Vi nhựa là những mảnh nhựa siêu nhỏ, có kích thước dưới 5mm, thậm chí nhỏ đến mức mắt thường không thể nhìn thấy. Chúng không chỉ trôi nổi trong đại dương hay nằm trong đất mà còn hiện diện ngay trong thức ăn, nguồn nước và cả không khí mà con người hít thở hằng ngày. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) từng cảnh báo về khả năng vi nhựa gây rối loạn nội tiết, tác động đến hệ miễn dịch, thậm chí liên quan đến các bệnh lý mãn tính khi tích tụ lâu dài trong cơ thể.

Điều đáng nói là chúng ta không chỉ tiếp xúc thụ động qua môi trường, mà còn vô tình “mời gọi” vi nhựa khi sử dụng sai cách một số vật dụng quen thuộc trong nhà bếp. Trong đó, lò vi sóng - công cụ tiện lợi - lại là “cánh cửa” mở đường để vi nhựa dễ dàng đi thẳng vào thức ăn và xâm nhập cơ thể.

Vì sao lò vi sóng lại làm tăng nguy cơ nhiễm vi nhựa?

Cơ chế làm nóng của lò vi sóng khác với bếp gas hay bếp điện. Nó tạo ra sóng vi ba làm rung động phân tử nước và chất béo trong thức ăn, từ đó sinh nhiệt và làm nóng. Vấn đề nằm ở chỗ, khi nhiệt độ tăng cao trong thời gian ngắn, vật liệu chứa thức ăn - nếu không an toàn - sẽ bị phân rã, giải phóng hạt nhựa cực nhỏ.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Environmental Science & Technology năm 2023 đã cho thấy, chỉ trong một phút làm nóng, hàng tỷ hạt vi nhựa có thể rò rỉ từ hộp nhựa sang thức ăn (Ảnh: Internet)

Những hạt này quá nhỏ để lọc bỏ và có khả năng xâm nhập sâu vào máu, thậm chí len lỏi đến các cơ quan quan trọng. Điều này có nghĩa là, thói quen hâm lại bát cơm, phần canh hay miếng thịt trong lò vi sóng bằng hộp nhựa quen thuộc chính là con đường trực tiếp đưa vi nhựa vào cơ thể.

3 loại vật dụng khiến vi nhựa “tràn” vào cơ thể khi dùng trong lò vi sóng

1. Hộp nhựa thông thường

Đây là “thủ phạm” phổ biến nhất. Rất nhiều hộp nhựa trên thị trường không được thiết kế để chịu nhiệt cao. Khi gặp sóng vi ba, nhựa không chỉ biến dạng, đổi màu mà còn phát tán một lượng lớn hạt vi nhựa cùng các hóa chất đi kèm như BPA (bisphenol A) hay phthalates - vốn bị nghi ngờ có liên quan đến rối loạn hormone và nguy cơ ung thư. Dù có nhãn “microwave-safe”, các chuyên gia vẫn khuyến cáo nên hạn chế dùng nhựa để hâm nóng trực tiếp, vì nhãn này chỉ đảm bảo hộp không chảy méo, chứ không đảm bảo 100% không giải phóng hạt vi nhựa.

Thay vì dùng nhựa để hâm nóng trực tiếp, bạn nên chuyển sang hộp thủy tinh chịu nhiệt hoặc gốm sứ (Ảnh: Internet)

Đây là hai loại vật liệu an toàn, có khả năng chịu nhiệt tốt và không giải phóng vi hạt độc hại trong quá trình nấu nướng.

2. Túi nilon hoặc màng bọc thực phẩm

Không ít người có thói quen dùng túi nilon hoặc màng bọc để che kín thức ăn trước khi cho vào lò vi sóng, với mục đích giữ vệ sinh và tránh thức ăn bắn tung tóe. Tuy nhiên, chính những vật liệu này lại là “nguồn phát thải” vi nhựa cực lớn khi gặp nhiệt. Nhiệt độ cao khiến cấu trúc polymer bị phá vỡ, không chỉ tạo ra vi nhựa mà còn giải phóng khí độc hại. Đáng lo hơn, do tiếp xúc trực tiếp với bề mặt món ăn, các hạt vi nhựa dễ dàng bám vào thức ăn và đi vào dạ dày của con người.

Giải pháp thay thế đơn giản và an toàn hơn là dùng nắp thủy tinh hoặc đĩa gốm úp lên để che đậy khi hâm nóng. Nếu cần bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh, có thể dùng màng bọc chuyên dụng làm từ sáp ong hoặc hộp thủy tinh kèm nắp kín, vừa thân thiện môi trường vừa bảo vệ sức khỏe.

3. Hộp xốp (EPS - Expanded Polystyrene)

Hộp xốp được dùng rộng rãi để đựng cơm hộp, bún, phở hay thức ăn mua ngoài. Nhiều người mang cả hộp xốp vào lò vi sóng cho nhanh, mà không biết rằng polystyrene là loại nhựa rất kém bền nhiệt. Khi bị hâm nóng, nó dễ dàng giải phóng styrene - một hợp chất hóa học có thể gây hại cho hệ thần kinh và đã được Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp vào nhóm chất “có khả năng gây ung thư cho con người”.

Không những vậy, các hạt vi nhựa từ hộp xốp còn nhỏ và sắc cạnh hơn, khiến chúng dễ dàng xâm nhập và lưu lại trong mô cơ thể (Ảnh: Internet)

Thay vì tận dụng hộp xốp để hâm nóng lại, bạn nên chuyển thức ăn sang chén hoặc hộp bằng thủy tinh, gốm hoặc sứ trước khi cho vào lò vi sóng. Điều này không chỉ ngăn ngừa nguy cơ nhiễm vi nhựa mà còn giữ được hương vị và chất lượng món ăn tốt hơn.

Thói quen hâm nóng đồ ăn bằng lò vi sóng vốn là nét quen thuộc trong cuộc sống hiện đại. Thế nhưng, phía sau sự tiện lợi đó là một mối nguy thầm lặng: hàng tỷ hạt vi nhựa có thể len lỏi vào cơ thể chỉ vì sử dụng sai loại vật dụng chứa thực phẩm. 3 thứ quen thuộc trên lại chính là “chiếc cầu nối” đưa vi nhựa đến gần sức khỏe con người. Để bảo vệ bản thân và gia đình, điều cần thiết không phải là bỏ hẳn lò vi sóng, mà là học cách dùng nó đúng cách, thông minh hơn.

Xem thêm: 6 dấu hiệu này xuất hiện trên bàn tay cảnh báo lượng đường trong máu tăng cao

Quỳnh Giang

Theo Người đưa tin