1. Bao nhiêu phút là thời gian chuẩn để chìm vào giấc ngủ?

Trong khoa học về giấc ngủ, khoảng thời gian từ lúc bạn tắt đèn, nhắm mắt cho đến khi thực sự mất ý thức và tiến vào giấc ngủ được gọi là thời gian chìm vào giấc ngủ. Đối với một người trưởng thành có sức khỏe thể chất và tinh thần bình thường, quá trình này thường mất khoảng 10 đến 20 phút.

Khoảng thời gian 20 phút này không phải là sự lãng phí, mà là một bước đệm sinh lý vô cùng quan trọng. Bộ não của chúng ta không hoạt động giống như một công tắc đèn có thể bật tắt ngay lập tức, mà nó giống như một công tắc điều chỉnh độ sáng. Nó cần thời gian để hạ nhiệt, từ từ làm chậm lại các sóng não, thư giãn các bó cơ và chuyển đổi nhịp nhàng từ trạng thái tỉnh táo sang trạng thái nghỉ ngơi.

Vì vậy, nếu bạn nằm trên giường và hơi trằn trọc khoảng 15 phút mới có thể thiếp đi, bạn hoàn toàn không bị mất ngủ. Đó là dấu hiệu cho thấy hệ thần kinh của bạn đang hoạt động cực kỳ khỏe mạnh và đúng nhịp độ tự nhiên. Ngược lại, nếu thời gian này diễn ra quá nhanh, chưa đầy 5 phút, cơ thể bạn đang bỏ qua toàn bộ giai đoạn thư giãn cần thiết này.

Việc "sập nguồn" đột ngột chứng tỏ não bộ đang khao khát giấc ngủ để tự phục hồi.

2. Dấu hiệu các chứng rối loạn giấc ngủ tiềm ẩn

Sẽ ra sao nếu bạn cam đoan rằng mình luôn đi ngủ sớm, nằm trên giường đủ 8 tiếng mỗi đêm nhưng ban ngày vẫn luôn ngáp vặt, lờ đờ và hễ nhắm mắt là ngủ ngay lập tức? Lúc này, nguyên nhân không còn nằm ở thói quen sinh hoạt nữa, mà rất có thể bạn đang mắc phải các căn bệnh tiềm ẩn sau:

• Hội chứng ngưng thở khi ngủ (Sleep Apnea): Đây là nguyên nhân hàng đầu khiến bạn luôn "đói" ngủ. Khi mắc bệnh này, đường thở của bạn bị chèn ép trong lúc ngủ, khiến cơ thể bị thiếu oxy. Bộ não sẽ phải liên tục đánh thức bạn dậy (dù chỉ trong tích tắc) để thở lại bình thường. Vì quá trình ngưng thở và giật mình lặp đi lặp lại hàng trăm lần mỗi đêm, bạn không bao giờ đạt được giấc ngủ sâu. Hậu quả là não bộ luôn trong trạng thái kiệt sức, dẫn đến việc sập nguồn ngay khi vừa nằm xuống.

• Chứng ngủ rũ (Narcolepsy): Đây là một dạng rối loạn thần kinh mãn tính ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát chu kỳ thức - ngủ của não bộ. Những người mắc hội chứng này thường xuyên có những cơn buồn ngủ ập đến không thể cưỡng lại được vào ban ngày. Họ có thể ngủ gật ngay cả khi đang nói chuyện, làm việc hay lái xe. Giấc ngủ đến đột ngột và mất kiểm soát chính là đặc trưng lớn nhất của bệnh này.

• Tiểu đường hoặc bệnh tim mạch: Những thay đổi thất thường của lượng đường trong máu ở người bệnh tiểu đường có thể gây ra cảm giác mệt mỏi cực độ, khiến họ dễ dàng thiếp đi. Tương tự, tim hoạt động kém hiệu quả cũng khiến máu và oxy không được bơm đủ lên não, làm cơ thể lúc nào cũng rơi vào trạng thái lờ đờ, thèm ngủ.

3. Hệ lụy khi bạn liên tục chìm vào giấc ngủ một cách bất thường

Việc bỏ qua bước đệm thư giãn để rơi thẳng vào giấc ngủ mang lại những hệ lụy không nhỏ cho sức khỏe. Dù bạn tự hào rằng mình dễ ngủ, nhưng bạn sẽ sớm nhận ra cơ thể không hề sảng khoái vào sáng hôm sau.

Người có thói quen ngủ gật ngay lập tức do kiệt sức thường thức dậy với cảm giác đầu óc nặng trĩu, toàn thân rã rời và khó tập trung vào công việc. Tình trạng thiếu ngủ vi tế kéo dài sẽ làm suy giảm trí nhớ ngắn hạn, khiến bạn hay quên, phản xạ chậm chạp và tâm trạng cực kỳ dễ cáu gắt. Về lâu dài, việc ép hệ thần kinh hoạt động quá công suất sẽ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý về tim mạch, huyết áp và suy giảm hệ miễn dịch nghiêm trọng.

Dù thời gian nằm trên giường dài nhưng chất lượng giấc ngủ tồi tệ vẫn khiến bạn luôn trong trạng thái kiệt sức vào sáng hôm sau.

4. Cách điều chỉnh thói quen để có một giấc ngủ thực sự chất lượng

Nếu nhận thấy việc vừa đặt lưng xuống đã ngủ ngay chưa chắc là một tín hiệu tốt đang vận vào chính cơ thể mình, bạn cần nhanh chóng thiết lập lại đồng hồ sinh học tự nhiên.

Đầu tiên, hãy trả hết khoản nợ giấc ngủ bằng cách sắp xếp lại lịch trình sinh hoạt. Hãy cố gắng duy trì thói quen lên giường và thức dậy vào một khung giờ cố định mỗi ngày, kể cả thứ Bảy và Chủ Nhật. Đừng cố gắng thức khuya vào các ngày trong tuần với hy vọng sẽ ngủ bù vào cuối tuần, vì bộ não không hoạt động theo cơ chế cộng dồn như vậy.

Tiếp theo, hãy tạo ra một khoảng thời gian thư giãn trước khi ngủ. Trước khi nhắm mắt 30 phút, hãy dẹp bỏ điện thoại, máy tính và các thiết bị phát ra ánh sáng xanh. Thay vào đó, bạn có thể đọc một cuốn sách, nghe nhạc nhẹ nhàng hoặc hít thở sâu để não bộ nhận được tín hiệu rằng đã đến lúc làm chậm lại.

Cuối cùng, nếu bạn đã nỗ lực thay đổi thói quen sinh hoạt, đảm bảo phòng ngủ tối, mát mẻ và yên tĩnh nhưng tình trạng kiệt sức ban ngày, kèm theo việc chìm vào giấc ngủ bất thường và ngủ ngáy to vẫn tiếp diễn, đừng ngần ngại tìm đến y tế. Việc thăm khám tại các chuyên khoa hô hấp hoặc trung tâm chăm sóc giấc ngủ sẽ giúp bạn tầm soát các bệnh lý tiềm ẩn, từ đó lấy lại một giấc ngủ trọn vẹn và một cơ thể tràn đầy sức sống.

Xem thêm

Tác hại của thức khuya và cách "trả nợ" giấc ngủ cuối tuần sao cho đúng mà không mệt!

Ngọc Vy

Theo Người đưa tin