Somatic thực chất là gì? 

Trong tiếng Hy Lạp, "Soma" có nghĩa là cơ thể. Nếu các phương pháp tâm lý truyền thống thường đi theo hướng từ trên xuống (từ tâm trí lan ra cơ thể) thông qua việc trò chuyện, thì Somatic lại đi theo hướng ngược lại: từ dưới lên.

Theo y khoa, khi chúng ta gặp "căng thẳng" hay "tổn thương", hệ thần kinh sẽ tự động bật chế độ "chiến đấu hoặc bỏ chạy". Cùng lúc đó, cơ thể tiết ra một lượng lớn năng lượng để đối phó. Tuy nhiên, trong cuộc sống hiện đại, chúng ta thường có xu hướng kìm nén cảm xúc và ngồi im một chỗ chịu đựng. Lượng năng lượng dư thừa này không được giải phóng sẽ bị mắc kẹt lại ngay trong các bó cơ, khớp xương và hệ thần kinh.

Đó là lý do vì sao khi bị "stress", bạn thường thấy mỏi vai gáy, tức ngực hay đau dạ dày. Somatic chính là tập hợp các kỹ thuật chuyển động, hít thở và cảm nhận sự xê dịch của cơ thể để giải phóng khối năng lượng mắc kẹt này, đưa hệ thần kinh từ trạng thái báo động về lại sự bình ổn.

Dành thời gian nhắm mắt và cảm nhận cơ thể là bước đầu tiên để bước vào thế giới "chữa lành" của Somatic.

Tại sao giới trẻ lại "phát cuồng" vì Somatic? 

Sự bùng nổ của Somatic trên các nền tảng mạng xã hội không phải là một trào lưu vô thưởng vô phạt. Nó đánh trúng vào những "điểm mù" trong lối sống và cách chăm sóc sức khỏe tinh thần của thế hệ trẻ hiện đại.

Giải pháp cho hội chứng "mất kết nối" với cơ thể: Thế hệ Z và Millennials dành phần lớn thời gian sống trên không gian mạng và làm việc qua màn hình máy tính. Chúng ta có xu hướng chỉ sử dụng tâm trí để xử lý thông tin mà bỏ quên hoàn toàn cơ thể vật lý ở thế giới thực. Somatic đóng vai trò như một chiếc mỏ neo, kéo tâm trí đang lơ lửng của giới trẻ quay trở về thực tại, giúp họ cảm nhận lại từng nhịp thở và sự tồn tại chân thực của chính mình.

Lối thoát khỏi áp lực "tích cực độc hại": Mạng xã hội luôn cổ xúy việc phải mạnh mẽ, phải thành công và luôn nở nụ cười. Việc liên tục ép bộ não tự nhủ "mình ổn" trong khi cơ thể đang đình công khiến nhiều người rơi vào trạng thái kiệt sức nghiêm trọng. Somatic cho phép giới trẻ được quyền yếu đuối. Phương pháp này tạo không gian an toàn để họ thừa nhận những mệt mỏi thể chất, được quyền run rẩy, được quyền thở dài mà không sợ bị phán xét.

Không cần dùng lời nói để bới móc "tổn thương": Với các phương pháp tham vấn tâm lý truyền thống, người bệnh thường phải nỗ lực kể lại những trải nghiệm tồi tệ để tìm ra nguyên nhân. Quá trình này đôi khi vô tình gây ra "tổn thương" lần hai vì phải sống lại cảm giác đau đớn đó. Điểm sáng của Somatic là sự tĩnh lặng. Bạn không cần phải nói một lời nào, không cần gọi tên nỗi đau. Bạn chỉ cần tập trung vào việc cơ thể đang căng cứng ở đâu và dùng chuyển động để giải tỏa nó.

Nền tảng y khoa vững chắc thay vì tin vào "tâm linh": Giới trẻ ngày nay rất thực tế, họ không dễ dãi tin vào những trào lưu "chữa lành" sáo rỗng. Somatic thuyết phục được họ vì nó được xây dựng dựa trên cơ sở khoa học của thuyết thần kinh phế vị (Polyvagal Theory). Các chuyển động trong Somatic tác động trực tiếp lên hệ thần kinh tự chủ, mang lại những thay đổi sinh lý có thể đo lường được như hạ nhịp tim, giảm huyết áp và giãn cơ, chứ không chỉ là ảo giác tâm lý.

"Bỏ túi" ngay 3 bài tập Somatic siêu dễ để dọn rác hệ thần kinh 

Chỉ với 5 phút mỗi ngày áp dụng 3 kỹ thuật dưới đây, bạn sẽ thấy cơ thể nhẹ nhõm và tâm trí tĩnh lặng hơn rất nhiều.

1. Kỹ thuật rung lắc cơ thể

Bạn có để ý những con chó sau khi cắn nhau hoặc bị hoảng sợ thường đứng rũ mạnh toàn thân không? Đó chính là cách động vật giải phóng "căng thẳng" bẩm sinh. Bạn hãy đứng thẳng, thả lỏng toàn bộ cơ bắp và bắt đầu rũ rượi hai bàn tay, cánh tay, sau đó rung lắc đôi chân và toàn bộ cơ thể trong khoảng 1 đến 2 phút. Động tác này giúp phá vỡ lớp màng cứng nhắc của hệ thần kinh, tống khứ "rác" cảm xúc ra ngoài.

2. Âm thanh “Voo” xoa dịu thần kinh

Đây là kỹ thuật kinh điển giúp kích hoạt dây thần kinh phế vị - công tắc chính giúp cơ thể thư giãn. Hãy ngồi thẳng lưng, hít một hơi thật sâu vào bụng. Khi thở ra, thay vì chỉ đẩy hơi, bạn hãy phát ra âm thanh "Vooooo" thật trầm và kéo dài cho đến khi hết hơi. Hãy cảm nhận độ rung của âm thanh này cộng hưởng trong lồng ngực và khoang bụng. Lặp lại 3 đến 5 lần, bạn sẽ thấy nhịp tim chậm lại rõ rệt.

3. Kỹ thuật ôm bướm trấn an

Động tác này tạo ra sự kích thích luân phiên hai bán cầu não, giúp bạn lấy lại bình tĩnh ngay lập tức khi cơn hoảng loạn ập đến. Hãy bắt chéo hai tay trước ngực sao cho bàn tay phải đặt lên vai trái và ngược lại (giống như hình một chú bướm). Sau đó, bạn nhắm mắt lại, thở đều và bắt đầu dùng các ngón tay vỗ nhẹ luân phiên từng bên vai trái - phải với nhịp điệu chậm rãi, đều đặn. Thực hiện trong khoảng 2 phút hoặc đến khi thấy bản thân đã thực sự ổn định.

Các bước để trải nghiệm phương pháp “chữa lành” Somatic

Giữa một thế giới luôn vận hành với tốc độ chóng mặt và đòi hỏi bộ não phải hoạt động hết công suất, cơ thể chúng ta đã phải âm thầm gánh chịu quá nhiều "áp lực". Somatic không phải là một phép màu xóa sạch mọi muộn phiền chỉ sau một bài tập, mà là một thói quen thực hành bền bỉ để rèn luyện sức bền cho hệ thần kinh. Hãy dành ra vài phút mỗi ngày, nhắm mắt lại, hít thở thật sâu và cho phép cơ thể bạn được tự do dọn dẹp những "uất ức" của chính mình nhé!

Xem thêm

1 bài tập đơn giản giúp tăng cường chức năng tim phổi, phòng ngừa 3 bệnh hô hấp mãn tính.

Ngọc Vy

Theo Người đưa tin