Nói một cách đơn giản, tắc mạch phổi xảy ra khi một cục máu đông tách ra từ tĩnh mạch ở chân hoặc vùng chậu và di chuyển trong máu để làm tắc nghẽn động mạch phổi.

90% các trường hợp tắc mạch là cục máu đông, nhưng một khi bị tắc, chúng sẽ làm tăng sức cản mạch máu phổi, làm suy giảm quá trình trao đổi khí, giảm cung lượng tim, và trong trường hợp nặng, có thể dẫn đến ngừng tim và ngừng hô hấp.

Phân tầng nguy cơ: Không phải tất cả các trường hợp thuyên tắc phổi đều giống nhau

Thuyên tắc phổi không phải là một bệnh có thể điều trị theo một phương pháp duy nhất, mà được phân loại theo "mức độ rủi ro"!

1. Thuyên tắc phổi nguy cơ cao: Huyết áp tâm thu dưới 90 mmHg trong hơn 15 phút, với tỷ lệ tử vong vượt quá 15%!

2. Thuyên tắc phổi mức độ trung bình: Chức năng tâm thất phải suy giảm nhưng huyết áp bình thường, cần điều trị cấp cứu.

3. Thuyên tắc phổi nguy cơ thấp: Không có rối loạn chức năng tâm thất phải hoặc hạ huyết áp, chỉ cần điều trị bằng thuốc chống đông máu.

Bệnh nhân có nguy cơ cao phải được điều trị tiêu huyết khối hoặc phẫu thuật ngay lập tức, nếu không thời gian cứu chữa vàng chỉ còn vài giờ!

Ai là người dễ bị tổn thương nhất? Bốn nhóm người này cần đặc biệt cảnh giác

1. "Những người ít vận động": Nhân viên văn phòng, người đi du lịch đường dài

Ngồi hơn 8 tiếng mỗi ngày, hoặc các chuyến bay đường dài hay những chuyến đi ô tô kéo dài hơn 4 tiếng, làm chậm lưu lượng máu trong các tĩnh mạch ở chi dưới, làm tăng đáng kể nguy cơ huyết khối.

Lời khuyên: Hãy đứng dậy và đi lại trong 5 phút mỗi giờ, và thực hiện các bài tập xoay cổ chân; mang vớ nén và tránh mặc quần bó khi đi đường dài.

Hạn chế ngồi lâu để giảm thiểu nguy cơ.

2. Sự kết hợp giữa "béo phì và tuổi cao": dân số trung niên và người cao tuổi

Béo phì là một yếu tố nguy cơ độc lập đối với thuyên tắc phổi. Những người thừa cân có độ nhớt máu cao hơn và sức cản mạch máu lớn hơn, khiến họ dễ bị hình thành cục máu đông hơn. Nguy cơ này thậm chí còn cao hơn ở người cao tuổi do mạch máu của họ kém đàn hồi hơn.

Lời khuyên: Kiểm soát cân nặng và giảm chế độ ăn nhiều chất béo; thường xuyên siêu âm mạch máu chi dưới.

3. Người bị giãn tĩnh mạch: những người có các tĩnh mạch màu xanh nổi rõ ở chân

Giãn tĩnh mạch là dấu hiệu của suy van tĩnh mạch, ứ đọng máu và nguy cơ huyết khối cao. Một giáo viên 45 tuổi, người đã không mang vớ nén trong vài tháng do giãn tĩnh mạch, đột nhiên gặp khó khăn trong việc thở.

Lời khuyên: Bệnh nhân bị giãn tĩnh mạch cần mang vớ nén y tế và nâng cao chân khi nghỉ ngơi sau khi đứng lâu.

4. Nhóm "Hậu phẫu/Nằm liệt giường": Bệnh nhân sau phẫu thuật, bệnh nhân mắc bệnh mãn tính

Những người đã trải qua phẫu thuật, hồi phục sau chấn thương hoặc nằm liệt giường trong thời gian dài có lưu lượng máu chậm và có nguy cơ hình thành cục máu đông rất cao. Một bệnh nhân 50 tuổi sau phẫu thuật đã từ chối rời khỏi giường vì sợ ảnh hưởng đến vết thương, và kết quả là, ông bị tắc mạch phổi vào ngày thứ ba.

Lời khuyên: Hãy ra khỏi giường và vận động nhẹ nhàng trong vòng 48 giờ sau phẫu thuật, và sử dụng thuốc chống đông máu để phòng ngừa nếu cần thiết.

Nhận biết tắc mạch phổi: Những triệu chứng này có thể là "tín hiệu cầu cứu"

Các triệu chứng của thuyên tắc phổi khác nhau tùy thuộc vào kích thước và vị trí của cục huyết khối, nhưng các loại triệu chứng sau đây cần được đặc biệt chú ý:

Bộ ba triệu chứng điển hình (nhưng chỉ khoảng 20% ​​bệnh nhân trải nghiệm đồng thời):

- Khó thở đột ngột (triệu chứng phổ biến nhất, chiếm khoảng 80%)

- Đau ngực (đặc biệt là đau màng phổi, tăng nặng khi hít thở sâu)

- Ho ra máu (thường là lượng nhỏ, đôi khi chỉ có vệt máu trong đờm)

Các triệu chứng phổ biến khác:

- Nhịp tim nhanh không rõ nguyên nhân

- Chóng mặt, ngất xỉu hoặc gần ngất xỉu

- Lo lắng, đổ mồ hôi và cảm giác hoảng sợ

- Sưng và đau ở bắp chân (triệu chứng của huyết khối tĩnh mạch sâu)

- Nhiệt độ thấp

Các triệu chứng không điển hình cần được đặc biệt chú ý:

- Triệu chứng duy nhất là khó thở sau khi hoạt động, và tình trạng này sẽ thuyên giảm khi nghỉ ngơi.

- Cảm giác tức ngực và tim đập nhanh tương tự như các triệu chứng của rối loạn lo âu.

- Ho không rõ nguyên nhân

- Đau vùng thượng vị giống như "viêm dạ dày ruột"

Phòng ngừa: Bắt đầu từ cuộc sống hàng ngày

Thuyên tắc phổi không phải là "thảm họa tự nhiên" mà là "hậu quả do con người gây ra", và phòng ngừa quan trọng hơn nhiều so với điều trị!

- Chế độ ăn: Ít chất béo, nhiều chất xơ; tránh các thực phẩm "nhiều dầu mỡ, nhiều đường".

Hãy ăn nhiều cá, tôm, trứng, các sản phẩm từ sữa, ngũ cốc, đậu, trái cây và rau củ.

Ăn ít đồ chiên rán, thịt mỡ và đồ ngọt.

- Tập thể dục: 30 phút mỗi ngày để thúc đẩy tuần hoàn máu

Sau khi ngồi lâu, hãy đứng dậy và đi bộ khoảng 5 phút.

Chạy bộ, bơi lội và đạp xe đều là những lựa chọn tốt.

Bệnh nhân sau phẫu thuật nên ra khỏi giường và vận động càng sớm càng tốt.

- Uống nhiều nước: 1500-2000ml mỗi ngày để giữ cho máu loãng.

Hãy uống từng lượng nhỏ nước ấm thường xuyên, tránh uống nhiều nước cùng một lúc.

Tránh uống quá nhiều rượu, vì rượu có thể làm tăng độ nhớt của máu.

- Nhóm đối tượng có nguy cơ cao: Khám sức khỏe định kỳ

Bệnh nhân bị giãn tĩnh mạch: Nên siêu âm mạch máu chi dưới mỗi sáu tháng một lần.

Phụ nữ sử dụng thuốc tránh thai dài hạn: Nên xét nghiệm D-dimer hàng năm.

Bệnh nhân sau phẫu thuật: Sử dụng thuốc chống đông máu dự phòng theo chỉ định của bác sĩ.

Đừng đợi đến khi đột ngột ngất xỉu mới hối hận! Bắt đầu từ hôm nay, hãy chú ý đến những tín hiệu của cơ thể, thay đổi những thói quen sinh hoạt không lành mạnh và tăng thêm một lớp "bảo vệ" cho sức khỏe của bản thân và gia đình.

Phong Vũ

Theo Người đưa tin