Bản chất của môi trường âm đạo ngày "đèn đỏ" và cơ chế nhiễm trùng ngược dòng

Để hiểu vì sao thói quen dùng băng vệ sinh (BVS) sai cách lại dễ gây bệnh phụ khoa, trước hết chị em cần hiểu rõ sinh lý học của hệ sinh dục nữ trong chu kỳ kinh nguyệt.

Trong những ngày bình thường, âm đạo có một hệ vi sinh vật tự nhiên cân bằng, đứng đầu là các vi khuẩn có lợi Lactobacilli. Các vi khuẩn này tiết ra acid lactic để duy trì độ pH âm đạo ở mức acid lý tưởng (3.8 đến 4.5) - một "hàng rào hóa học" kiên cố ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn có hại và nấm men.

Tuy nhiên, vào những ngày hành kinh, máu kinh nguyệt có độ pH trung tính (khoảng 7.4). Sự xuất hiện liên tục của máu kinh sẽ làm trung hòa acid tự nhiên, khiến pH âm đạo tăng lên, biến vùng kín thành một môi trường vô cùng ấm áp, ẩm ướt và giàu dưỡng chất đạm. Đây chính là "thiên đường" để các loại vi khuẩn gây bệnh (như E. coli, Candida albicans, Gardnerella vaginalis) nhân lên với tốc độ phi mã.

Nhiễm trùng ngược dòng (Ascending infection) là hiện tượng vi khuẩn có hại bùng phát ở vùng âm hộ, âm đạo, sau đó di chuyển ngược lên qua cổ tử cung, tấn công vào buồng tử cung, vòi trứng và buồng trứng. Nếu không được ngăn chặn, tình trạng này có thể gây ra viêm vùng chậu (PID), tắc hẹp vòi trứng và dẫn đến hậu quả nghiêm trọng là vô sinh – hiếm muộn hoặc tăng nguy cơ mang thai ngoài tử cung.

Bác sĩ sản phụ khoa tư vấn tác hại của viêm nhiễm phụ khoa và nguy cơ nhiễm trùng ngược dòng đối với sức khỏe sinh sản.

5 thói quen dùng băng vệ sinh sai cách chị em rất hay mắc phải

1. Đeo một miếng băng vệ sinh kéo dài quá 4-6 tiếng

Đây là sai lầm phổ biến nhất, đặc biệt là vào những ngày cuối chu kỳ khi lượng máu kinh chỉ còn ra rỉ rả. Nhiều chị em tiếc băng hoặc vì công việc quá bận rộn nên cố đeo một miếng BVS suốt 8–10 tiếng đồng hồ.

Tác hại y khoa: Băng vệ sinh sau khi thấm hút máu kinh, cộng với nhiệt độ cơ thể và mồ hôi vùng bẹn sẽ biến thành một "ổ nuôi cấy vi khuẩn". Chỉ sau khoảng 3–4 tiếng, số lượng vi khuẩn trên bề mặt BVS sẽ tăng lên hàng triệu lần. Đeo BVS quá lâu làm tích tụ vi khuẩn, gây mùi hôi nồng nặc, ngứa ngáy và khiến vi khuẩn dễ dàng bò ngược vào trong âm đạo.

2. Cất trữ băng vệ sinh trực tiếp bên trong nhà tắm

Nhà tắm, nhà vệ sinh là nơi ẩm ướt nhất trong nhà và chứa lượng lớn bào tử nấm mốc, vi khuẩn lơ lửng trong không khí. Nhiều người có thói quen xé vỏ bao bì rồi để nguyên cả bịch BVS trên kệ nhà tắm cho tiện sử dụng.

Tác hại y khoa: Lớp vỏ giấy hoặc ni-lông mỏng của miếng BVS khi bị để trong môi trường ẩm thấp sẽ hút ẩm, mất đi tính vô trùng ban đầu. Bào tử nấm và vi khuẩn sẽ âm thầm xâm nhập, bám vào bề mặt bông xốp của BVS. Khi bạn áp miếng BVS nhiễm khuẩn đó trực tiếp vào vùng da nhạy cảm, bạn đã vô tình tự đưa mầm bệnh vào thẳng cơ thể.

3. Không rửa tay sạch bằng xà phòng TRƯỚC KHI thay băng vệ sinh

Hầu hết mọi người chỉ có thói quen rửa tay sau khi đi vệ sinh và thay BVS xong. Rất ít người nhớ đến việc rửa tay trước khi chạm vào miếng BVS mới.

Tác hại y khoa: Đôi bàn tay hàng ngày tiếp xúc với điện thoại, bàn phím máy tính, tay nắm cửa... chứa hàng tỷ vi khuẩn (đặc biệt là tụ cầu vàng Staphylococcus và vi khuẩn đường ruột E. coli). Trong quá trình bóc vỏ, miết miếng BVS vào quần lót, đôi bàn tay bẩn sẽ truyền toàn bộ vi khuẩn sang bề mặt bông sạch của BVS.

Bảo quản băng vệ sinh trong hộp hoặc túi khô ráo riêng biệt giúp giữ nguyên độ vô trùng an toàn cho vùng kín.

4. Lạm dụng băng vệ sinh có mùi thơm nồng

Để che giấu mùi hôi tự nhiên của máu kinh, nhiều chị em chuộng các loại BVS có ướp hương thơm nồng nặc.

Tác hại y khoa: Mùi thơm trong BVS thường được tạo nên từ các chất tạo hương tổng hợp (Phthalates, Benzen, hóa chất tạo mùi). Vùng da âm hộ là vùng niêm mạc mỏng mỏng và có khả năng hấp thu hóa chất cực mạnh. Các hóa chất tạo mùi này dễ gây kích ứng, dị ứng tiếp xúc, làm bong tróc niêm mạc và tiêu diệt hoàn toàn lợi khuẩn Lactobacilli, khiến nấm men bùng phát dữ dội.

5. Chọn BVS có độ thấm hút quá cao hoặc lạm dụng BVS hàng ngày liên tục

Đeo BVS hàng ngày suốt 365 ngày trong năm để tránh khí hư làm bẩn quần lót là thói quen cực kỳ nguy hiểm.

Tác hại y khoa: BVS hàng ngày thường có lớp đáy bằng nhựa dẻo để chống tràn, khiến vùng kín bị bít kín hoàn toàn, không có sự thông thoáng không khí. Tình trạng "yếm khí" này khiến vi khuẩn kỵ khí phát triển mạnh mẽ, gây ra bệnh viêm âm đạo do vi khuẩn (BV) với biểu hiện khí hư ra nhiều, có màu xám đục và mùi hôi như cá ươn.

Quy tắc sử dụng băng vệ sinh an toàn chuẩn y khoa

Để ngày "đèn đỏ" trôi qua nhẹ nhàng, an toàn và không lo biến chứng viêm nhiễm, chị em hãy nằm lòng các nguyên tắc vàng sau:

• Quy tắc 4 tiếng: Bắt buộc thay BVS mỗi 3 đến 4 tiếng một lần, bất kể lượng máu kinh ra nhiều hay ít.

• Rửa tay 2 lần: Luôn rửa tay sạch bằng xà phòng tiệt trùng cả TRƯỚC và SAU khi thay BVS.

• Bảo quản khô ráo: Để BVS ở nơi khô ráo, thoáng mát (phòng ngủ, tủ đồ cá nhân). Tuyệt đối không để trong nhà tắm.

• Ưu tiên BVS không mùi, chất liệu bông tự nhiên: Chọn các sản phẩm BVS thoáng khí, đạt tiêu chuẩn kiểm định, không sử dụng chất tẩy trắng chứa Dioxin.

• Vệ sinh vùng kín đúng cách: Mỗi lần thay BVS, hãy rửa nhẹ nhàng vùng kín bằng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh có độ pH sinh lý (3.8–4.5), lau khô từ trước ra sau (từ âm đạo hướng về hậu môn) để tránh kéo vi khuẩn từ hậu môn lên.

Một thói quen nhỏ nhưng đúng đắn sẽ là lá chắn kiên cố nhất bảo vệ sức khỏe sinh sản và sự tự tin của phụ nữ.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. 

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này