Tuy nhiên, cơ thể vẫn có những tín hiệu cảnh báo nhất định. Một trong số đó là sự thay đổi trong tính chất của phân – điều mà nhiều người thường chủ quan bỏ qua. Dưới đây là 4 bất thường trong phân có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của khối u ác tính, đặc biệt là ung thư đại trực tràng.

Nhiều căn bệnh nghiêm trọng ở cơ thể con người không được phát hiện thông qua khám sức khỏe, mà manh mối lại được hé lộ trong những chi tiết nhỏ nhặt trong cuộc sống hàng ngày. Đại tiện là dấu hiệu dễ bị bỏ qua nhất nhưng lại có khả năng chỉ ra những bất thường của hệ thống. Đặc biệt trong quá trình phát triển của khối u ác tính, các đường dẫn ruột là những đường dẫn đầu tiên bị ảnh hưởng. Một số thay đổi cấu trúc đường dẫn, một số tăng tiết các chất gây viêm và một số chỉ đơn giản là bắt đầu phá hủy hàng rào mô tại chỗ. Những thay đổi về phân thường là biểu hiện bên ngoài sớm nhất của những căn bệnh này.

Không phải tất cả các bất thường về phân đều chỉ ra ung thư, nhưng một số tín hiệu đặc biệt của quá trình ung thư xuất hiện trong phân. Điều quan trọng là phải phân biệt được đâu là rối loạn chức năng và đâu là tổn thương cấu trúc.

Nhiều người không quan tâm đến tình trạng tiêu chảy, táo bón và máu trong phân, hoặc chỉ đơn giản là cho rằng đó là do chế độ ăn uống không hợp lý. Trên thực tế, đó có thể là sự tích tụ của các tổn thương nhỏ. Nếu bạn đợi cho đến khi các triệu chứng rõ ràng mới kiểm tra, thì bệnh đã ở giai đoạn tiến triển.

Ung thư ruột, ung thư tuyến tụy, ung thư dạ dày, ung thư trực tràng, hầu hết mọi người không thể phát hiện bất kỳ bất thường nào ở giai đoạn đầu của những khối u này nếu họ chỉ dựa vào cảm giác vật lý.

Phân sẫm màu hoặc đen như hắc ín

Phân có máu hoặc màu đen bất thường có thể là tín hiệu cho thấy khối u trong ruột đang chảy máu.

Khi thấy phân trở nên sẫm màu hơn, gần như đen như hắc ín, đi kèm theo cảm giác khó chịu ở bụng hoặc mệt mỏi thì chúng ta không nên bỏ qua. Ung thư dạ dày, ung thư thực quản và ung thư tá tràng thường có xuất huyết niêm mạc nhỏ trong giai đoạn loét. Máu đi vào ruột và bị phân hủy tạo thành các cục melanin, dẫn đến phân đen, dính và có mùi nồng. 

Điều này không có nghĩa là cứ phân đen là bị ung thư, nhưng nếu tín hiệu này xuất hiện nhiều lần thì phải nội soi dạ dày hoặc xét nghiệm máu ẩn trong phân.

Phân trở nên mỏng hơn, có hình dạng như bút chì, phẳng và đôi khi khó đi ngoài hoàn toàn

Sự thay đổi này không phải do thức ăn gây ra mà là sự thay đổi về cấu trúc do khoang ruột bị chèn ép và hẹp lại, và chất thải buộc phải đi qua không gian hẹp đó. Phổ biến nhất là các tổn thương ung thư đại tràng giai đoạn đầu chèn ép ruột, đặc biệt là ở đại tràng sigma hoặc trực tràng xa.

Ban đầu, độ dày của phân được xác định bởi nhu động ruột và lượng chất chứa trong phân. Khi polyp, khối u hoặc khối u xâm lấn vào lòng ruột cục bộ, hình dạng của phân bắt đầu bị nén lại. Trong những trường hợp nghiêm trọng, có thể xảy ra tình trạng khó đại tiện hoặc phân không thành khuôn và không liên tục.

Một phân tích về đặc điểm phân trước phẫu thuật của 340 bệnh nhân ung thư đại tràng do Bệnh viện Trung Sơn trực thuộc Đại học Phục Đán, Trung Quốc thực hiện cho thấy gần 45% bệnh nhân có phàn nàn về tình trạng phân mỏng hoặc hình dạng phân bất thường trong vòng 3 tháng. Khi tín hiệu này xuất hiện, các tổn thương thường lớn hơn 2cm nhưng thường bị bỏ qua vì không gây đau.

Thói quen đại tiện thay đổi thường xuyên

Sự thay đổi thất thường giữa tiêu chảy và táo bón là một dấu hiệu quan trọng cần cảnh giác với ung thư đường ruột.

Chúng ta cần cảnh giác với thói quen đại tiện xuất hiện các bất thường như nhanh chậm khác nhau, xen kẽ nhiều lần trong ngày hoặc vài ngày một lần, kèm theo âm thanh trong ruột, bụng dưới đầy hơi và cảm giác đại tiện không hết. Những triệu chứng này cũng có thể xảy ra trong các rối loạn chức năng ruột, nhưng nếu chúng đi kèm với máu trong phân, hình dạng phân bất thường, tiêu chảy về đêm hoặc sụt cân, thì bạn nên cảnh giác với tình trạng viêm hoặc tổn thương tiền ung thư.

Đặc biệt trong quá trình polyp tuyến và khối u dưới niêm mạc phát triển thành ung thư, nhu động ruột thường bị kích thích, dẫn đến rối loạn nhịp điệu.

Phân có nhầy

Đặc biệt là tình trạng phân trong hoặc trắng có nhầy xuất hiện nhiều lần mà không có tiền sử rõ ràng về bệnh lỵ hoặc viêm ruột. Hiện tượng này thường chỉ ra rằng hàng rào niêm mạc ruột đang bị tổn thương, có thể có khối u khu trú, viêm mãn tính hoặc chức năng tiết dịch của tế bào ruột bất thường. Ruột bình thường cũng tiết ra một lượng nhỏ chất nhầy, nhưng rất ít chất nhầy đi vào phân.

Khi tiết chất nhầy bất thường, đặc biệt là khi có máu, cần nghĩ đến ung thư biểu mô nhầy đại tràng, khối u nhầy và polyp tuyến.

Những loại tín hiệu này về cơ bản là phản ứng sớm của hệ thống trao đổi chất trong cơ thể đối với sự phát triển bất thường của tế bào. Khối u không xuất hiện trong một đêm. Từ đột biến sớm nhất đến sự mở rộng của các ổ vi mô, chúng trải qua nhiều bước, bao gồm tổn thương di truyền, thoát khỏi hệ miễn dịch và thay đổi vi môi trường.

Những thay đổi này có thể không nhất thiết gây ra các triệu chứng toàn thân, nhưng ruột, là nơi đầu ra của quá trình trao đổi chất, sẽ là nơi đầu tiên biểu hiện bất thường. Một số thay đổi được biểu hiện ở màu sắc của phân, trong khi những thay đổi khác được biểu hiện ở tần suất, hình dạng và sự dính. Điều quan trọng không phải là vấn đề có xảy ra vào một ngày cụ thể nào đó hay không, mà là vấn đề này xảy ra thường xuyên như thế nào, nó có kéo dài không và có kèm theo các triệu chứng khác không. Đừng hiểu lầm rằng tất cả máu trong phân đều là dấu hiệu của ung thư. Nứt hậu môn, trĩ và viêm đại tràng mãn tính cũng có thể gây ra máu trong phân.

Những bất thường trên đều có thể là tín hiệu cảnh báo cơ thể đang xuất hiện khối u ác tính. Đừng vì ngại ngùng hay chủ quan mà bỏ qua cơ hội phát hiện bệnh sớm, khi việc điều trị vẫn còn hiệu quả.

Chăm sóc sức khỏe không chỉ là ăn uống lành mạnh hay vận động đều đặn, mà còn là lắng nghe những dấu hiệu âm thầm nhất của cơ thể – trong đó, phân chính là một chỉ số không thể xem nhẹ.

Ánh Dương

Theo Người đưa tin