Não bộ là cơ quan chịu ảnh hưởng trực tiếp từ cách chúng ta sống mỗi ngày. Các chuyên gia thần kinh học trên thế giới nhiều lần nhấn mạnh rằng việc duy trì những thói quen thiếu lành mạnh trong thời gian dài có thể làm suy giảm khả năng tái tạo tế bào thần kinh, gây tích tụ các mảng amyloid và protein tau - yếu tố được xem là mầm mống của Alzheimer. Một số báo cáo lâm sàng cũng gợi ý rằng sự kết hợp giữa lối sống kém khoa học, stress kéo dài và chế độ ăn không cân bằng có thể thúc đẩy quá trình thoái hóa thần kinh sớm hơn bình thường. Từ đó, chúng ta có thể thấy rằng việc giữ gìn trí nhớ không chỉ là chuyện của tuổi già, mà là hành trình xuyên suốt cả đời.
Dưới đây là 5 thói quen phổ biến có thể vô tình đẩy bạn đến gần căn bệnh Alzheimer hơn khi tuổi xế chiều.
1. Ngủ không đủ giấc trong thời gian dài
Giấc ngủ là khoảng thời gian não bộ tự dọn dẹp, phục hồi và loại bỏ các chất độc hại tích tụ trong ngày. Một số nghiên cứu quốc tế từng nêu rằng những người ngủ ít hơn 6 giờ mỗi đêm trong thời gian dài có nguy cơ hình thành mảng amyloid cao hơn bình thường. Khi não không được nghỉ đủ, khả năng tập trung và lưu trữ thông tin cũng suy giảm đáng kể. Nguy hiểm hơn, thiếu ngủ kéo dài khiến vùng hippocampus - nơi chịu trách nhiệm về trí nhớ - hoạt động kém hiệu quả.
Chính vì thế, việc duy trì một lịch ngủ ổn định từ 7 đến 8 giờ mỗi ngày không chỉ giúp tinh thần tỉnh táo, mà còn là biện pháp bảo vệ não bộ bền vững (Ảnh: Internet)
2. Ít vận động và lối sống ngồi nhiều
Nhiều người tưởng rằng vận động chỉ liên quan đến vóc dáng, nhưng thực chất nó ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe não bộ. Các chuyên gia sức khỏe từng nhấn mạnh rằng hoạt động thể chất giúp tăng cường lưu thông máu lên não, cải thiện sự kết nối giữa các tế bào thần kinh. Ngược lại, ngồi quá lâu và ít vận động có thể làm giảm khả năng oxy hóa của não, khiến các vùng liên quan đến ghi nhớ hoạt động chậm chạp.
Việc bỏ qua vận động trong thời gian dài có thể trở thành yếu tố thúc đẩy sự thoái hóa thần kinh khi về già (Ảnh: Internet)
Vì vậy, dù bận rộn đến đâu, bạn cũng nên dành ra ít nhất 150 phút mỗi tuần để vận động nhẹ nhàng nhằm hỗ trợ khả năng nhận thức.
3. Chế độ ăn quá nhiều đường và thực phẩm chế biến
Não bộ cần năng lượng để vận hành, nhưng khi lượng đường và calo rỗng đến từ đồ ăn nhanh, nước ngọt hoặc thức ăn chế biến vượt quá mức cần thiết, chúng có thể gây hại cho hệ thần kinh. Những nghiên cứu dinh dưỡng từng chỉ ra rằng tiêu thụ quá nhiều đường làm giảm độ nhạy của insulin trong não, từ đó cản trở quá trình truyền tín hiệu giữa các tế bào thần kinh. Bên cạnh đó, thực phẩm chế biến chứa nhiều chất béo bão hòa và phụ gia có thể làm tăng tình trạng viêm âm thầm, gây ảnh hưởng đến khả năng ghi nhớ và phản xạ. Một chế độ ăn giàu rau xanh, ngũ cốc nguyên cám và chất béo tốt từ cá, quả hạch sẽ giúp não hoạt động bền bỉ và linh hoạt hơn.
4. Căng thẳng kéo dài nhưng không biết giải tỏa
Stress không chỉ làm tâm trí mệt mỏi, mà còn gây tổn thương sinh học trong não. Khi cơ thể liên tục bị đặt trong trạng thái căng thẳng, hormone cortisol sẽ tăng cao, ảnh hưởng trực tiếp đến vùng hippocampus - nơi lưu trữ ký ức. Một số chuyên gia tâm lý từng cho rằng những người sống trong trạng thái stress kéo dài có khả năng suy giảm nhận thức nhanh hơn người bình thường. Nếu không được giải tỏa đúng cách, căng thẳng có thể làm giảm khả năng học mới, ghi nhớ và phục hồi các kết nối thần kinh. Vì vậy, việc cân bằng cuộc sống, nghỉ ngơi hợp lý, thiền định hoặc trò chuyện với người thân là những cách giúp não bộ tránh khỏi sự bào mòn âm thầm.
5. Hạn chế giao tiếp xã hội hoặc sống quá khép kín
Giao tiếp là một dạng “bài tập” cho não bộ. Khi trò chuyện, trao đổi ý tưởng hoặc duy trì các mối quan hệ xã hội, não phải xử lý thông tin liên tục, điều này góp phần làm tăng khả năng linh hoạt của tư duy.
Ngược lại, sống khép kín hoặc cô lập xã hội khiến não ít được kích thích, dẫn đến suy giảm trí nhớ theo thời gian (Ảnh: Internet)
Một số nghiên cứu xã hội học từng gợi ý rằng những người sống cô đơn lâu năm có nguy cơ sa sút trí tuệ cao hơn. Việc tham gia các hoạt động cộng đồng, giữ liên lạc với bạn bè, gia đình hoặc đơn giản là trò chuyện mỗi ngày cũng giúp não bộ duy trì sự dẻo dai.
Dù Alzheimer là căn bệnh phức tạp và chưa có phương pháp điều trị dứt điểm, nhưng việc điều chỉnh những thói quen thường ngày là điều nằm trong tầm tay mỗi người. Chúng ta không thể kiểm soát thời gian, nhưng hoàn toàn có thể chủ động trong cách sống. Bắt đầu từ những thay đổi nhỏ - ngủ đủ giấc, vận động thường xuyên, ăn uống lành mạnh, giữ tinh thần cân bằng và duy trì các kết nối xã hội - chính là tấm khiên bảo vệ não bộ vững chắc trong tương lai. Hãy coi việc chăm sóc trí nhớ như một khoản đầu tư dài hạn cho sức khỏe, để khi về già, ta vẫn có thể sống trọn vẹn với ký ức và những điều thân thuộc bên cạnh mình.
Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này
Quỳnh Giang
Theo Người đưa tin
