Vài ngày mới đi đại tiện một lần, mỗi lần vào nhà vệ sinh là một cuộc "đánh vật" toát mồ hôi vì phân khô cứng, vón cục như phân dê và gây đau rát hậu môn. Táo bón là vấn đề tiêu hóa phổ biến đến mức hầu như ai cũng từng trải qua vài lần trong đời. Nhiều người thường tự quy chụp do mình "nóng trong người" rồi uống vài cốc bột sắn hay trà thảo mộc qua ngày.

Tuy nhiên, nếu tình trạng táo bón kéo dài liên tục trên 3 tuần mà không cải thiện dù đã cố ăn nhiều rau xanh, đây không còn là rối loạn ăn uống đơn thuần. Táo bón mạn tính có thể là triệu chứng cảnh báo của nhiều bệnh lý nội khoa và tổn thương thực thể nguy hiểm tại đường tiêu hóa.

Dưới đây là các bệnh lý tiềm ẩn phía sau tình trạng táo bón kéo dài:

1. Hội chứng ruột kích thích thể táo bón (IBS-C)

Đây là một dạng rối loạn chức năng của đại tràng rất phổ biến ở người trẻ tuổi và dân văn phòng phải chịu nhiều áp lực. Hệ thống dây thần kinh kết nối giữa não bộ và đường ruột hoạt động quá nhạy cảm, khiến nhu động ruột co bóp không đồng bộ. Người bệnh thường bị đau quặn bụng dưới, chướng bụng đầy hơi, táo bón dai dẳng nhưng cơn đau bụng sẽ thuyên giảm rõ rệt sau khi đi đại tiện xong.

2. Bệnh lý tuyến giáp (Suy giáp mạn tính)

Tuyến giáp nằm ở vùng cổ, chịu trách nhiệm tiết hormone điều tiết toàn bộ tốc độ chuyển hóa của các cơ quan. Khi tuyến giáp bị suy yếu, nhu động co bóp của dạ dày và ruột cũng bị chậm lại theo. Phân di chuyển trong lòng đại tràng quá chậm sẽ bị tái hấp thu cạn kiệt nước, trở nên khô xác và khó tống đẩy. Người bị suy giáp thường kèm theo các dấu hiệu: sợ lạnh, mệt mỏi rã rời, da khô nẻ, tăng cân dù ăn ít và rụng tóc nhiều.

Táo bón kéo dài kèm đau tức bụng dưới là dấu hiệu cảnh báo nhu động ruột đang bị đình trệ.

3. Tổn thương cơ học: Polyp và Ung thư đại trực tràng

Đây là nguyên nhân nguy hiểm nhất mà mọi người không được phép bỏ qua, đặc biệt ở người trên 45 tuổi. Một khối u ác tính hoặc khối polyp lớn mọc lên từ thành đại tràng sẽ phát triển to dần, làm hẹp lòng ruột và cản trở đường đi của phân.

Dấu hiệu cảnh báo ung thư đại trực tràng thường gồm: táo bón mới xuất hiện nhưng ngày càng tăng nặng, hoặc táo bón xen kẽ từng đợt tiêu chảy bất thường; khuôn phân bị dẹt mỏng như chiếc lá hoặc có rãnh khuyết; đi đại tiện ra máu lẫn chất nhầy và cảm giác đi xong vẫn không hết phân.

4. Bệnh lý vùng hậu môn trực tràng: Trĩ và nứt kẽ hậu môn

Táo bón và các bệnh lý hậu môn tạo thành một "vòng xoắn bệnh lý" luẩn quẩn. Khối phân to cứng làm rách niêm mạc hậu môn (nứt kẽ) hoặc làm giãn vỡ các đám rối tĩnh mạch trĩ, gây đau rát như dao cứa và chảy máu tươi mỗi khi rặn.

Nỗi sợ hãi cơn đau rát khiến người bệnh có tâm lý nín nhịn đi tiêu. Phân lưu lại trong trực tràng càng lâu càng bị rút cạn nước, trở nên to cứng hơn và làm tổn thương hậu môn ngày một trầm trọng.

Nội soi đại trực tràng là tiêu chuẩn vàng giúp phát hiện sớm các khối polyp và tổn thương thực thể.

5. Tác dụng phụ của các loại thuốc điều trị bệnh mạn tính

Nhiều loại thuốc uống hàng ngày có thể làm liệt nhu động ruột hoặc hút nước trong lòng ruột, bao gồm: viên bổ sung canxi và sắt; thuốc điều trị tăng huyết áp (nhóm chẹn kênh canxi); thuốc giảm đau kháng viêm; thuốc chống trầm cảm và thuốc kháng axit dạ dày chứa nhôm.

Các dấu hiệu "báo động đỏ" cần đi khám bệnh viện gấp:

Đừng tiếp tục lạm dụng các loại thuốc nhuận tràng hay thụt tháo tại nhà vì chúng sẽ làm đại tràng mất dần phản xạ rặn tự nhiên. Hãy đến bệnh viện chuyên khoa tiêu hóa khám ngay nếu táo bón đi kèm với các biểu hiện sau:

• Đi đại tiện ra máu tươi ồ ạt hoặc phân có màu đen như bã cà phê.

• Sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân (giảm trên 5% cân nặng trong vài tháng).

• Đau quặn bụng dữ dội từng cơn kèm theo nôn ói và bí trung đại tiện (dấu hiệu tắc ruột).

• Khuôn phân bị biến dạng, mỏng dẹt kéo dài.

• Táo bón mới xuất hiện đột ngột ở người trên 50 tuổi chưa từng bị táo bón trước đây.

Táo bón không đơn giản chỉ là chuyện "nóng trong" hay ăn thiếu rau vài bữa. Khi tình trạng khó đi ngoài đã kéo dài triền miên nhiều tuần, lạm dụng thuốc nhuận tràng hay thuốc thụt tháo chỉ là giải pháp tạm bợ và dễ làm đường ruột mất dần phản xạ tự nhiên. Hãy lắng nghe những tín hiệu cảnh báo từ hệ tiêu hóa: việc chủ động đi nội soi đại tràng và thăm khám sớm chính là chìa khóa giúp bạn loại trừ các tổn thương thực thể nguy hiểm, bảo vệ lá chắn đường ruột luôn khỏe mạnh.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. 

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này