Trang chủ Tra cứu Chuyên đề

Đột quỵ đang ngày càng trẻ hóa, phát hiện nhanh trong 30 giây có thể cứu sống người bệnh vào thời điểm nguy kịch

7:00 PM | 05/09/2025
Giảm béo

Mỗi năm Việt Nam có 200.000 ca đột quỵ mắc mới và là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong, tàn phế ở người. Tuy nhiên, 80% số ca đột quỵ có thể phòng ngừa được.

Cứ mỗi phút chậm trễ, 1,9 triệu tế bào thần kinh trong não sẽ chết

Đột quỵ về cơ bản là tình trạng gián đoạn dòng máu lên não. Khi mạch máu bị tắc nghẽn (đột quỵ do thiếu máu cục bộ, chiếm 85% các trường hợp đột quỵ) hoặc vỡ và chảy máu (đột quỵ xuất huyết), các tế bào não sẽ chết hàng loạt do thiếu oxy:

1. 4,5 giờ vàng: Khung thời gian tối ưu cho tiêu sợi huyết tĩnh mạch. Mỗi phút điều trị sớm hơn sẽ tiết kiệm được 1,9 ngày sống khỏe mạnh.

2. 6 giờ vàng: Một số bệnh nhân có thể trải qua phẫu thuật cắt huyết khối động mạch để "bắt giữ" cục máu đông từ các mạch máu

3. Hơn 6 giờ: Tổn thương não sẽ không thể phục hồi và tỷ lệ tử vong và tàn tật sẽ tăng cao.

Dot quy dang ngay cang tre hoa, phat hien nhanh trong 30 giay co the cuu song nguoi benh vao thoi diem nguy kich
Các chuyên gia nhấn mạnh: "Thời gian là não bộ! Nhận biết sớm hơn một giây đồng nghĩa với thêm một điểm hy vọng!"

Những dấu hiệu này có thể là tiếng kêu cứu của não (BEFAST)

Đột quỵ thường xảy ra đột ngột và âm thầm. Hãy nhớ phương pháp nhận biết "BEFAST", có thể cứu sống bạn vào những thời điểm quan trọng:

1. B (Cân bằng) Mất thăng bằng: Đi bộ không vững và ngã đột ngột mà không có lý do

2. E (Mắt) Suy giảm thị lực: Mờ mắt đột ngột, nhìn đôi hoặc mất thị lực ở một hoặc cả hai mắt

3. F (Khuôn mặt) Khuôn mặt không cân xứng: Khóe miệng không cân xứng khi cười, má sưng và rò rỉ không khí (như khuôn mặt tê liệt của Trần Dương)

4. A (Tay) Tay yếu: Khi giơ cả hai tay lên ngang, một bên tay rủ xuống, lực cầm nắm yếu (Rối loạn đánh máy của Trần Dương)

5. Lời nói: Lời nói không rõ ràng hoặc bạn không hiểu người khác đang nói gì.

6. T (Thời gian): Gọi ngay 120! Ghi lại thời gian xuất hiện triệu chứng của bạn!

Lưu ý đặc biệt: Cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) là "tiền thân" của đột quỵ. Các triệu chứng thường biến mất trong vòng 10-20 phút, nhưng nguy cơ đột quỵ trong vòng 48 giờ lên tới 10%! Đừng bỏ qua chỉ vì triệu chứng đã thuyên giảm!

Đột quỵ đang xảy ra ở người trẻ hơn: Những thói quen này đang "giết chết" mạch máu

1. Bảng xếp hạng kẻ giết người vô hình

SỐ 1: Thức khuya (thức khuya liên tục quá 3 ngày)

Dữ liệu thực nghiệm: Ngủ ít hơn 6 tiếng làm tăng nguy cơ đột quỵ lên 4,5 lần

Phân tích cơ chế: Nồng độ cortisol tăng đột biến, chức năng nội mô mạch máu bị suy yếu

SỐ 2 Ngồi trong thời gian dài (≥8 giờ mỗi ngày)

Khủng hoảng mạch máu: tăng nguy cơ huyết khối tĩnh mạch chi dưới và thuyên tắc phổi

Kế hoạch bù trừ: Đứng dậy và đi lại trong 2 phút mỗi giờ, hiệu quả tương đương với việc uống thuốc

SỐ 3 Chế độ ăn kiêng áp lực cao (đặc biệt thường dùng đồ ăn mang về)

Lượng muối ẩn nạp vào: Cứ tăng 1g natri thì huyết áp tâm thu tăng 1mmHg

Chất béo chuyển hóa: 1 khẩu phần gà rán mất 7 giờ để chuyển hóa, làm tăng tốc độ xơ cứng thành mạch máu

2. Cảnh báo cho các nhóm đặc biệt

Rủi ro dành riêng cho phụ nữ

Tăng huyết áp khi mang thai: Nguy cơ đột quỵ tăng gấp 20 lần

Thuốc tránh thai đường uống: Sử dụng chúng trong hơn 5 năm làm tăng gấp đôi nguy cơ

Biến động hormone mãn kinh: co thắt mạch thường xuyên

Cảnh báo cho người chơi thể thao điện tử

Khảo sát bệnh nghề nghiệp: Các thành viên nhóm hàng đầu có tỷ lệ mắc đột quỵ cao gấp ba lần so với dân số nói chung

Phân tích nguyên nhân: tư thế cố định lâu dài + căng thẳng cao + mất nước

Tự kiểm tra nhanh: Bạn có những thói quen sau đây không?

Lượng muối tiêu thụ hàng ngày > 5g (1 nắp chai bia)

Tập thể dục <3 lần một tuần

Thức khuya hơn 3 lần một tuần

Chỉ số khối cơ thể (BMI) > 24

Nếu phát hiện nhiều hơn 2 thói quen, bạn nên đi khám sức khỏe ngay lập tức!

Phòng ngừa đột quỵ

Dot quy dang ngay cang tre hoa, phat hien nhanh trong 30 giay co the cuu song nguoi benh vao thoi diem nguy kich
1,9 triệu tế bào não chết mỗi phút! Chậm trễ một giờ làm giảm 10% tỷ lệ cứu hộ thành công.

1. Cách mạng lối sống: 10 phút mỗi ngày, tránh xa đột quỵ!

Thay đổi chế độ ăn uống:

Ít muối: <5g mỗi ngày, sử dụng gia vị thay cho muối để nêm nếm.

Ít dầu: Sử dụng dầu ô liu để nấu ăn và ăn cá hai lần một tuần.

Ít đường: Tránh đồ uống có đường và ăn không quá 2 nắm trái cây mỗi ngày.

Đơn thuốc tập thể dục:

150 phút tập thể dục cường độ vừa phải (đi bộ nhanh, bơi lội) mỗi tuần.

Đứng dậy và đi lại trong 5 phút mỗi giờ để tránh ngồi quá lâu.

Bỏ thuốc lá và hạn chế uống rượu:

Nguy cơ đột quỵ của người hút thuốc giảm 50% sau một năm bỏ thuốc.

Không uống quá một ly rượu mỗi ngày (350ml bia/150ml rượu vang đỏ).

2. Phòng ngừa bằng thuốc: Dùng thuốc chính xác để ngăn ngừa các vấn đề trước khi chúng xảy ra

Bệnh nhân tăng huyết áp: Theo dõi huyết áp hàng ngày và uống thuốc hạ huyết áp (như amlodipine) thường xuyên.

Bệnh nhân có lượng cholesterol cao: Statin có thể làm giảm cholesterol và ổn định mảng bám động mạch.

Bệnh nhân tiểu đường: kiểm soát đường huyết + điều trị bằng thuốc chống kết tập tiểu cầu aspirin.

Bệnh nhân rung nhĩ: Phải dùng thuốc chống đông máu (như dabigatran), nếu không nguy cơ đột quỵ cực kỳ cao!

Đột quỵ không chỉ là căn bệnh của tuổi già; nó còn là một sát thủ thầm lặng ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi. Bắt đầu từ tuổi 20, mạch máu của bạn có thể bắt đầu lão hóa; và từ tuổi 30, lối sống không lành mạnh có thể tạo ra những nguy cơ tiềm ẩn.

Ánh Dương

Theo Người đưa tin

Tin liên quan

Tin cùng chuyên đề

TIN KHÁC