Mỗi ngày chúng ta đi tiểu nhiều lần nhưng rất ít khi dành vài giây để quan sát dòng nước tiểu. Chỉ đến khi nước tiểu đổi màu lạ lùng hoặc xuất hiện máu tươi, nhiều người mới bắt đầu hoang mang lo sợ.

Nước tiểu là sản phẩm lọc thải cuối cùng của máu qua thận. Bất kỳ sự thay đổi bất thường nào về độ trong, màu sắc và lượng nước tiểu cũng có thể phản ánh sớm những bất ổn tại hệ tiết niệu, gan mật hay hệ chuyển hóa. Dưới đây là 5 dấu hiệu bất thường bạn cần hết sức lưu tâm:

1. Nước tiểu sủi bọt trắng xóa và lâu tan

Khi dòng nước tiểu xối mạnh xuống bồn cầu, một vài bong bóng khí nổi lên rồi vỡ ngay trong vài giây là hiện tượng vật lý bình thường.

Tuy nhiên, nếu nước tiểu nổi lớp bọt dày xốp như bọt bia, dai dẳng nhiều phút không tan và phải giật xả nước vài lần mới sạch, đây là dấu hiệu cảnh báo có protein (đạm) trong nước tiểu. Protein niệu xuất hiện khi các màng lọc cầu thận bị tổn thương hoặc viêm nhiễm, làm rò rỉ các phân tử đạm quý giá ra ngoài. Nếu bọt lâu tan đi kèm sưng phù mí mắt buổi sáng hoặc phù hai mu bàn chân, bạn cần đi làm xét nghiệm nước tiểu ngay.

Lớp bọt dày xốp lâu tan trong nước tiểu là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ rò rỉ đạm niệu do tổn thương màng lọc thận.

2. Nước tiểu chuyển sang màu hồng, đỏ tươi hoặc màu xá xị

Hiện tượng có máu trong nước tiểu (tiểu máu) có thể bắt nguồn từ các vết xước do sỏi thận, sỏi bàng quang di chuyển, nhiễm trùng đường tiết niệu, phì đại tuyến tiền liệt hoặc các khối u ở bàng quang, thận.

Một số thực phẩm như củ dền đỏ, thanh long ruột đỏ hoặc thuốc kháng sinh trị lao cũng có thể làm nước tiểu ngả màu đỏ tạm thời. Dù vậy, việc thấy nước tiểu đỏ hồng không rõ lý do (dù chỉ xuất hiện một lần duy nhất rồi tự hết) cũng bắt buộc phải đi khám để loại trừ các tổn thương ác tính.

3. Nước tiểu đục như nước vo gạo kèm tiểu buốt rắt

Nước tiểu của người khỏe mạnh luôn trong suốt và có màu từ vàng rơm đến vàng nhạt. Nếu nước tiểu bị vẩn đục, lợn cợn cặn trắng hoặc có mùi hôi nồng khó chịu, đi kèm cảm giác nóng rát buốt dọc niệu đạo khi đi tiểu, bạn rất có thể đang bị nhiễm trùng đường tiết niệu (viêm niệu đạo, viêm bàng quang).

Nếu kèm theo sốt cao rét run và đau nhức dữ dội vùng hông lưng, nhiễm trùng có thể đã lan ngược lên đài bể thận, cần được dùng kháng sinh điều trị kịp thời.

Nước tiểu đục kèm cảm giác đau buốt khi đi tiểu là biểu hiện đặc trưng của viêm nhiễm đường tiết niệu.

4. Nước tiểu có màu nâu sẫm như nước chè đặc dù đã uống đủ nước

Nếu bạn uống ít nước hoặc làm việc ngoài trời nắng đổ nhiều mồ hôi, nước tiểu cô đặc lại có màu vàng sậm là bình thường. Tuy nhiên, nếu đã uống đủ 2 lít nước mỗi ngày mà nước tiểu vẫn liên tục có màu nâu sẫm, màu nước vối hoặc màu nước trà đậm, đây là dấu hiệu sắc tố mật bilirubin đang rò rỉ vào nước tiểu do tổn thương gan, viêm gan cấp hoặc sỏi tắc ống mật.

Bên cạnh đó, nước tiểu màu xá xị sau khi tập thể thao quá nặng cũng có thể cảnh báo hội chứng tiêu cơ vân cấp gây suy thận cấp.

5. Lượng nước tiểu tăng vọt hoặc giảm sút bất thường

Lượng nước tiểu trung bình của một người trưởng thành khoảng 1,5 đến 2 lít/ngày. Nếu bạn đi tiểu liên tục trên 2,5–3 lít mỗi ngày, nước tiểu trong suốt như nước lã kèm khát nước triền miên, cần kiểm tra sớm bệnh tiểu đường hoặc đái tháo nhạt.

Ngược lại, nếu cả ngày chỉ đi tiểu được một lượng rất ít (dưới 400–500 ml) kèm theo phù mặt, nặng mí mắt và khó thở, đây có thể là dấu hiệu suy giảm chức năng lọc của thận cấp tính.

Xét nghiệm nước tiểu tổng quát là phương pháp đơn giản nhưng phát hiện sớm nhiều bệnh lý tiềm ẩn.

Nước tiểu là tấm gương phản ánh trung thực tình trạng sức khỏe bên trong. Khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường kéo dài trên vài ngày, bạn hãy đến cơ sở y tế làm xét nghiệm nước tiểu 10 thông số để được chẩn đoán và điều trị chính xác nhất.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. 

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này