Thận làm việc như một bộ lọc bền bỉ, nên khi chức năng giảm nhẹ, người bệnh có thể chưa thấy đau hay khó chịu rõ. Đây là lý do suy thận sớm thường bị bỏ qua, nhất là ở người trẻ có tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì hoặc dùng thuốc giảm đau kéo dài. Đau lưng không phải dấu hiệu bắt buộc của bệnh thận, và màu nước tiểu cũng không đủ để tự chẩn đoán.

Điều cần quan tâm là các thay đổi lặp lại: phù, nước tiểu bất thường, mệt, huyết áp tăng hoặc xét nghiệm thận lệch chuẩn. Nếu chỉ chờ triệu chứng nặng, cơ hội can thiệp sớm có thể bị bỏ lỡ.

Hình minh họa tình huống đời thường giúp nhận diện suy thận sớm mà không tự chẩn đoán.

1. Phù nhẹ quanh mắt hoặc cổ chân

Phù có thể do nhiều nguyên nhân, nhưng khi lặp lại cùng huyết áp cao hoặc nước tiểu bất thường thì cần chú ý. Người trẻ thường nghĩ do đứng lâu hoặc ăn mặn, rồi tự uống trà lợi tiểu. Theo dõi thời điểm phù, cân nặng sáng tối và mức muối trong bữa ăn. Với suy thận sớm, điểm quan trọng là nhìn xu hướng qua nhiều ngày hoặc nhiều lần xuất hiện, không dựa vào một khoảnh khắc đơn lẻ. Nếu dấu hiệu ảnh hưởng ăn ngủ, vận động, công việc hoặc quan hệ gia đình, người đọc nên ghi lại để trao đổi rõ hơn khi đi khám.

2. Nước tiểu nhiều bọt kéo dài

Bọt nước tiểu có thể do dòng tiểu mạnh, nhưng bọt nhiều và kéo dài có thể khiến bác sĩ nghĩ đến protein niệu. Tình huống hay gặp là người bệnh chỉ chụp ảnh hỏi bạn bè thay vì xét nghiệm nước tiểu. Nếu lặp lại nhiều ngày, nên khám để kiểm tra albumin niệu và chức năng thận. Với suy thận sớm, điểm quan trọng là nhìn xu hướng qua nhiều ngày hoặc nhiều lần xuất hiện, không dựa vào một khoảnh khắc đơn lẻ. Nếu dấu hiệu ảnh hưởng ăn ngủ, vận động, công việc hoặc quan hệ gia đình, người đọc nên ghi lại để trao đổi rõ hơn khi đi khám.

3. Tiểu đêm tăng bất thường

Tiểu đêm có thể liên quan uống nước muộn, tuyến tiền liệt, đường huyết hoặc thận. Nếu trước đây ngủ liền mạch nhưng nay thức dậy nhiều lần để đi tiểu, giấc ngủ và năng lượng ban ngày cũng bị ảnh hưởng. Theo dõi số lần tiểu đêm và lượng nước uống buổi tối. Với suy thận sớm, điểm quan trọng là nhìn xu hướng qua nhiều ngày hoặc nhiều lần xuất hiện, không dựa vào một khoảnh khắc đơn lẻ. Nếu dấu hiệu ảnh hưởng ăn ngủ, vận động, công việc hoặc quan hệ gia đình, người đọc nên ghi lại để trao đổi rõ hơn khi đi khám.

Trao đổi với nhân viên y tế giúp đặt suy thận sớm trong đúng bối cảnh sức khỏe cá nhân.

4. Huyết áp khó kiểm soát

Thận và huyết áp liên quan chặt chẽ, nên huyết áp cao vừa là nguyên nhân vừa có thể là hậu quả của bệnh thận. Một người trẻ huyết áp cao lặp lại không nên chỉ đổ lỗi cho stress. Cần đo đúng kỹ thuật và hỏi bác sĩ về xét nghiệm thận khi có nguy cơ. Với suy thận sớm, điểm quan trọng là nhìn xu hướng qua nhiều ngày hoặc nhiều lần xuất hiện, không dựa vào một khoảnh khắc đơn lẻ. Nếu dấu hiệu ảnh hưởng ăn ngủ, vận động, công việc hoặc quan hệ gia đình, người đọc nên ghi lại để trao đổi rõ hơn khi đi khám.

5. Mệt, ngứa hoặc chuột rút không rõ lý do

Các triệu chứng này rất chung, nhưng đáng chú ý khi kéo dài và đi cùng chỉ số thận bất thường. Người bệnh thường tự bổ sung vitamin hoặc uống nước giải độc mà không kiểm tra. Theo dõi nếu mệt ảnh hưởng sinh hoạt hoặc kèm phù, chán ăn, buồn nôn. Với suy thận sớm, điểm quan trọng là nhìn xu hướng qua nhiều ngày hoặc nhiều lần xuất hiện, không dựa vào một khoảnh khắc đơn lẻ. Nếu dấu hiệu ảnh hưởng ăn ngủ, vận động, công việc hoặc quan hệ gia đình, người đọc nên ghi lại để trao đổi rõ hơn khi đi khám.

6. Dùng thuốc giảm đau thường xuyên

Một số thuốc giảm đau nếu dùng kéo dài hoặc sai cách có thể gây hại cho thận, nhất là khi mất nước hoặc có bệnh nền. Tình huống quen là đau lưng, đau đầu rồi tự uống thuốc nhiều ngày. Hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ nếu phải dùng lặp lại, không tự tăng liều. Với suy thận sớm, điểm quan trọng là nhìn xu hướng qua nhiều ngày hoặc nhiều lần xuất hiện, không dựa vào một khoảnh khắc đơn lẻ. Nếu dấu hiệu ảnh hưởng ăn ngủ, vận động, công việc hoặc quan hệ gia đình, người đọc nên ghi lại để trao đổi rõ hơn khi đi khám.

Những nguyên nhân liên quan

Nhóm hành vi gồm ăn mặn, uống ít nước khi làm việc nặng, tự dùng thuốc giảm đau, thức khuya và ít vận động. Nhóm nền sức khỏe gồm tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì, bệnh tim và tiền sử gia đình bệnh thận. Thực phẩm bổ sung không rõ thành phần cũng có thể làm việc đánh giá khó hơn. Bảo vệ thận thực tế là kiểm soát huyết áp, đường huyết, thuốc và xét nghiệm theo nguy cơ.

Infographic tóm tắt dấu hiệu cần theo dõi, nguyên nhân liên quan và thời điểm nên đi khám.

Nên đi khám nếu phù lặp lại, nước tiểu bất thường kéo dài, huyết áp cao, tiểu đêm tăng, mệt nhiều, buồn nôn, chán ăn hoặc đã có eGFR, creatinine, albumin niệu bất thường. Không tự dùng thuốc lợi tiểu hoặc sản phẩm thanh lọc thận. Bác sĩ sẽ quyết định xét nghiệm máu, nước tiểu hoặc siêu âm khi cần.

Suy thận sớm cần được hiểu bằng ba ý chính: dấu hiệu phải được theo dõi theo xu hướng, thói quen hằng ngày có thể làm vấn đề nặng hơn, và đi khám đúng lúc luôn an toàn hơn tự xử trí kéo dài. Không nên chủ quan chỉ vì triệu chứng còn nhẹ, nhưng cũng không cần hoảng sợ khi chưa có dữ liệu đầy đủ. Nếu nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nào kể trên, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. 

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này