Trang chủ Tra cứu Chuyên đề

Chẩn đoán và điều trị chứng viêm cơ tim sau tiêm vaccine COVID-19 như thế nào?

9:00 PM | 13/07/2021
Khỏe +

Để chuẩn bị an toàn cho chiến dịch tiêm chủng lớn nhất trong lịch sử tại Việt Nam, Bộ Y tế đã xây dựng hướng dẫn chẩn đoán và điều trị viêm cơ tim sau tiêm vaccine COVID-19. Đây là biến chứng hiếm gặp, xảy ra ở người trẻ và phần lớn gặp sau mũi vaccine thứ 2.

Viêm cơ tim hầu hết gặp ở người trẻ tuổi, nam giới nhiều hơn nữ

Theo Bộ Y tế viêm cơ tim/ màng tim cấp sau tiêm vaccine COVID-19 mới được ghi nhận gần đây trong báo cáo của các Cơ quan Phòng chống bệnh tật, cơ quan Quản lý Dược và Tổ chức giám sát an toàn vaccin tại Châu Âu, Hoa kỳ và một số nước khác.

Viêm cơ tim cấp (có hoặc không kèm viêm màng ngoài tim cấp) là một trong những biến chứng quan trọng sau khi tiêm vaccine COVID-19. Đây là biến chứng hiếm gặp được ghi nhận sau khi tiêm các loại vaccine COVID-19 như Pfizer BioNTech, Moderna, AstraZeneca hay Janssen. Hiện chưa rõ cơ chế bệnh sinh, mặc dù phản ứng quá mẫn muộn được cho là cơ chế quan trọng tương tự hiện tượng viêm cơ tim sau tiêm các vaccine thông thường.

Chan doan va dieu tri chung viem co tim sau tiem vaccine COVID-19 nhu the nao?

Viêm cơ tim hầu hết gặp ở người trẻ tuổi, nam giới nhiều hơn nữ, phần lớn gặp sau mũi tiêm lần hai.

Viêm cơ tim hầu hết gặp ở người trẻ tuổi, nam giới nhiều hơn nữ, phần lớn gặp sau mũi tiêm lần hai (hoặc sau mũi tiêm lần đầu ở người có tiền sử mắc COVID-19) và đa phần được phát hiện và điều trị khỏi trung bình sau 2-4 ngày.

Tuy nhiên, bệnh có thể tiến triển bất thường thành các dạng nặng, nguy hiểm đến tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Vì vậy, cần cảnh giác khi xuất hiện một trong các biểu hiện đau ngực/khó thở/rối loạn nhịp tim, để được sàng lọc, thăm khám và theo dõi kịp thời.

Bộ Y tế khẳng định, so sánh tổng thể lợi ích với nguy cơ, thì việc tiêm vaccine COVID-19 là cần thiết, có ưu thế vượt trội và trở thành một cứu cánh để thoát khỏi đại dịch. Cập nhật đến tháng 6/2021, con số từ Ủy ban Y tế Châu Âu (EMA) ghi nhận tỉ lệ viêm cơ tim cấp và viêm màng ngoài tim cấp lần lượt là 0,76 và 0,79 phần triệu với vaccin của Pfizer/BioNTech; 0,84 và 0,95 phần triệu với vaccin của Moderna; 0,95 và 1,2 phần triệu với vaccin của Astra Zeneca và 0,0 và 0,5 phần triệu với vaccin của Johnson & Johnson's.

Số liệu của Bộ Y tế Israel ghi nhận tỉ lệ khoảng 5 phần triệu (27 ca/5,4 triệu liều) sau khi tiêm mũi đầu và 24,2 phần triệu sau khi tiêm mũi thứ 2 (121 ca/5 triệu liều) trong vòng 30 ngày sau tiêm vaccin loại mRNA.

Số liệu từ CDC Hoa Kỳ ghi nhận tỷ lệ VCT khoảng 5,7 phần triệu (khoảng 1.000 ca/177 triệu liều vaccin mRNA của Pfizer- BioNTech hoặc Moderna).

Thực tế, Israel là quốc gia đầu tiên phát hiện ra mối liên hệ giữa vaccine của Pfizer/BioNTech và Moderna với bệnh viêm cơ tim cấp.

Ngày 25/6, FDA Hoa Kỳ cũng đưa ra cảnh báo tác dụng phụ viêm cơ tim cấp sau tiêm 2 loại vaccin được tiêm nhiều nhất tại Hoa Kỳ là Pfizer/BioNTech và Moderna.

Các triệu chứng viêm cơ tim cấp

Triệu chứng lâm sàng viêm cơ tim cấp xuất hiện thường 2-4 ngày sau tiêm vaccine, dù có thể gặp sớm (12h sau tiêm) hơn hoặc muộn hơn.

Các triệu chứng gồm:

- Đau ngực: kiểu đau thắt chẹn vùng sau xương ức, ngực trái hoặc phải, hoặc kiểu đau rát bỏng thay đổi theo nhịp hô hấp hoặc tư thế.

- Khó thở: ở các mức độ khác nhau, từ khó thở nhẹ khi gắng sức đến khó thở thường xuyên hoặc khó thở dữ dội, tương ứng với mức độ nặng của suy tim.

- Rối loạn nhịp tim: cảm giác tim đập nhanh/chậm bất thường, hoặc hồi hộp trống ngực do các dạng rối loạn nhịp tim khác nhau.

Khám lâm sàng có thể không thấy dấu hiệu gì đặc biệt hoặc chỉ có tiếng cọ màng ngoài tim. Có thể có sốt hoặc không.

Viêm cơ tim/màng ngoài tim cấp thường đáp ứng tốt với điều trị và thoái triển sau 3-5 ngày, song cũng có thể trở nặng thậm chí nguy kịch bất thường.

Dấu hiệu nặng/nguy kịch bao gồm những biểu hiện của các tình trạng như phù phổi cấp, suy tim cấp, tràn dịch màng tim gây ép tim, sốc tim, các rối loạn nhịp nhanh/chậm phức tạp, ngất/thỉu thậm chí đột tử.

Khi đó sẽ có các biểu hiện tương ứng với suy tim hoặc rối loạn nhịp tim ở các mức độ vừa-nặng như mạch nhanh, không đều hoặc rất chậm, nghe tim có tiếng tim mờ, tiếng ngựa phi, ran ẩm ở phổi, gan to, tĩnh mạch cổ nổi, huyết áp tụt/kẹt, đầu chi lạnh ẩm nổi vân tím (khi có sốc tim...).

Điều trị thế nào?

Bộ Y tế lưu ý người dân sau tiêm vaccine COVID-19 và có một trong số các dấu hiệu nghi ngờ (đau ngực, khó thở, rối loạn nhịp) cần được thông báo đường dây nóng, hoặc đến bệnh viện gần nhất thăm khám, để loại trừ viêm cơ tim/viêm màng tim cấp.

Nếu chẩn đoán viêm cơ tim cấp, cần phải theo dõi sát tại các cơ sở có thể hồi sức cấp cứu tim mạch. Trường hợp chuyển nặng, phải chuyển đến bệnh viện chuyên khoa tim mạch.

Hiện nay, chưa có điều trị đặc hiệu cho viêm cơ tim/viêm màng ngoài tim cấp sau tiêm vaccin. Các biện pháp chủ yếu là giảm đau chống viêm, sẵn sàng điều trị hỗ trợ hô hấp-tuần hoàn khi có các diễn biến nặng hoặc nguy kịch như phù phổi cấp, suy tim cấp, rối loạn nhịp tim phức tạp, sốc tim hay tràn dịch màng tim ép tim…

Chan doan va dieu tri chung viem co tim sau tiem vaccine COVID-19 nhu the nao?

Trường hợp bị suy tim có phù phổi, ưu tiên thuốc lợi tiểu quai đường tĩnh mạch, thở oxy, thông khí hỗ trợ.

Nếu suy tim có suy sụp huyết động, sốc tim cần ưu tiên các thuốc vận mạch để kiểm soát huyết động, sử dụng sớm các thiết bị cơ học hỗ trợ tuần hoàn (ECMO, LVAID…); có rối loạn nhịp chậm cần đặt máy tạo nhịp tạm thời; có loạn nhịp xoang hoặc ngoại tâm thu nhĩ không cần can thiệp thuốc loạn nhịp; dẫn lưu khoang mang tim nếu tràn dịch màng tim ép tim…

Đặc biệt, với người đã viêm cơ tim/màng ngoài tim sau tiêm vaccine nếu cần tiêm vaccine thì nên chọn loại khác cơ chế tác dụng.

Ánh Dương

Theo Người đưa tin

Tin liên quan

Tin cùng chuyên đề

TIN KHÁC