướng dẫn.

Lý do 3: Thuốc hết hạn hoặc gần hết hạn dễ bị dùng nhầm khi cần gấp

Khi sốt, đau bụng, dị ứng hoặc ho về đêm, nhiều người vội lấy thuốc trong tủ mà không đọc hạn. Đây là lúc thuốc hết hạn dễ bị dùng nhầm nhất. Một số thuốc quá hạn có thể giảm hiệu quả; với thuốc điều trị tình huống khẩn như thuốc dị ứng nặng, thuốc hen hoặc insulin, hiệu quả giảm có thể gây hậu quả nghiêm trọng.

Sau mỗi mùa nóng, hãy phân loại thuốc thành 3 nhóm: còn dùng được và còn hạn; gần hết hạn cần ghi chú; hết hạn hoặc không rõ tên/không rõ hướng dẫn thì bỏ đúng cách. Không nên giữ lại thuốc kê đơn cũ “phòng khi cần”, đặc biệt là kháng sinh, thuốc giảm đau mạnh, thuốc an thần hoặc thuốc của người khác.

Kiểm tra hạn dùng giúp tránh dùng nhầm thuốc cũ khi gia đình cần xử lý triệu chứng gấp.

Lý do 4: Bao bì bị hở làm tăng nguy cơ nhầm thuốc và giảm bảo vệ thuốc

Nhiều thuốc bị bóc khỏi vỉ, cắt vỉ rời, đổ chung vào một lọ, mất nhãn hoặc không còn tờ hướng dẫn. Cách này có thể khiến gia đình nhầm thuốc, nhầm liều, không biết hạn dùng, không biết chống chỉ định. Với thuốc giống nhau về màu sắc hoặc hình dạng, nguy cơ càng cao.

MedlinePlus khuyến cáo nên giữ thuốc trong bao bì gốc, vì bao bì giúp bảo vệ thuốc và cung cấp thông tin quan trọng như tên thuốc, liều, hạn dùng, cách bảo quản. Nếu thuốc đã mất nhãn, không rõ là thuốc gì hoặc không rõ của ai, tốt nhất không nên dùng.

Một tủ thuốc an toàn nên có nhãn rõ, chia thuốc người lớn/trẻ em, chia thuốc kê đơn/không kê đơn, và có danh sách thuốc đang dùng thường xuyên của từng thành viên.

Lý do 5: Tủ thuốc có thể không còn phù hợp với nhu cầu hiện tại của gia đình

Sau vài tháng, nhu cầu thuốc trong nhà có thể thay đổi: trẻ tăng cân nên liều thuốc trẻ em khác trước, người lớn có thuốc điều trị mới, có người dị ứng thuốc mới phát hiện, có thuốc không còn dùng nữa. Nếu không cập nhật, tủ thuốc dễ trở thành nơi chứa nhiều thứ cũ hơn là một bộ dụng cụ an toàn.

Gia đình nên có một danh sách ngắn: thuốc hạ sốt phù hợp, nước muối sinh lý, dung dịch sát khuẩn ngoài da, băng gạc, nhiệt kế, thuốc đang điều trị bệnh mạn tính theo toa, số điện thoại cơ sở y tế gần nhà. Những thuốc kê đơn nên dùng theo đúng chỉ định, không chia sẻ cho người khác dù triệu chứng “có vẻ giống nhau”.

Tủ thuốc gia đình nên được kiểm tra định kỳ để đảm bảo thuốc còn phù hợp, còn hạn và được bảo quản đúng.

Tủ thuốc gia đình không nên là nơi “cất đại cho tiện”. Sau mỗi mùa nóng, nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng, thuốc hết hạn, bao bì hở và nhu cầu sức khỏe thay đổi đều là lý do nên kiểm tra lại. Việc này không mất nhiều thời gian nhưng giúp giảm nguy cơ dùng nhầm thuốc, dùng thuốc giảm chất lượng hoặc để thuốc nguy hiểm trong tầm tay trẻ nhỏ.

Cuối tuần này, hãy dành 15 phút mở tủ thuốc, kiểm tra hạn dùng và chuyển thuốc khỏi nơi nóng ẩm. Một tủ thuốc gọn và rõ nhãn có thể giúp gia đình xử lý tình huống nhỏ an toàn hơn.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. 

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này

Quỳnh Giang

Theo Người đưa tin