Tại sao trào ngược lại tồi tệ hơn khi nằm?

Khi chúng ta đứng hoặc ngồi, trọng lực sẽ đóng vai trò giữ cho phần lớn dịch dạ dày nằm yên ở vị trí thấp hơn họng. Tuy nhiên, khi nằm ngang, lợi thế này biến mất. Nếu cơ vòng thực quản (vùng nối dạ dày và thực quản) bị suy yếu, dịch vị sẽ dễ dàng chảy ngược lên trên, gây ra cảm giác rát bỏng, ợ chua rất khó chịu.

Trường môn Tiêu hóa Hoa Kỳ (ACG) ghi nhận những thay đổi đơn giản trong lối sống có thể hỗ trợ đáng kể việc kiểm soát triệu chứng trào ngược ban đêm. Dưới đây là 3 mẹo thiết thực nhất:

Mẹo 1: Kết thúc bữa tối ít nhất 2–3 giờ trước khi nằm

Đây là thay đổi có cơ sở khoa học rõ ràng và dễ áp dụng nhất. Ngay sau bữa ăn, dạ dày đang chứa đầy thức ăn và dịch vị để tiêu hóa. Nếu nằm xuống quá sớm, dịch dạ dày sẽ dễ dàng trào ngược lên thực quản hơn.

• Cách áp dụng: Nếu bạn thường đi ngủ lúc 23 giờ, hãy cố gắng hoàn thành bữa tối muộn nhất là 19 giờ 30 đến 20 giờ.

• Ăn vừa phải: Không chỉ thời điểm, khẩu phần ăn tối cũng rất quan trọng. Bạn nên thử để bữa tối nhẹ hơn bữa trưa, ăn chậm rãi và hạn chế việc vừa ăn xong đã chuyển sang nằm sofa xem tivi. Nếu công việc bắt buộc phải ăn muộn, hãy cố gắng duy trì tư thế ngồi thẳng một thời gian sau khi ăn thay vì đi thẳng lên giường.

Khoảng cách 2–3 giờ giữa bữa tối và thời điểm nằm ngủ giúp dạ dày kịp tiêu hóa và giảm điều kiện thuận lợi cho trào ngược.

Mẹo 2: Nâng cả phần đầu và thân trên, không chỉ chồng thêm vài chiếc gối

Một sai lầm rất phổ biến là người bệnh nghe lời khuyên "kê cao đầu" rồi chồng 3–4 chiếc gối nhỏ dưới đầu. Cách này chỉ khiến cổ bị gập nhưng phần thân vẫn nằm ngang, không giải quyết được gốc rễ vấn đề.

• Cách áp dụng đúng: Điểm quan trọng là tạo độ dốc cho toàn bộ phần thân trên (bao gồm cả đầu, lưng và ngực). ACG khuyến nghị bạn nên nâng đầu giường cao khoảng 15–25 cm cho người có triệu chứng ban đêm.

• Công cụ hỗ trợ: Bạn có thể dùng gối nêm chuyên dụng đủ dài, hoặc nệm/vật kê thiết kế để nâng phần đầu giường lên một góc phù hợp. Khi thân trên được nâng, trọng lực sẽ tiếp tục hỗ trợ giữ dịch dạ dày ở vị trí thấp hơn kể cả khi bạn đang ngủ. Biện pháp này đặc biệt hiệu quả với người thường tỉnh giấc vì ợ chua, nóng ngực hoặc dịch vị dâng lên cổ.

Để giảm trào ngược hiệu quả khi ngủ, bạn cần nâng cao phần thân trên chứ không phải chỉ gập cổ bằng nhiều gối.

Mẹo 3: Thử nằm nghiêng bên trái thay vì nằm ngửa hoặc nghiêng phải

Mẹo này ít người biết nhưng lại rất hiệu quả. Các tài liệu chuyên môn của ACG ghi nhận ngủ nghiêng bên trái có thể mang lại lợi ích cho triệu chứng trào ngược.

• Giải thích: Do vị trí tự nhiên của dạ dày trong ổ bụng, khi nằm nghiêng trái, vùng nối giữa thực quản và dạ dày sẽ nằm ở vị trí cao hơn so với khi nghiêng phải. Nhờ đó, dịch trong dạ dày khó tiếp cận thực quản hơn.

• Cách áp dụng: Không ai có thể nằm im một tư thế suốt cả đêm, cơ thể sẽ tự đổi tư thế khi ngủ. Tuy nhiên, nếu bạn thường bị trào ngược ngay lúc mới nằm xuống, hãy thử bắt đầu giấc ngủ bằng tư thế nghiêng bên trái. Kết hợp tư thế nằm nghiêng trái với việc nâng nhẹ phần thân trên sẽ mang lại hiệu quả kép.

Nằm nghiêng trái là tư thế đáng để thử nếu bạn thường xuyên bị trào ngược ngay khi vừa nằm xuống giường.

Đã làm đủ 3 cách mà vẫn trào ngược mỗi đêm thì sao?

Nếu bạn đã ăn cách giờ ngủ vài tiếng, nâng đầu giường và điều chỉnh tư thế ngủ đúng cách nhưng triệu chứng vẫn xảy ra nhiều đêm mỗi tuần, đó là lúc bạn cần xem xét lại chẩn đoán và cách sử dụng thuốc.

ACG khuyến nghị nếu bạn đang dùng thuốc ức chế bơm proton (PPI), thông thường nên uống 30–60 phút trước bữa ăn, thay vì uống tùy tiện hoặc chỉ trước khi lên giường. Tuyệt đối không tự ý tăng liều thuốc ban đêm khi chưa được bác sĩ tư vấn. Một số người có thể gặp tình trạng trào ngược không acid, thực quản quá nhạy cảm hoặc bệnh lý khác gây ra triệu chứng tương tự trào ngược.

Những dấu hiệu không nên tiếp tục tự điều trọ ở nhà

Hãy đi khám bác sĩ ngay nếu trào ngược đi kèm các dấu hiệu báo động: nuốt nghẹn hoặc thức ăn thường xuyên mắc lại ở cổ; đau khi nuốt; sụt cân không chủ ý; nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen; triệu chứng ngày càng tăng dù điều trị đúng hướng.

Trào ngược dạ dày về đêm hoàn toàn có thể cải thiện thông qua những điều chỉnh đơn giản nhưng thực tế. Đừng để nỗi ám ảnh ợ chua, rát ngực phá hỏng giấc ngủ của bạn mỗi đêm.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. 

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này