Làn da không chỉ là lớp áo bao bọc bên ngoài cơ thể mà còn hoạt động như một tấm gương phản chiếu sức khỏe của các cơ quan nội tạng bên trong. Đa phần các vết mẩn ngứa hay đốm thâm trên da chỉ là kích ứng lành tính. Tuy nhiên, nếu nhận thấy 6 biểu hiện bất thường dưới đây xuất hiện trên da, bạn tuyệt đối không nên chủ quan tự bôi thuốc tại nhà mà cần đi thăm khám y tế càng sớm càng tốt:

1. Nốt ruồi đổi màu, viền nham nhở hoặc lớn nhanh bất thường

Học viện Da liễu Hoa Kỳ (AAD) khuyến cáo mọi người nên tự kiểm tra nốt ruồi định kỳ theo quy tắc ABCDE để phát hiện sớm ung thư hắc tố (Melanoma):

• A (Asymmetry - Bất đối xứng): Hai nửa của nốt ruồi không cân xứng nhau.

• B (Border - Viền ngoài): Đường viền ngoài của nốt ruồi bị mờ, nham nhở hoặc gồ ghề hình răng cưa.

• C (Color - Màu sắc): Nốt ruồi có màu sắc không đồng nhất, pha trộn nhiều màu như nâu, đen, đỏ hoặc xanh.

• D (Diameter - Kích thước): Đường kính nốt ruồi lớn hơn 6 mm (tương đương đầu tẩy bút chì).

• E (Evolving - Tiến triển): Nốt ruồi thay đổi nhanh về kích thước, hình dạng, độ gồ hoặc gây ngứa, chảy máu.

Đặc biệt, nếu thấy một nốt ruồi trông khác biệt hoàn toàn so với tất cả các nốt còn lại trên cơ thể ("dấu hiệu vịt con xấu xí"), hãy đi khám chuyên khoa da liễu ngay.

Nốt ruồi mới xuất hiện hoặc thay đổi nhanh về hình dạng, màu sắc cần được bác sĩ da liễu soi kính kiểm tra.

2. Vết loét ngoài da hoặc mảng vảy đóng mãi không lành

Một vết trầy xước thông thường sẽ lành lặn sau 1–2 tuần. Nhưng nếu trên da xuất hiện một vết loét nhỏ, mụn nhọt hoặc mảng vảy khô liên tục chảy máu rỉ rả, đóng vảy rồi bong ra nhưng nhiều tuần liền không chịu liền sẹo, bạn cần hết sức cảnh giác. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo ung thư biểu mô tế bào đáy, biến chứng loét bàn chân do đái tháo đường hoặc viêm mạch máu mạn tính.

3. Xuất hiện các chấm đỏ tím li ti không biến mất khi ấn vào

Những chấm đỏ hoặc đốm tím phẳng nhỏ li ti xuất hiện dày đặc trên da (gọi là chấm xuất huyết petechiae) xảy ra do hồng cầu bị thoát ra khỏi thành mạch. Cách phân biệt đơn giản: dùng ngón tay hoặc đáy ly thủy tinh ấn mạnh vào nốt đỏ, nếu nốt đỏ không biến mất mà vẫn giữ nguyên màu, đó là xuất huyết dưới da thực sự chứ không phải dị ứng côn trùng đốt thông thường. Dấu hiệu này cảnh báo tình trạng giảm tiểu cầu nặng, sốt xuất huyết, rối loạn đông máu hoặc viêm nội mạc mạch máu.

Chấm đỏ tím không nhạt màu khi ấn là dấu hiệu xuất huyết dưới da cần được làm xét nghiệm máu kiểm tra.

4. Da và củng mạc lòng trắng mắt chuyển sang màu vàng

Ăn quá nhiều bí đỏ hay cà rốt có thể làm da ngả vàng, nhưng lòng trắng mắt sẽ không bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, nếu bạn nhận thấy cả da và lòng trắng mắt đều ngả màu vàng đậm, đi kèm nước tiểu sẫm như nước vối và phân bạc màu, đây là dấu hiệu rõ rệt của tình trạng tăng bilirubin trong máu do tổn thương gan, viêm gan, sỏi mật hoặc tắc nghẽn đường mật. Tuyệt đối không tự ý uống các loại thuốc nam "mát gan giải độc" trôi nổi khi chưa có chẩn đoán chính xác.

5. Môi, đầu ngón tay ngón chân chuyển sang màu xanh tím

Màu xanh tím tái ở môi, niêm mạc lưỡi hay đầu móng tay (chứng tím tái cyanosis) xuất hiện khi lượng oxy vận chuyển trong máu bị sụt giảm nghiêm trọng. Đây là tình huống cấp cứu khẩn cấp, thường liên quan đến suy hô hấp cấp, viêm phổi nặng, cơn hen phế quản ác tính hoặc các bệnh lý tim bẩm sinh, suy tim xung huyết. Nếu môi tím tái đi kèm khó thở, thở gấp, đau thắt ngực hoặc lơ mơ, cần gọi cấp cứu ngay lập tức.

6. Phát ban đỏ đau rát kèm bóng nước, lột da sau khi dùng thuốc

Nếu trong vòng vài ngày đến vài tuần sau khi uống một loại thuốc mới (như kháng sinh, thuốc hạ sốt, thuốc chống động kinh, thuốc trị gút), bạn thấy da nổi ban đỏ đau rát, phồng rộp các bọng nước lớn, bong tróc từng mảng da kèm lở loét niêm mạc môi, miệng, mắt, hãy đến ngay bệnh viện. Đây là biểu hiện đặc trưng của Hội chứng Stevens–Johnson hoặc hoại tử thượng bì nhiễm độc (TEN) – phản ứng dị ứng thuốc thể nặng đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu không được cấp cứu hồi sức kịp thời.

Phát ban phồng rộp bóng nước và loét miệng sau khi dùng thuốc mới là tình huống cấp cứu tối khẩn.

Làn da luôn gửi đi những tín hiệu sớm nhất khi cơ thể gặp bất ổn. Việc chủ động quan sát cơ thể và đi khám chuyên khoa đúng thời điểm sẽ giúp bạn phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, từ đó điều trị thuận lợi và hiệu quả hơn rất nhiều.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. 

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này