Vì sao chân thường nặng hơn vào cuối ngày?

Máu từ chân phải đi ngược lên trên để trở về tim. Mỗi khi chúng ta đi lại, cơ bắp chân co bóp và giúp đẩy máu lên. Bên trong tĩnh mạch còn có các van nhỏ giữ cho máu không chảy ngược xuống dưới.

Khi các van này hoạt động không tốt, một phần máu có thể bị giữ lại ở chân. Sau nhiều giờ đứng hoặc ngồi, áp lực tăng lên khiến chân có cảm giác nặng, căng và dễ phù quanh mắt cá.

Khi nằm nghỉ, chân gần ngang với tim hơn nên máu trở về dễ hơn. Đây là lý do nhiều người thấy chân nhẹ hơn vào buổi sáng nhưng nặng dần khi về chiều.

Từ đặc điểm này, suy tĩnh mạch thường được nhận ra không phải bằng một dấu hiệu duy nhất mà bằng một nhóm biểu hiện lặp đi lặp lại theo thời gian trong ngày.

Nặng chân và phù quanh mắt cá là hai dấu hiệu dễ bị bỏ qua

Một ngày đi bộ nhiều khiến chân mỏi chưa nói lên điều gì. Điều đáng chú ý hơn là cảm giác nặng hoặc căng chân xuất hiện gần như mỗi ngày sau nhiều giờ đứng, ngồi và giảm khi nghỉ.

Một số người còn thấy mắt cá sưng hơn vào chiều tối, giày trở nên chật hoặc tất để lại vết hằn sâu hơn bình thường. Chân có thể kèm ngứa, nhức âm ỉ hoặc cảm giác căng tức.

Nếu những biểu hiện này liên tục lặp lại trong nhiều tuần, người bệnh nên nghĩ đến việc kiểm tra thay vì chỉ xoa bóp rồi bỏ qua.

Chân thường xuyên nặng và phù rõ hơn vào cuối ngày là quy luật đáng chú ý hơn một lần đau mỏi đơn lẻ.

Khi da và tĩnh mạch bắt đầu thay đổi, không nên xem đây chỉ là chuyện thẩm mỹ

Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể chỉ thấy nặng chân mà chưa xuất hiện những đường tĩnh mạch nổi rõ. Nhưng nếu tình trạng kéo dài, tĩnh mạch có thể dần nổi ngoằn ngoèo dưới da.

Da quanh mắt cá cũng có thể khô, ngứa hoặc sẫm màu hơn. Một số người thấy vùng da trở nên cứng hoặc những vết trầy nhỏ lâu lành.

Khi đã xuất hiện những thay đổi này, vấn đề không còn đơn thuần là đôi chân “xấu” vì gân xanh. Đây là dấu hiệu cho thấy tuần hoàn tĩnh mạch có thể đã bị ảnh hưởng trong thời gian dài và nên được bác sĩ đánh giá.

Đau chân về chiều chưa chắc là suy tĩnh mạch

Nhiều tình trạng khác cũng có thể gây đau chân. Nếu đau xuất hiện sau một buổi tập mới, tập trung rõ ở một nhóm cơ và tăng khi co duỗi, nguyên nhân có thể đơn giản là cơ bị quá tải.

Nếu đau bắp chân thường xuất hiện sau một quãng đi bộ tương đối giống nhau và giảm khi đứng nghỉ, bác sĩ có thể cần kiểm tra dòng máu trong động mạch.

Trong khi đó, đau do dây thần kinh thường kèm cảm giác tê, bỏng rát hoặc đau lan từ lưng xuống chân.

Phù cả hai chân còn có thể liên quan đến thuốc hoặc một số bệnh tim, thận, gan. Vì vậy, chỉ nhìn thấy chân sưng rồi tự kết luận suy tĩnh mạch là chưa đủ.

Điểm có ích nhất là quan sát triệu chứng xuất hiện vào lúc nào, kéo dài bao lâu, điều gì làm nặng hơn và điều gì khiến chân dễ chịu hơn.

Theo dõi trong một tuần có thể giúp nhận ra quy luật

Nếu chưa có dấu hiệu bất thường cấp tính, bạn có thể theo dõi chân trong khoảng một tuần. Hãy ghi thời điểm chân bắt đầu nặng, hôm đó đứng hoặc ngồi bao lâu, bên nào khó chịu hơn và mắt cá có sưng hay không.

Chụp ảnh hai chân vào buổi sáng và buổi chiều trong cùng điều kiện ánh sáng cũng có thể giúp nhận ra sự khác biệt rõ hơn. Nhật ký này không dùng để tự chẩn đoán, nhưng giúp bác sĩ hiểu chính xác điều gì đang xảy ra thay vì chỉ nghe mô tả chung chung rằng “chiều nào chân cũng mỏi”.

Siêu âm giúp bác sĩ biết dòng máu trong tĩnh mạch có bình thường hay không

Khi nghi ngờ suy tĩnh mạch, bác sĩ có thể kiểm tra tình trạng phù, da và các tĩnh mạch nổi bên ngoài. Nếu cần đánh giá kỹ hơn, siêu âm Doppler có thể được sử dụng.

Hiểu đơn giản, đây là loại siêu âm giúp bác sĩ nhìn xem máu trong tĩnh mạch đang đi đúng hướng hay có chảy ngược hoặc bị cản trở.

Kết quả này giúp quyết định người bệnh chỉ cần thay đổi thói quen, sử dụng vớ ép hay cần phương pháp điều trị khác.

Prompt ảnh 3 – Studio, 1700 × 1250 px: Ảnh studio y tế chân thực trong phòng siêu âm mạch máu, bác sĩ Việt Nam thực hiện siêu âm vùng cẳng chân cho bệnh nhân khoảng 55 tuổi. Không dữ liệu cá nhân đọc được, không logo, không watermark.

Siêu âm giúp kiểm tra dòng máu trong tĩnh mạch thay vì chỉ nhìn vào những đường gân nổi ngoài da.

Vận động nhẹ trong ngày có thể giúp chân dễ chịu hơn

Người phải đứng hoặc ngồi lâu nên tạo thói quen thay đổi tư thế thường xuyên. Đi bộ vài phút, nhón gót hoặc gập duỗi cổ chân giúp cơ bắp chân co bóp và hỗ trợ đẩy máu trở về tim.

Khi nghỉ, kê chân ở tư thế dễ chịu cũng có thể giúp giảm cảm giác nặng và phù.

Vớ ép có thể hữu ích với một số người nhưng không nên tự chọn loại thật chặt chỉ vì nghĩ ép mạnh sẽ tốt hơn. Nếu có bệnh động mạch, tổn thương da hoặc giảm cảm giác ở chân, cần hỏi bác sĩ trước khi sử dụng.

Khi nào cần đi khám?

Nếu chỉ mỏi chân sau một ngày vận động nhiều và hết hoàn toàn sau nghỉ, có thể tiếp tục theo dõi.

Nên đi khám nếu cảm giác nặng chân, phù mắt cá hoặc ngứa tái diễn nhiều tuần, đặc biệt khi đã xuất hiện tĩnh mạch nổi, da sẫm màu hoặc vết thương lâu lành.

Nếu một chân đột ngột sưng, nóng, đau hoặc đổi màu, cần được kiểm tra sớm vì có thể liên quan đến cục máu đông. Nếu kèm khó thở, đau ngực hoặc ho ra máu, cần gọi cấp cứu.

Đau mỏi chân vào cuối ngày không đồng nghĩa chắc chắn mắc suy tĩnh mạch. Điều đáng chú ý là quy luật lặp lại: chân nặng hơn sau nhiều giờ đứng hoặc ngồi, mắt cá phù và dễ chịu hơn sau khi nghỉ. Nếu tình trạng này kéo dài hoặc bắt đầu xuất hiện thay đổi ở da và tĩnh mạch, bạn nên đi khám thay vì chỉ tiếp tục xoa bóp hoặc chịu đựng.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này