Chảy máu cam ở trẻ không phải là tình trạng hiếm gặp - nhất là trong mùa nắng nóng hiện tại và thường không gây nguy hiểm. Tuy nhiên, việc hiểu rõ nguyên nhân và biết cách sơ cứu đúng không chỉ giúp cầm máu nhanh chóng mà còn ngăn ngừa các biến chứng viêm nhiễm đường hô hấp. Tại bài viết này, Sức khỏe Gia đình sẽ chỉ ra 4 "thủ phạm" gây chảy máu cam không do va đập ở trẻ và hướng dẫn phụ huynh quy trình xử lý chuẩn y khoa ngay tại nhà. 

1. Không khí khô do nằm máy lạnh liên tục

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến trẻ bị chảy máu cam vào mùa hè. Khi nằm điều hòa trong thời gian dài, độ ẩm trong phòng giảm xuống dưới mức cần thiết, làm khô lớp nhầy bảo vệ niêm mạc mũi. Theo nghiên cứu từ Mayo Clinic, niêm mạc mũi của trẻ nhỏ rất mỏng và chứa mạng lưới mao mạch (điểm mạch Kiesselbach) nằm sát bề mặt; khi bị khô, các mao mạch này trở nên giòn và dễ nứt vỡ ngay cả khi trẻ chỉ thở mạnh hoặc hắt hơi. Để khắc phục, phụ huynh nên sử dụng máy tạo ẩm trong phòng và xịt nước muối sinh lý thường xuyên để duy trì độ ẩm cho mũi trẻ, giúp niêm mạc luôn mềm mại và đàn hồi tốt trước sự thay đổi của môi trường.

2. Thói quen ngoáy mũi khi bị kích ứng hoặc ngứa

Dưới tác động của bụi bẩn và nhiệt độ cao, trẻ thường cảm thấy ngứa mũi và có xu hướng đưa tay lên ngoáy một cách vô thức. Hành động này vô tình làm trầy xước lớp niêm mạc vốn đang bị khô yếu do nắng nóng, gây ra tình trạng chảy máu cam. Theo số liệu khảo sát tại Bệnh viện Tai Mũi Họng, có tới 60% trường hợp trẻ chảy máu cam vào mùa hè có liên quan đến hành vi tác động ngoại lực thủ công vào mũi. Cha mẹ cần giáo dục trẻ không được ngoáy mũi và giữ móng tay trẻ luôn ngắn, sạch sẽ. Thay vì ngoáy, hãy hướng dẫn trẻ dùng khăn giấy mềm thấm nước để vệ sinh mũi nhẹ nhàng khi cảm thấy khó chịu hoặc có rỉ mũi khô cứng gây cản trở hô hấp.

3. Tình trạng viêm mũi dị ứng và các bệnh lý đường hô hấp mùa hè

Nắng nóng và gió bụi là điều kiện thuận lợi cho các dị nguyên như phấn hoa, khói bụi phát tán, gây ra viêm mũi dị ứng ở trẻ có cơ địa nhạy cảm. Khi bị viêm, các mạch máu trong mũi sẽ giãn nở và sung huyết để phản ứng lại tác nhân gây dị ứng, khiến chúng trở nên cực kỳ nhạy cảm và dễ vỡ. Theo Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), việc trẻ hắt hơi liên tục hoặc xì mũi quá mạnh khi bị dị ứng tạo ra áp lực đột ngột lên thành mạch, dẫn đến chảy máu cam kịch phát. 

Trong trường hợp này, việc điều trị dứt điểm tình trạng dị ứng theo chỉ định của bác sĩ là cách tốt nhất để chấm dứt các đợt chảy máu mũi tái diễn, giúp trẻ có một mùa hè thoải mái và khỏe mạnh hơn

4. Thiếu hụt Vitamin C và các khoáng chất cần thiết

Chế độ ăn uống mùa hè của trẻ thường thiếu hụt rau xanh do trẻ mệt mỏi, biếng ăn, dẫn đến thiếu Vitamin C – loại vitamin quan trọng trong việc bền vững thành mạch máu. Vitamin C tham gia vào quá trình tổng hợp collagen, giúp mạch máu có độ đàn hồi tốt hơn trước áp lực của sự thay đổi thân nhiệt. Theo nghiên cứu trên PubMed, trẻ em có chế độ ăn nghèo nàn Vitamin C có tỷ lệ bị chảy máu cam cao gấp 2 lần so với trẻ được bổ sung đầy đủ hoa quả và rau xanh. Cha mẹ nên tăng cường cho trẻ ăn các loại quả như cam, ổi, dâu tây hoặc uống nước trái cây tươi để củng cố sức mạnh cho hệ thống mao mạch từ bên trong, giúp giảm thiểu đáng kể nguy cơ chảy máu cam do nắng nóng.

Hướng dẫn xử lý đúng tại nhà: Đừng bao giờ bắt trẻ nằm ngửa

Sai lầm lớn nhất của phụ huynh khi con bị chảy máu cam là bắt trẻ nằm ngửa hoặc ngả đầu ra sau vì nghĩ rằng sẽ ngăn máu chảy ra ngoài. Thực tế, hành động này khiến máu chảy ngược vào họng, gây sặc, buồn nôn hoặc máu đi vào đường hô hấp gây nguy hiểm.

Quy trình chuẩn:

1. Cho trẻ ngồi thẳng, đầu hơi cúi về phía trước.

2. Dùng ngón tay cái và ngón trỏ bóp chặt hai cánh mũi của trẻ trong khoảng 5-10 phút liên tục (không được buông ra kiểm tra sớm).

3. Khuyến khích trẻ thở bằng miệng và nhổ máu trong miệng ra (nếu có).

4. Có thể chườm lạnh lên vùng gốc mũi để hỗ trợ co mạch nhanh hơn. Nếu sau 20 phút máu vẫn không cầm, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất ngay lập tức.

Sơ cứu đúng cách bằng việc cúi đầu về phía trước giúp ngăn máu chảy ngược vào họng, tránh gây sặc cho trẻ

Chảy máu cam ở trẻ vào mùa nóng thường là lành tính, nhưng nó phản ánh sự nhạy cảm của hệ hô hấp và những thiếu sót trong cách chăm sóc hằng ngày của cha mẹ. Bằng cách kiểm soát tốt độ ẩm môi trường, điều chỉnh chế độ dinh dưỡng giàu vi chất và trang bị kỹ năng sơ cứu chuẩn xác, bạn hoàn toàn có thể giúp con vượt qua nỗi sợ hãi này một cách nhẹ nhàng. Hãy nhớ rằng, sự bình tĩnh của cha mẹ chính là liều thuốc trấn an tốt nhất giúp trẻ phối hợp trong quá trình cầm máu. Nếu tình trạng chảy máu cam diễn ra quá thường xuyên hoặc khó cầm, đừng ngần ngại đưa trẻ đến gặp bác sĩ chuyên khoa để được tầm soát kỹ lưỡng hơn. Chúc bé yêu của bạn luôn khỏe mạnh và có một mùa hè thật nhiều niềm vui!

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này

Quỳnh Giang

Theo Người đưa tin