Vậy đâu là những hiểu lầm phổ biến về chế độ ăn uống liên quan đến bệnh gout? Dưới đây là 6 quan niệm sai lầm mà người bệnh cần biết để điều chỉnh lại chế độ ăn một cách khoa học và hiệu quả.

1. Nếu bị bệnh gút, cần tránh các chất purin và không được ăn bất kỳ loại thịt nào

Chế độ ăn có ảnh hưởng trực tiếp đến nồng độ acid uric vì nhiều thực phẩm chứa purin – chất khi chuyển hóa sẽ tạo thành acid uric.

Mấu chốt của chế độ ăn cho người bệnh gout là "hạn chế lượng purine cao và tiêu thụ vừa phải lượng purine trung bình", chứ không phải tránh hoàn toàn. Purine là chất dinh dưỡng thiết yếu cho cơ thể con người; việc kiêng hoàn toàn có thể dẫn đến thiếu hụt protein và vitamin, từ đó làm suy giảm quá trình trao đổi chất.

Trong cơn gút cấp tính, cần hạn chế nghiêm ngặt các thực phẩm giàu purine như nội tạng động vật và nước dùng thịt cô đặc. Tuy nhiên, trong giai đoạn thuyên giảm, có thể tiêu thụ một lượng vừa phải các thực phẩm có hàm lượng purine trung bình, chẳng hạn như 50-75 gram thịt lợn, thịt bò hoặc các loại thịt khác mỗi ngày, và cá tươi, tôm 1-2 lần mỗi tuần, mỗi lần không quá 100 gram.

2. Các sản phẩm từ đậu nành có hàm lượng purin cao, vì vậy bệnh nhân gút tuyệt đối nên tránh chúng

Đây là một quan niệm sai lầm phổ biến. Mặc dù các loại đậu khô như đậu nành và đậu xanh được coi là thực phẩm có hàm lượng purine trung bình, nhưng một số purine hòa tan vào nước và bị mất đi trong quá trình chế biến các sản phẩm từ đậu, do đó hàm lượng purine thực tế giảm đi đáng kể.

Các sản phẩm từ đậu nành rất giàu chất xơ và protein chất lượng cao. Trong giai đoạn thuyên giảm bệnh gút, có thể dùng một lượng nhỏ (tối đa 50 gram mỗi ngày, khoảng một miếng đậu phụ nhỏ), cùng với rau và các thực phẩm chính. Tất nhiên, phản ứng của mỗi người là khác nhau. Nếu bị đau khớp sau khi ăn, nên tạm thời ngừng sử dụng, nhưng không cần phải kiêng hoàn toàn.

3. Chỉ có bia mới có thể gây ra bệnh gút, nhưng uống rượu mạnh và rượu vang đỏ thì không sao?

Tất cả các loại đồ uống có cồn đều cản trở quá trình bài tiết axit uric, nhưng mức độ gây hại khác nhau. Bia là loại gây hại nhất do hàm lượng purin và cồn cao, nhưng rượu mạnh, rượu vang đỏ và rượu gạo cũng có thể làm trầm trọng thêm bệnh gút.

Rượu ức chế quá trình bài tiết axit uric, trong khi fructose thúc đẩy sự phân hủy ATP trong cơ thể, trực tiếp dẫn đến tăng nồng độ axit uric trong máu. Do đó, bệnh nhân gout không chỉ nên tuyệt đối kiêng rượu mà còn phải tránh tất cả các loại đồ uống có đường, bao gồm cả trà sữa.

4. Trái cây là thực phẩm có tính kiềm; ăn nhiều trái cây hơn có thể làm giảm axit uric 

Hầu hết các loại trái cây đều là thực phẩm có tính kiềm, và ăn chúng với lượng vừa phải có thể kiềm hóa nước tiểu và giúp hòa tan axit uric. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là "ăn nhiều hơn sẽ làm giảm axit uric".

Nhiều loại trái cây (như vải, xoài và sầu riêng) có hàm lượng đường cao. Lượng fructose dư thừa có thể được chuyển hóa thành axit uric trong cơ thể, từ đó ảnh hưởng đến quá trình bài tiết axit uric và dẫn đến nồng độ axit uric trong máu tăng cao. Bệnh nhân gout nên hạn chế lượng trái cây ăn vào hàng ngày ở mức 200-350 gram, ưu tiên các loại trái cây ít đường như táo, lê và dâu tây.

5. Ngừng dùng thuốc điều trị bệnh gút khi cơn đau đã giảm bớt 

Việc các triệu chứng bệnh gút biến mất và cơn đau khớp giảm bớt không có nghĩa là bạn có thể ngừng dùng thuốc hạ axit uric. Nếu bạn ngừng dùng thuốc mà không hỏi ý kiến ​​bác sĩ, tỷ lệ tái phát bệnh gút trong vòng sáu tháng có thể lên tới 70%.

"Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị tăng acid uric máu và bệnh gút" khuyến cáo rõ ràng rằng nên dùng thuốc hạ acid uric trong ít nhất 2-3 năm, và nồng độ acid uric cần được kiểm soát ổn định dưới 360 μmol/L để giảm sự lắng đọng tinh thể urat và giảm nguy cơ tái phát bệnh gút.

6. Bệnh gút có thể được kiểm soát chỉ bằng cách tránh một số loại thực phẩm nhất định và không cần dùng thuốc

Điều trị gout hiệu quả cần kết hợp giữa dùng thuốc theo chỉ định bác sĩ và xây dựng thực đơn hợp lý, khoa học.

Chế độ ăn kiêng chỉ có tác dụng hạn chế trong việc giảm axit uric, chỉ làm giảm axit uric trong máu khoảng 20%, trong khi 70% axit uric còn lại đến từ quá trình trao đổi chất của cơ thể. Phương pháp khoa học bao gồm kết hợp điều chỉnh chế độ ăn uống với thuốc để ức chế hoạt động của các enzyme sản sinh axit uric và thúc đẩy bài tiết axit uric, từ đó kiểm soát nồng độ axit uric ngay tại nguồn.

Nguyên tắc cốt lõi của chế độ ăn kiêng cho bệnh gút

Việc kiểm soát purine nên được thực hiện theo từng giai đoạn: trong các đợt cấp tính, nên tập trung chủ yếu vào thực phẩm ít purine; trong giai đoạn thuyên giảm, nên tăng cường sử dụng thực phẩm có hàm lượng purine trung bình một cách hợp lý; và nên tránh hoàn toàn thực phẩm giàu purine trong suốt quá trình điều trị.

Quản lý "các rủi ro tiềm ẩn": Bên cạnh thực phẩm giàu purine, cũng cần hạn chế rượu, thực phẩm nhiều đường, thực phẩm cay và kích thích để tránh làm tăng gánh nặng cho dạ dày, ruột và quá trình trao đổi chất.

Điều chỉnh theo cá nhân: Khả năng dung nạp thực phẩm của mỗi người là khác nhau. Nên theo dõi nồng độ axit uric thường xuyên, điều chỉnh chế độ ăn uống theo tình trạng sức khỏe của bản thân và tham khảo ý kiến ​​bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để lập kế hoạch nếu cần thiết.

Chế độ ăn uống cho bệnh gout không phải là sự khổ hạnh và hạn chế nghiêm ngặt về chế độ ăn, mà là sự điều chỉnh hợp lý dựa trên hiểu biết khoa học. Bằng cách xóa bỏ những quan niệm sai lầm và tìm ra phương pháp đúng đắn, có thể đảm bảo một chế độ ăn uống cân bằng đồng thời ổn định nồng độ axit uric, cho phép bệnh nhân gout thưởng thức những món ăn ngon một cách thoải mái và tránh được sự khó chịu do đau khớp.

Phong Vũ

Theo Người đưa tin