Tê bì chân tay - khi hệ thần kinh gửi tín hiệu cảnh báo

Tê bì chân tay là cảm giác thường gặp, có thể xuất hiện tạm thời khi ngồi hoặc nằm sai tư thế. Tuy nhiên, khi tình trạng này xảy ra lặp lại hoặc kéo dài, đây có thể là dấu hiệu cho thấy hệ thần kinh ngoại biên hoặc hệ tuần hoàn đang gặp vấn đề.

Hệ thần kinh ngoại biên có vai trò truyền tín hiệu từ não và tủy sống đến các chi. Khi quá trình dẫn truyền này bị gián đoạn, cơ thể sẽ xuất hiện cảm giác tê, châm chích hoặc giảm cảm giác.

Theo Viện Quốc gia về Rối loạn Thần kinh và Đột quỵ Hoa Kỳ (National Institute of Neurological Disorders and Stroke - NINDS), các triệu chứng tê bì kéo dài có thể liên quan đến nhiều bệnh lý nền và cần được đánh giá y khoa nếu lặp lại thường xuyên.

Tê bì có thể xuất hiện khi tín hiệu thần kinh bị gián đoạn trong quá trình truyền dẫn.

Nguyên nhân 1: Rối loạn thần kinh ngoại biên

Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây tê bì kéo dài là bệnh lý thần kinh ngoại biên. Đây là tình trạng các dây thần kinh bị tổn thương, làm giảm khả năng truyền tín hiệu cảm giác.

Nguyên nhân có thể đến từ nhiều yếu tố như tiểu đường, thiếu vitamin hoặc tác động kéo dài từ lối sống ít vận động.

Theo Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (American Diabetes Association – ADA), biến chứng thần kinh ngoại biên là một trong những biến chứng phổ biến của đái tháo đường nếu đường huyết không được kiểm soát tốt trong thời gian dài.

Nguyên nhân 2: Thiếu vitamin nhóm B, đặc biệt B12

Vitamin B12 đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì bao myelin – lớp bảo vệ dây thần kinh. Khi thiếu hụt, tín hiệu thần kinh có thể bị truyền chậm hoặc sai lệch.

Điều này dẫn đến cảm giác tê, châm chích hoặc yếu cơ ở tay chân.

Theo các tổng hợp từ National Institutes of Health (NIH), thiếu vitamin B12 có thể gây ảnh hưởng đến hệ thần kinh nếu không được bổ sung kịp thời, đặc biệt ở người ăn uống thiếu cân bằng hoặc hấp thu kém.

Thiếu vitamin B12 có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng dẫn truyền thần kinh.

Nguyên nhân 3: Rối loạn tuần hoàn máu ngoại vi

Khi máu không lưu thông tốt đến chi, các mô thần kinh không được cung cấp đủ oxy và dưỡng chất, dẫn đến cảm giác tê hoặc lạnh.

Tình trạng này thường gặp ở người ít vận động, ngồi lâu hoặc có bệnh lý mạch máu.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), rối loạn tuần hoàn máu ngoại vi có thể gây ra các triệu chứng ở chi dưới như tê, đau hoặc thay đổi màu da.

Nguyên nhân 4: Biến chứng sớm của tiểu đường

Tiểu đường không kiểm soát tốt có thể gây tổn thương mạch máu nhỏ và dây thần kinh, dẫn đến tê bì kéo dài.

Đây là một trong những biến chứng quan trọng nhất cần được phát hiện sớm.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh không lây nhiễm như tiểu đường đang gia tăng nhanh và là nguyên nhân chính gây biến chứng thần kinh ngoại biên trên toàn cầu.

Tiểu đường là một trong những nguyên nhân quan trọng gây tê bì kéo dài nếu không kiểm soát tốt.

Khi nào tê bì chân tay cần được chú ý?

Tê bì thoáng qua do tư thế thường tự hết sau vài phút. Tuy nhiên, nếu tình trạng xảy ra thường xuyên, kéo dài hoặc kèm yếu cơ, giảm cảm giác, đây có thể là dấu hiệu của bệnh lý nền.

Việc theo dõi tần suất và thời điểm xuất hiện triệu chứng giúp hỗ trợ chẩn đoán chính xác hơn.

Tê bì chân tay không chỉ là hiện tượng sinh lý tạm thời mà có thể là tín hiệu cảnh báo từ hệ thần kinh hoặc hệ tuần hoàn. Những nguyên nhân như thần kinh ngoại biên, thiếu vitamin B12, rối loạn tuần hoàn hoặc biến chứng tiểu đường đều cần được chú ý nếu triệu chứng kéo dài. Việc nhận diện sớm giúp can thiệp kịp thời và hạn chế nguy cơ tiến triển thành tổn thương thần kinh mạn tính.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. 

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này