1. Ngủ ban ngày có giúp phục hồi, nhưng không giống hoàn toàn ngủ ban đêm

Sau một đêm thức trắng, cơ thể rơi vào trạng thái thiếu ngủ cấp tính. Lúc này, áp lực ngủ tăng cao nên nếu bạn ngủ ban ngày, cơ thể vẫn có thể phục hồi một phần: giảm buồn ngủ, bớt mệt, cải thiện sự tỉnh táo và giúp não có thời gian “hạ tải”. Vì vậy, ngủ ban ngày sau thức trắng không phải vô ích.

Tuy nhiên, giấc ngủ ban ngày không giống hoàn toàn giấc ngủ ban đêm. Lý do nằm ở nhịp sinh học. Ban đêm, cơ thể được hỗ trợ bởi bóng tối, nhiệt độ giảm, môi trường yên tĩnh hơn và hormone buồn ngủ hoạt động thuận lợi hơn. Ban ngày thì ngược lại: ánh sáng ngoài trời, tiếng xe, cuộc gọi, sinh hoạt gia đình và cảm giác “ngủ sai giờ” có thể khiến giấc ngủ ngắn hơn, nông hơn hoặc dễ bị gián đoạn.

Nói cách khác, ngủ ban ngày có thể giúp bạn đỡ kiệt sức sau một đêm thức trắng, nhưng thường khó đem lại cảm giác phục hồi trọn vẹn như một đêm ngủ đúng nhịp. Viện Tim, Phổi và Máu Quốc gia Hoa Kỳ (NHLBI/NIH) cũng cho biết ngủ trưa có thể giúp tỉnh táo và cải thiện hiệu suất ngắn hạn, nhưng không cung cấp đầy đủ tất cả lợi ích của giấc ngủ ban đêm. Vì vậy, không nên xem một giấc ngủ ban ngày là cách “xóa sạch” hậu quả của thức trắng.

Ngủ ban ngày sau thức trắng có thể giúp hồi phục phần nào, nhưng dễ bị ánh sáng và tiếng ồn làm gián đoạn.

2. Ngủ bù thế nào để đỡ mệt mà không làm lệch nhịp thêm?

Sau một đêm thức trắng, sai lầm thường gặp là ngủ bù quá dài vào ban ngày, đặc biệt kéo sang chiều muộn. Cách này có thể giúp bạn đỡ mệt trước mắt, nhưng lại khiến tối hôm đó khó ngủ, từ đó kéo dài vòng lặp lệch nhịp: đêm không ngủ được, hôm sau lại mệt, rồi tiếp tục ngủ bù sai giờ.

Nếu có thể nghỉ, bạn có thể ngủ một giấc ban ngày đủ dài để giảm thiếu ngủ cấp tính, nhưng nên tránh ngủ quá sát buổi tối. Nếu chỉ cần lấy lại tỉnh táo tạm thời, một giấc chợp mắt ngắn khoảng 20-30 phút có thể hữu ích hơn việc ngủ lửng lơ nhiều giờ rồi thức dậy trong trạng thái nặng đầu.

Điều quan trọng là tạo môi trường ngủ ban ngày càng gần với ban đêm càng tốt: phòng tối, mát, yên tĩnh, rèm che sáng, điện thoại để chế độ im lặng, tránh caffeine trước khi ngủ. Sau khi dậy, nên tiếp xúc ánh sáng tự nhiên nhẹ, ăn uống điều độ và vận động nhẹ để cơ thể nhận tín hiệu quay lại nhịp sinh hoạt bình thường.

Nếu mục tiêu là ngủ lại được vào tối cùng ngày, hãy chủ động “khóa nhịp” từ chiều: không ngủ bù quá muộn, hạn chế cà phê, giảm ánh sáng màn hình buổi tối và đi ngủ gần giờ thường lệ. Hãy xem phục hồi sau thức trắng là quá trình 2-3 ngày, không phải một giấc ngủ duy nhất.

Ngủ bù sau thức trắng cần đi kèm ánh sáng, caffeine và giờ ngủ tối hợp lý để tránh lệch nhịp.

3. Khi nào ngủ ban ngày không đủ và cần cẩn trọng hơn?

Ngủ ban ngày có thể giúp cơ thể đỡ mệt, nhưng không phải lúc nào cũng đủ để bạn hoạt động an toàn ngay sau một đêm thức trắng. Nếu bạn phải lái xe, vận hành máy móc, làm việc cần độ chính xác cao, chăm trẻ nhỏ hoặc đưa ra quyết định quan trọng, đừng chỉ dựa vào cà phê và một giấc ngủ ngắn. Thiếu ngủ có thể làm giảm phản ứng, khả năng tập trung và phán đoán, ngay cả khi bạn cảm thấy mình “tỉnh hơn một chút”.

Dấu hiệu cần dừng hoạt động nguy hiểm gồm: mí mắt nặng, gật đầu, không nhớ đoạn vừa làm/vừa đi qua, phản ứng chậm, đau đầu, cáu gắt bất thường hoặc cảm giác đầu óc mơ màng. Trong tình huống này, nghỉ ngơi thật sự an toàn hơn việc cố chống đỡ bằng caffeine.

Nếu việc thức trắng xảy ra một lần vì công việc, chăm người bệnh hoặc di chuyển, cơ thể thường có thể phục hồi dần khi bạn quay lại lịch ngủ ổn định. Nhưng nếu tình trạng thức trắng lặp lại, ngủ ngày nhiều nhưng đêm vẫn không ngủ được, thường xuyên làm ca đêm hoặc luôn mệt dù đã ngủ bù, nên cân nhắc trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia giấc ngủ. Khi nhịp ngủ bị đảo quá lâu, cơ thể không chỉ mệt mà còn dễ ảnh hưởng đến tâm trạng, tập trung, chuyển hóa và sức khỏe tổng thể.

Ngủ ban ngày có thể giúp giảm buồn ngủ, nhưng không hoàn toàn thay thế được giấc ngủ ban đêm đúng nhịp sinh học.

Ngủ ban ngày sau một đêm thức trắng có thể giúp cơ thể hồi phục phần nào, nhưng không giống hoàn toàn giấc ngủ ban đêm. Ánh sáng, tiếng ồn, đồng hồ sinh học và thời điểm ngủ đều ảnh hưởng đến chất lượng phục hồi. Cách tốt nhất là ngủ bù có kiểm soát, tránh kéo giấc ngủ quá muộn và quay lại nhịp ngủ ban đêm càng sớm càng tốt.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này 

Quỳnh Giang
Theo Người đưa tin