Gan là cơ quan có vai trò chuyển hóa các chất dinh dưỡng, bài tiết độc tố, đồng thời hỗ trợ điều hòa cholesterol và đường huyết trong cơ thể. Khi gan phải làm việc quá tải hoặc tiếp xúc với những chất gây hại thường xuyên, chức năng của gan sẽ bị suy giảm, dẫn đến các tình trạng như mỡ gan, viêm gan hoặc thậm chí xơ gan.

Nước tương, mặc dù là một gia vị phổ biến, nhưng chứa nhiều natri, có thể kèm theo các chất phụ gia như chất bảo quản, hương liệu, hoặc các hợp chất từ quá trình lên men không kiểm soát. Khi được dùng không đúng cách, chúng có thể tạo áp lực lớn cho gan, khiến cơ quan này phải “kêu cứu”. Dưới đây là 5 kiểu ăn nước tương phổ biến mà bạn nên đặc biệt lưu ý.

1. Ăn nước tương trực tiếp quá nhiều

Nhiều người có thói quen nhúng đồ ăn trực tiếp vào nước tương hoặc uống một ít nước tương như một gia vị riêng biệt để kích thích vị giác. Đây là một thói quen tiềm ẩn nguy cơ cao cho gan. Nước tương chứa hàm lượng muối rất cao, khi nạp vào cơ thể quá nhiều, cơ quan thải độc chính là gan phải làm việc gấp nhiều lần để điều hòa natri và bài tiết các ion dư thừa. Thêm vào đó, nếu nước tương chứa các chất phụ gia hoặc hương liệu nhân tạo, gan sẽ phải tiếp nhận thêm các hợp chất không tự nhiên, gây căng thẳng cho tế bào gan.

Việc lặp đi lặp lại thói quen này trong thời gian dài có thể dẫn đến hiện tượng gan nhiễm mỡ hoặc suy giảm chức năng gan (Ảnh: Internet)

2. Kết hợp nước tương với thực phẩm giàu đạm động vật

Một số món ăn như thịt bò, thịt lợn nướng thường được chấm nhiều nước tương để tăng hương vị. Khi đạm động vật kết hợp với nước tương, gan phải chịu áp lực chuyển hóa kép. Đạm động vật, đặc biệt là các loại thịt đỏ, khi chuyển hóa sẽ sản sinh amoniac - chất độc cần được gan chuyển hóa thành urê để thải ra ngoài cơ thể.

Trong khi đó, lượng muối và các hợp chất từ nước tương sẽ đồng thời yêu cầu gan phải thải độc và duy trì cân bằng điện giải. Nếu việc này diễn ra thường xuyên, gan dễ bị quá tải, lâu dần có thể gây xơ hóa mô gan hoặc các vấn đề về chức năng gan. Do đó, việc điều chỉnh lượng nước tương khi ăn các món giàu đạm là điều cần thiết.

3. Dùng nước tương nấu với nhiệt độ cao

Nấu nước tương ở nhiệt độ cao, đặc biệt khi xào, chiên hoặc nướng cùng gia vị này, có thể tạo ra một số hợp chất độc hại. Quá trình phản ứng Maillard, khi các protein và đường trong nước tương gặp nhiệt độ cao, có thể sinh ra các hợp chất gây stress oxy hóa, làm tổn thương tế bào gan.

Một số nghiên cứu chỉ ra rằng việc hấp thụ thường xuyên những hợp chất oxy hóa từ thực phẩm nấu quá kỹ sẽ khiến gan hoạt động liên tục để trung hòa các gốc tự do, dẫn đến nguy cơ viêm gan và suy giảm chức năng gan. Vì vậy, nên hạn chế việc nấu nước tương trực tiếp với nhiệt độ cao quá lâu hoặc thêm vào món ăn khi đã gần hoàn thành quá trình nấu.

4. Lạm dụng nước tương công nghiệp

Nước tương chế biến công nghiệp thường chứa nhiều natri, phẩm màu, hương liệu và chất bảo quản. Khi tiêu thụ liên tục, gan phải xử lý lượng natri dư thừa cùng các chất hóa học tổng hợp này, tạo áp lực lớn cho chức năng giải độc tự nhiên. Những người thường xuyên dùng nước tương công nghiệp trong các bữa ăn hàng ngày, đặc biệt là các loại nước tương pha sẵn, có nguy cơ cao hơn về viêm gan, rối loạn lipid máu và gan nhiễm mỡ.

Giải pháp là ưu tiên nước tương truyền thống, lên men tự nhiên, dùng vừa phải và kết hợp thực phẩm tươi, ít chế biến (Ảnh: Internet)

5. Dùng nước tương thay thế muối trong thời gian dài

Một số người có thói quen dùng nước tương như một cách “thay thế muối” để tăng hương vị cho món ăn. Tuy nhiên, nước tương vẫn chứa natri, đôi khi còn cao hơn muối ăn thông thường. Việc lạm dụng lâu dài khiến gan phải liên tục điều chỉnh cân bằng điện giải và thải natri dư thừa, tạo áp lực kéo dài cho cơ quan này. Thói quen này nếu kéo dài nhiều năm sẽ dẫn đến các vấn đề về gan, thận, và tim mạch. Lời khuyên là dùng nước tương vừa đủ, không thay thế hoàn toàn muối và kết hợp với chế độ ăn đa dạng thực phẩm tươi.

Gan là một cơ quan mẫn cảm nhưng cũng vô cùng quan trọng, đóng vai trò trung tâm trong chuyển hóa và giải độc của cơ thể. Việc sử dụng nước tương, nếu không biết cách, sẽ tạo gánh nặng cho gan theo nhiều cơ chế khác nhau: từ natri cao, chất phụ gia, đến quá trình nấu ở nhiệt độ cao hay kết hợp không phù hợp với các thực phẩm khác. Nhận thức được 5 thói quen nguy hại kể trên sẽ giúp bạn điều chỉnh cách dùng nước tương, vừa tận hưởng hương vị quen thuộc của món ăn, vừa bảo vệ sức khỏe lâu dài cho gan. Thói quen ăn uống thông minh, kết hợp với thực phẩm tươi và chế biến đúng cách chính là chìa khóa để gan khỏe mạnh, giảm nguy cơ bệnh lý và duy trì chất lượng cuộc sống bền vững.

Xem thêm: 6 dấu hiệu này xuất hiện trên bàn tay cảnh báo lượng đường trong máu tăng cao

Quỳnh Giang

Theo Người đưa tin