Khái niệm vi nhựa thường gây cảm giác xa vời, nhưng các nghiên cứu gần đây lại cho thấy chúng xuất hiện với tần suất đáng báo động. Một số công trình quan sát quốc tế chỉ ra rằng con người có thể tiêu thụ vô tình từ vài chục ngàn đến hàng trăm ngàn hạt vi nhựa mỗi năm tùy theo thói quen sinh hoạt. Dạng hạt nhỏ li ti này có thể phát sinh từ chính những đồ vật quen thuộc khi chúng bị mài mòn, lão hóa hoặc chịu tác động của nhiệt. Mặc dù giới khoa học vẫn đang tiếp tục nghiên cứu để làm rõ toàn bộ tác động lên sức khỏe, nhiều ghi nhận đã cho thấy vi nhựa có thể liên quan đến phản ứng viêm, rối loạn nội tiết và sự tích tụ lâu dài trong mô cơ thể. Vì vậy, việc nhận diện nguồn phát sinh vi nhựa ngay từ trong nhà là bước đầu tiên để giảm nguy cơ phơi nhiễm.

1. Dụng cụ nhựa dùng cho nấu ăn và thực phẩm

Nhóm đồ nhựa như hộp đựng, muỗng, vá, màng bọc hay cốc đong là nguồn phát vi nhựa khó tránh vì chúng tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm. Khi bị tác động nhiệt, đặc biệt trong lò vi sóng, nước sôi hay dầu nóng, các sản phẩm này dễ bị phân mảnh tạo ra những mảnh vi nhựa nhỏ. 

Nhiều chuyên gia thực phẩm khuyến cáo hạn chế sử dụng nhựa kém chất lượng để đựng món nóng (Ảnh: Internet)

Một số báo cáo quan sát cho rằng nếu dùng hộp nhựa không đạt tiêu chuẩn, mức vi nhựa giải phóng có thể cao hơn gấp nhiều lần so với môi trường bình thường. Điều đáng nói là thói quen hâm nóng thực phẩm trong hộp nhựa, vốn rất phổ biến ở gia đình Việt, vô tình khiến rủi ro gia tăng. Thay vào đó, việc chuyển sang thủy tinh chịu nhiệt hoặc inox là giải pháp an toàn hơn.

2. Nước trong chai nhựa và máy lọc nước sử dụng màng polymer

Chai nước đóng chai tiện lợi, dễ mang theo, nhưng cũng là nguồn vi nhựa được nhắc đến nhiều nhất trong các khảo sát. Ngay cả khi dùng chai từ thương hiệu uy tín, quá trình vận chuyển, bảo quản và ma sát vẫn khiến các mảnh nhựa siêu nhỏ xuất hiện. Bên cạnh đó, các loại máy lọc gia đình dùng màng lọc làm từ polymer cũng có khả năng sinh ra vi nhựa khi đã cũ hoặc khi lõi lọc hoạt động vượt giới hạn khuyến nghị. 

Điều này không có nghĩa là nước đóng chai hay máy lọc không an toàn, mà là chúng cần được sử dụng đúng cách, thay lõi đúng thời hạn và tránh để chai nhựa trong môi trường nắng nóng. Nhiều gia đình hiện chuyển dần sang bình kim loại, bình thủy tinh để cắt giảm lượng vi nhựa đưa vào cơ thể qua đường uống.

3. Vải tổng hợp từ quần áo, chăn ga, thảm trải sàn

Ít ai nghĩ đến quần áo hay rèm cửa lại là nguồn phát vi nhựa lớn, nhưng sự thật là các loại vải như polyester, nylon và acrylic có thể rơi ra hàng nghìn sợi tổng hợp mỗi lần giặt. Những sợi cực nhỏ này sẽ theo dòng nước thải ra ngoài môi trường và một phần có thể lưu lại trong nhà dưới dạng bụi mịn. Các nghiên cứu quốc tế đã ghi nhận quần áo từ sợi tổng hợp là một trong những nguồn đóng góp vi nhựa đáng kể nhất toàn cầu.

Trong không gian gia đình, chúng bám vào bề mặt đồ vật, lơ lửng trong không khí và được hít vào mà không ai nhận ra. Dù không thể loại bỏ hoàn toàn vải tổng hợp, người dùng có thể giảm rủi ro bằng cách giặt với túi lọc sợi, hạn chế sấy nhiệt lớn và tăng cường chọn chất liệu tự nhiên ở những món đồ mặc sát da.

4. Mỹ phẩm, đặc biệt là tẩy tế bào chết vật lý và sản phẩm makeup dạng gel

Đây là nguồn vi nhựa gây bất ngờ với nhiều người, vì mỹ phẩm luôn được xem là sản phẩm chăm sóc bản thân. Một số dòng tẩy tế bào chết vật lý, gel tạo bọt, kem nền hoặc sản phẩm trang điểm có thể chứa vi hạt tổng hợp nhằm tạo độ mịn, độ bám hoặc hiệu ứng lấp lánh. Tuy nhiên, khi rửa trôi, những hạt này đi thẳng xuống cống và trở thành vi nhựa trong hệ thống nước thải. 

Dù hiện nay nhiều thương hiệu đã dần chuyển sang hạt có nguồn gốc tự nhiên, thị trường vẫn tồn tại lượng lớn sản phẩm chứa hạt polymer (Ảnh: Internet)

Vì mỹ phẩm là vật dụng mà hầu như chị em nào cũng dùng hằng ngày, nguy cơ phơi nhiễm gián tiếp là điều khó tránh. Lời khuyên thực tế là nên đọc kỹ bảng thành phần, tránh các hạt tổng hợp như polyethylene dạng microbeads và ưu tiên sản phẩm có cam kết thân thiện môi trường.

Vi nhựa không phải là mối đe dọa gây tác động ngay lập tức, nhưng sự tích tụ âm thầm theo thời gian khiến chúng trở thành yếu tố mà ai cũng nên quan tâm. Chúng xuất phát từ những món đồ quen thuộc đến mức đôi khi người dùng quên mất rằng chính chúng đang góp phần đưa vi nhựa vào cơ thể mỗi ngày. Khi hiểu rõ nguồn gốc - từ đồ nhựa nhà bếp, nước uống, vải tổng hợp cho tới mỹ phẩm, mỗi người có thể chủ động chọn lựa vật dụng phù hợp, thay đổi vài thói quen nhỏ và dần tạo nên lối sống an toàn hơn. Bảo vệ sức khỏe khỏi vi nhựa không phải là nhiệm vụ quá phức tạp, mà bắt đầu từ việc quan sát ngôi nhà của mình với góc nhìn tỉnh táo và thực tế hơn.

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này

Quỳnh Giang

Theo Người đưa tin