Theo sinh lý học giấc ngủ, khoảng thời gian từ 3-4 giờ sáng là giai đoạn cơ thể đang ở chu kỳ ngủ sâu chuyển dần sang ngủ nông. Lúc này, các hormone như cortisol bắt đầu tăng nhẹ để chuẩn bị cho quá trình thức giấc tự nhiên vào buổi sáng. Đồng thời, gan, phổi và hệ thần kinh tự chủ cũng hoạt động mạnh hơn so với các khung giờ khác trong đêm. Chính vì vậy, bất kỳ rối loạn nào về tâm lý, nội tiết hay chức năng cơ quan đều có thể “lộ diện” rõ ràng vào thời điểm này, khiến bạn dễ tỉnh giấc hơn bình thường.

Dưới đây là 5 nguyên nhân phổ biến nhưng thường bị bỏ qua khi cơ thể liên tục thức giấc vào khoảng 3-4 giờ sáng.

1. Rối loạn lo âu và căng thẳng tâm lý kéo dài

Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất của việc tỉnh giấc giữa đêm, đặc biệt là vào khung giờ 3-4 giờ sáng, chính là stress và rối loạn lo âu. Khi bạn thường xuyên chịu áp lực công việc, tài chính, các mối quan hệ hoặc có xu hướng suy nghĩ quá mức, hệ thần kinh giao cảm sẽ luôn ở trạng thái cảnh giác cao độ, ngay cả khi bạn đang ngủ.

Nhiều nghiên cứu về giấc ngủ đã chỉ ra rằng những người có mức cortisol cao vào ban đêm thường dễ thức giấc sớm hơn bình thường (Ảnh: Internet)

Khi tỉnh dậy, họ thường kèm theo cảm giác tim đập nhanh, đầu óc bắt đầu suy nghĩ lan man, khó quay lại trạng thái thư giãn. Đáng chú ý, rối loạn lo âu không nhất thiết phải biểu hiện bằng những cơn hoảng loạn rõ ràng, đôi khi nó chỉ âm thầm tồn tại qua việc ngủ không sâu và hay tỉnh giấc giữa đêm.

2. Rối loạn nhịp sinh học do sinh hoạt thiếu ổn định

Nhịp sinh học là “đồng hồ nội tại” giúp cơ thể biết khi nào nên ngủ, khi nào nên thức. Việc thức khuya thường xuyên, sử dụng điện thoại trước khi ngủ, làm việc ca đêm hoặc thay đổi giờ ngủ thất thường có thể khiến nhịp sinh học bị rối loạn.

Khi đồng hồ sinh học mất ổn định, não bộ có thể phát tín hiệu thức giấc sớm hơn bình thường, đặc biệt là vào khoảng 3-4 giờ sáng, thời điểm ranh giới giữa các chu kỳ ngủ. Điều này lý giải vì sao nhiều người dù đã ngủ đủ 6-7 tiếng nhưng vẫn cảm thấy mệt mỏi, buồn ngủ suốt cả ngày. Về lâu dài, rối loạn nhịp sinh học còn ảnh hưởng đến nội tiết, hệ miễn dịch và sức khỏe tim mạch.

3. Hạ đường huyết nhẹ trong đêm

Ít người nghĩ rằng đường huyết cũng có thể là nguyên nhân khiến họ tỉnh giấc giữa đêm. Trên thực tế, khi lượng đường trong máu giảm xuống quá thấp, cơ thể sẽ tiết ra adrenaline và cortisol để “cứu nguy”, từ đó gây ra tình trạng tỉnh giấc đột ngột.

Những người có nguy cơ cao gặp tình trạng này thường là người ăn tối quá sớm, bỏ bữa tối, ăn kiêng khắt khe hoặc mắc các rối loạn chuyển hóa như tiền đái tháo đường (Ảnh: Internet)

Khi thức dậy vào khoảng 3-4 giờ sáng, họ có thể cảm thấy run nhẹ, đói cồn cào, tim đập nhanh hoặc bồn chồn khó chịu. Nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên, đây là dấu hiệu cho thấy chế độ ăn uống và chuyển hóa năng lượng của bạn đang gặp vấn đề.

4. Rối loạn chức năng gan và quá trình giải độc

Theo nhiều tài liệu y học cổ truyền và một số nghiên cứu hiện đại, gan là cơ quan hoạt động mạnh mẽ trong khoảng thời gian từ 1-3 giờ sáng, kéo dài đến khoảng 4 giờ. Đây là lúc gan thực hiện quá trình chuyển hóa và đào thải độc tố khỏi cơ thể.

Khi chức năng gan bị suy giảm do thói quen uống rượu bia, ăn nhiều dầu mỡ, thức khuya hoặc sử dụng thuốc kéo dài, quá trình này có thể bị gián đoạn, khiến cơ thể phát ra tín hiệu đánh thức não bộ. Người thường xuyên tỉnh giấc trong khung giờ này có thể kèm theo các dấu hiệu khác như miệng đắng, da xỉn màu, dễ nóng trong người hoặc mệt mỏi kéo dài vào ban ngày.

5. Rối loạn hormone và giai đoạn tiền mãn kinh

Sự thay đổi hormone, đặc biệt là estrogen và progesterone, có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ. Phụ nữ trong giai đoạn tiền mãn kinh hoặc người có rối loạn nội tiết thường dễ bị thức giấc giữa đêm, kèm theo cảm giác nóng bừng, đổ mồ hôi, tim đập nhanh.

Không chỉ phụ nữ, nam giới khi testosterone suy giảm hoặc người mắc bệnh tuyến giáp cũng có thể gặp tình trạng tương tự. Những thay đổi hormone này làm gián đoạn chu kỳ ngủ tự nhiên, khiến cơ thể tỉnh giấc sớm hơn và khó ngủ lại, đặc biệt là vào thời điểm 3-4 giờ sáng khi nội tiết bắt đầu dao động mạnh.

Việc thỉnh thoảng tỉnh giấc lúc 3-4 giờ sáng có thể chỉ là hiện tượng sinh lý bình thường. Tuy nhiên, nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên và kéo dài, đó không còn là chuyện nhỏ có thể bỏ qua. Giấc ngủ là tấm gương phản chiếu trung thực nhất tình trạng sức khỏe thể chất lẫn tinh thần của mỗi người. Thay vì cố gắng chịu đựng hoặc xem đó là thói quen vô hại, việc lắng nghe cơ thể, điều chỉnh lối sống, chế độ ăn uống và tìm đến chuyên gia y tế khi cần thiết sẽ giúp bạn bảo vệ giấc ngủ và sức khỏe lâu dài một cách chủ động hơn.

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này

Quỳnh Giang

Theo Người đưa tin