Nhồi máu cơ tim không còn là “bệnh của tuổi già”

Nhồi máu cơ tim xảy ra khi dòng máu nuôi tim bị tắc nghẽn đột ngột, thường do mảng xơ vữa hoặc cục máu đông trong động mạch vành. Khi dòng máu bị gián đoạn, cơ tim bắt đầu thiếu oxy và hoại tử chỉ sau vài phút, tạo ra tình trạng cấp cứu y khoa nguy hiểm.

Trong nhiều thập kỷ trước, bệnh lý này chủ yếu gặp ở người lớn tuổi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy tỷ lệ nhồi máu cơ tim ở người dưới 45 tuổi đang có xu hướng tăng, đặc biệt ở các quốc gia có tốc độ đô thị hóa nhanh.

Theo American Heart Association (AHA), các yếu tố nguy cơ tim mạch đang xuất hiện sớm hơn do thay đổi lối sống, bao gồm stress kéo dài, chế độ ăn giàu chất béo xấu và ít vận động.

Tắc nghẽn động mạch vành là cơ chế trực tiếp gây nhồi máu cơ tim.

Cơ chế hình thành nhồi máu cơ tim: không xảy ra trong một ngày

Nhồi máu cơ tim không phải là sự kiện đột ngột hoàn toàn mà thường là kết quả của quá trình xơ vữa động mạch kéo dài nhiều năm. Các mảng cholesterol tích tụ trong thành mạch máu tạo thành mảng xơ vữa, làm hẹp lòng mạch và giảm lưu lượng máu.

Khi mảng xơ vữa bị nứt hoặc vỡ, cơ thể phản ứng bằng cách hình thành cục máu đông để “vá” lại tổn thương. Tuy nhiên, chính cục máu đông này lại có thể gây tắc nghẽn hoàn toàn dòng máu đến tim.

Theo Centers for Disease Control and Prevention (CDC), phần lớn các bệnh tim mạch bắt nguồn từ quá trình tích lũy yếu tố nguy cơ trong thời gian dài mà không có triệu chứng rõ ràng.

Nhóm nguy cơ 1: Người trẻ hút thuốc lá hoặc tiếp xúc nicotine

Nicotine gây co mạch, làm tăng nhịp tim và thúc đẩy quá trình tổn thương nội mô mạch máu. Khi lớp nội mô bị tổn thương, cholesterol dễ dàng bám vào thành mạch hơn, thúc đẩy hình thành xơ vữa.

Ngay cả người hút thuốc thụ động cũng có nguy cơ gia tăng bệnh tim mạch.

Nhóm nguy cơ 2: Người bị rối loạn mỡ máu nhưng không kiểm soát

Mỡ máu cao, đặc biệt LDL cholesterol tăng, là yếu tố chính thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa. Điều đáng chú ý là rối loạn mỡ máu thường không gây triệu chứng rõ ràng, khiến nhiều người chủ quan.

Theo World Health Organization (WHO), rối loạn lipid máu là một trong những yếu tố nguy cơ chính của bệnh tim mạch toàn cầu.

Cholesterol tích tụ là nền tảng hình thành mảng xơ vữa trong động mạch.

Nhóm nguy cơ 3: Người stress kéo dài và thiếu ngủ

Stress mạn tính làm tăng hormone cortisol, từ đó ảnh hưởng đến huyết áp, nhịp tim và phản ứng viêm trong cơ thể. Khi tình trạng này kéo dài, nguy cơ tổn thương mạch máu tăng lên.

Thiếu ngủ cũng làm rối loạn hệ thần kinh tự chủ, khiến tim hoạt động không ổn định hơn bình thường.

Nhóm nguy cơ 4: Người ít vận động và ngồi lâu

Lối sống ít vận động làm giảm chuyển hóa lipid và tăng nguy cơ béo bụng, từ đó gián tiếp làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch.

Theo American Heart Association (AHA), hoạt động thể chất đều đặn có thể giảm đáng kể nguy cơ bệnh tim mạch.

Nhóm nguy cơ 5: Người có tiền sử tăng huyết áp hoặc tiểu đường

Tăng huyết áp làm tăng áp lực lên thành mạch, trong khi tiểu đường làm tổn thương vi mạch và thúc đẩy quá trình xơ vữa. Hai yếu tố này kết hợp làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim ở người trẻ.

Nhồi máu cơ tim ở người trẻ thường đến từ nhiều yếu tố nguy cơ cộng dồn.

Nhồi máu cơ tim không còn là bệnh chỉ xuất hiện ở người lớn tuổi mà đang ngày càng trẻ hóa do sự kết hợp của nhiều yếu tố nguy cơ như hút thuốc, rối loạn mỡ máu, stress kéo dài, lối sống ít vận động và bệnh lý nền như tăng huyết áp hoặc tiểu đường. Điều quan trọng là quá trình xơ vữa động mạch diễn ra âm thầm trong nhiều năm trước khi xuất hiện biến cố cấp tính. Việc nhận diện sớm nhóm nguy cơ giúp can thiệp kịp thời và giảm đáng kể nguy cơ biến chứng tim mạch nghiêm trọng.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. 

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này