Vì sao phòng ngủ có thể làm cơn ho rõ hơn vào ban đêm?

Ban đêm là lúc cơ thể nằm lâu trong một không gian kín, hít đi hít lại luồng không khí quen thuộc trong phòng. Nếu phòng ngủ có bụi, ẩm mốc, mùi hóa chất, khói thuốc hoặc không khí quá khô, niêm mạc mũi họng và đường thở có thể bị kích ứng. Cơn ho vì thế dễ rõ hơn khi nằm xuống, nhất là với người có cơ địa dị ứng, viêm mũi xoang, hen phế quản hoặc trào ngược dạ dày thực quản.

Tổ chức Y tế Thế giới khu vực châu Âu (WHO Europe) ghi nhận các yếu tố như khói thuốc, ô nhiễm không khí trong nhà do nấm mốc, ẩm ướt, khói thuốc hoặc đốt nhiên liệu sinh khối có thể góp phần làm phát triển hoặc làm nặng bệnh hô hấp mạn tính có thể phòng ngừa. Điều này không có nghĩa cứ ho đêm là bệnh nặng, nhưng nhắc rằng môi trường trong nhà, đặc biệt là phòng ngủ, thật sự có liên quan đến sức khỏe đường thở.

Một tổng quan đăng trên cơ sở dữ liệu của Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ thuộc Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NLM/NIH) cũng cho thấy ô nhiễm không khí trong nhà có liên quan đến nhiều tác động hô hấp, từ kích ứng đường thở đến làm nặng bệnh hô hấp sẵn có. Vì vậy, khi ho kéo dài về đêm, ngoài thuốc ho, nên rà lại chính căn phòng mình ngủ mỗi ngày.

1. Bụi trên chăn gối và nệm là tác nhân dễ bị bỏ qua

Chăn, gối, nệm, ga giường và thú bông là nơi tích tụ bụi, tế bào da chết, mạt bụi nhà và các mảnh vụn nhỏ. Khi nằm xuống, xoay người hoặc kéo chăn, những hạt này có thể bay lên và kích thích mũi họng. Người nhạy cảm có thể ho khan, hắt hơi, nghẹt mũi, ngứa họng hoặc chảy dịch mũi sau.

Ho do bụi trong phòng ngủ thường không dữ dội ngay, nhưng lặp lại dai dẳng. Người bệnh có thể thấy ban ngày đỡ hơn, nhưng cứ vào phòng ngủ hoặc nằm xuống là ho nhiều. Nếu sau khi thay ga, hút bụi nệm, giặt vỏ gối và giảm đồ vải trong phòng mà ho giảm, đây là manh mối khá rõ.

Cách làm thực tế là giặt ga gối định kỳ bằng nước phù hợp, phơi thật khô, hút bụi nệm, thay gối cũ, hạn chế thú bông trên giường và tránh để quá nhiều đồ vải sát đầu giường. Với người dị ứng, vỏ bọc chống mạt bụi cho gối/nệm có thể hữu ích.

Chăn gối và nệm là nơi dễ tích bụi, có thể kích thích ho về đêm ở người nhạy cảm.

2. Nấm mốc và độ ẩm cao có thể kích thích đường thở

Phòng ngủ ẩm, tường bị thấm, góc tủ có mốc, rèm ẩm hoặc máy lạnh rò nước đều có thể tạo môi trường cho nấm mốc. Ngay cả khi mốc không quá rõ, mùi ẩm mốc và bào tử nấm vẫn có thể gây kích ứng ở người nhạy cảm.

Cơ quan An ninh Y tế Vương quốc Anh (UKHSA) cho biết ẩm mốc trong nhà có thể tạo ra dị nguyên, chất kích ứng, bào tử nấm và các chất không có lợi cho sức khỏe; kể cả khi không thấy mốc bằng mắt thường, tình trạng ẩm vẫn có thể làm tăng nguy cơ vấn đề sức khỏe. Với đường thở, điều này có thể biểu hiện bằng ho, khò khè, nghẹt mũi, ngứa mắt hoặc cảm giác nặng ngực ở người có cơ địa nhạy cảm.

Để xử lý, cần tìm nguồn ẩm: tường thấm, cửa sổ đọng nước, điều hòa chảy nước, tủ quần áo áp sát tường ẩm, khăn ướt phơi trong phòng. Lau mốc chỉ là bước tạm; nếu không xử lý độ ẩm, mốc dễ quay lại.

3. Điều hòa làm không khí khô hoặc luồng gió thổi thẳng vào mặt

Điều hòa giúp ngủ dễ hơn trong ngày nóng, nhưng không khí quá khô hoặc gió thổi trực tiếp vào mặt có thể làm khô niêm mạc mũi họng. Khi lớp niêm mạc mất ẩm, họng dễ ngứa, rát và kích hoạt phản xạ ho. Người có viêm mũi dị ứng hoặc viêm xoang càng dễ bị.

Dấu hiệu gợi ý là ngủ dậy khô miệng, khô họng, nghẹt mũi, ho khan, môi khô. Có thể thử điều chỉnh hướng gió, không để gió thổi thẳng vào đầu mặt, vệ sinh lưới lọc điều hòa định kỳ, đặt nhiệt độ vừa phải và cân nhắc tăng ẩm nếu phòng quá khô.

Điều hòa không sai, nhưng gió thổi thẳng và không khí quá khô có thể làm họng dễ kích ứng.

4. Nước hoa phòng, tinh dầu và hóa chất lau dọn có thể khiến họng “khó chịu âm thầm”

Nhiều phòng ngủ được xịt thơm, đốt tinh dầu, dùng nến thơm hoặc lau sàn bằng hóa chất có mùi đậm. Với người nhạy cảm, các mùi này có thể kích thích mũi họng, gây ho khan, hắt hơi, đau đầu nhẹ hoặc cảm giác khó thở thoáng qua.

Không phải cứ “mùi thơm” là an toàn cho đường thở. Một số người không thấy vấn đề khi dùng ban ngày, nhưng khi ngủ trong phòng kín nhiều giờ, mức tiếp xúc kéo dài hơn. Nếu ho tăng sau khi đổi nước lau sàn, xịt thơm phòng, tinh dầu hoặc nước giặt chăn ga, hãy thử ngưng vài ngày để xem cơ thể phản hồi thế nào.

Cách an toàn hơn là ưu tiên thông gió, giữ phòng sạch khô, dùng sản phẩm mùi nhẹ, tránh xịt trực tiếp lên gối/chăn và không lạm dụng nhiều loại mùi cùng lúc.

5. Lông thú cưng và vảy da thú nuôi trên giường

Chó mèo ngủ cùng giường là thói quen nhiều gia đình yêu thích, nhưng lông, vảy da, nước bọt khô và bụi bám trên thú cưng có thể là tác nhân dị ứng. Người có cơ địa dị ứng có thể ho, nghẹt mũi, chảy mũi, ngứa mắt hoặc khò khè về đêm.

Không nhất thiết phải tách thú cưng hoàn toàn khỏi nhà, nhưng nên cân nhắc không để thú cưng lên gối, giặt ga thường xuyên, hút bụi kỹ, tắm chải thú cưng đúng cách và theo dõi xem ho có giảm khi thay đổi thói quen này không.

6. Khói thuốc thụ động có thể bám trong phòng dù không hút ngay tại giường

Khói thuốc không chỉ tồn tại lúc đang hút. Mùi và các chất còn sót lại có thể bám vào rèm, ga gối, quần áo, tường và đồ nội thất. Với người ngủ trong không gian có khói thuốc thụ động, đường thở dễ bị kích ứng hơn.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xem khói thuốc và ô nhiễm không khí trong nhà là các yếu tố quan trọng có thể làm nặng bệnh hô hấp mạn tính. Trong phòng ngủ, nguyên tắc tốt nhất là không hút thuốc trong nhà, không hút gần cửa phòng, thay đồ sau khi hút và giữ phòng ngủ là vùng không khói thuốc.

7. Trào ngược dạ dày thực quản khi nằm cũng có thể gây ho

Không phải mọi cơn ho đêm đều bắt nguồn từ đường thở. Ăn tối muộn, ăn quá no, đồ cay béo, rượu bia hoặc nằm ngay sau ăn có thể làm acid/trào ngược kích thích họng và thanh quản. Người bệnh có thể ho khan, khàn tiếng buổi sáng, ợ chua, nóng rát sau xương ức hoặc cảm giác vướng họng.

Nếu ho thường xuất hiện khi nằm, tăng sau bữa tối nhiều dầu mỡ hoặc ăn muộn, nên ghi lại bữa ăn và thời điểm ho. Thử ăn tối sớm hơn, giảm đồ kích thích, kê cao đầu giường phù hợp và tránh nằm ngay sau ăn có thể giúp nhận ra mối liên hệ.

Ho về đêm đôi khi đến từ trào ngược sau bữa tối, không chỉ từ phổi hay cảm lạnh.

Ho dai dẳng về đêm có thể bắt nguồn từ chính phòng ngủ: bụi chăn gối, nấm mốc, điều hòa, mùi hóa chất, lông thú cưng, khói thuốc hoặc trào ngược khi nằm. Thay vì chỉ uống siro ho, hãy quan sát xem cơn ho xuất hiện ở đâu, sau thói quen nào và có giảm khi thay đổi môi trường ngủ không.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. 

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này

Quỳnh Giang

Theo Người đưa tin