Trang chủ Tra cứu Chuyên đề

Tỷ lệ mắc bệnh gan tại Việt Nam tăng cao, nguyên nhân là do 3 thói xấu phổ biến này

10:30 AM | 22/03/2024
Gia đình khỏe

Gan là bộ phận quan trọng của cơ thể, nên việc chú ý chăm sóc sức khỏe của gan là vô cùng cần thiết. Nhưng, hiện vẫn còn rất nhiều người chủ quan, đặc biệt là thường xuyên làm theo 3 thói xấu sau đây khiến tỷ lệ mắc bệnh ở nước ta vẫn tăng cao hằng năm.

Dựa theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về tỷ lệ mắc bệnh gan năm 2019, Việt Nam có khoảng 7,8 triệu người mắc viêm gan B mạn tính, hơn 13.000 người bị xơ gan mất bù, gần 6.000 người bị ung thư tế bào gan và hơn 6.400 người tử vong do bệnh gan gây nên. Và mới đây, Hội Gan Mật Việt Nam cũng đưa ra công bố: Việt Nam đang đứng ở vị trí thứ 3 về tỷ lệ ung thư gan tính theo giới tính nam, và cảnh báo rằng căn bệnh này ĐANG là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở nước ta.

Có hai nguyên nhân chính khiến tỷ lệ mắc bệnh gan ở Việt Nam tăng cao như vậy, đó là: các triệu chứng của các bệnh lý về gan còn mơ hồ ở giai đoạn khởi phát khiến người mắc khó phát hiện, và do người dân luôn thường xuyên làm theo 3 thói xấu sau đây.

3 thói quen xấu gây hại gan trong âm thầm mà nhiều người vẫn làm mỗi ngày

1. Thức khuya

Cơ chế làm việc của gan sẽ bắt đầu từ khoảng 23h đến 3h sáng hôm sau. Cụ thể, khoảng từ 23h - 1h, gan sẽ làm nhiệm vụ thải độc, loại bỏ các chất thừa thải ra ngoài cơ thể, sử dụng triệt để các chất dinh dưỡng của thực phẩm đã được nạp vào cơ thể trong ngày và giúp việc trao đổi chất trong cơ thể được tốt hơn. Từ 1h đến 3h, túi mật trong gan giúp cơ thể tiêu hoá chất béo, mỡ xấu, cholesterol trong thức ăn và trong máu.

Ty le mac benh gan tai Viet Nam tang cao, nguyen nhan la do 3 thoi xau pho bien nay

Gan sẽ thực hiện tốt nhất các vai trò thải độc và tiêu hoá chất béo khi cơ thể trong trạng thái ngủ say (Ảnh: Internet)

Vì thế, nếu bạn thức khuya, gan sẽ phải làm việc vất vả hơn, thậm chí bị tổn hại do thức khuya sẽ làm tăng các phản ứng oxy hóa tại gan. Các phản ứng oxy hóa này sản sinh ra các chất trung gian độc hại, dẫn đến hủy hoại các tế bào gan và làm suy giảm vai trò của gan, từ đó tạo điều kiện cho các bệnh lý nguy hiểm về gan như gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan thậm chí là ung thư gan có cơ hội phát triển.

2. Lạm dụng thuốc giảm đau

Các nhà khoa học lại nhận định, cơn đau được xem là một phản ứng có lợi của cơ thể, giúp chúng ta biết được những tổn thương mà cơ thể đang chịu - thông qua các việc ta làm, từ đó tự điều chỉnh sao cho hợp lý. Ví dụ, khi ta bị va đập vào đâu đó, va chạm đến các dây thần kinh cảm giác, lúc này cơn đau xuất hiện và gửi tín hiệu qua não bộ. Dấu hiệu đau sẽ khiến ta nhận thức rằng mình cần phải đi đứng cẩn thận hơn.

Tuy nhiên, lại có nhiều người nghĩ rằng cơn đau xuất hiện sẽ có hại cho cơ thể, phải áp chế ngay càng sớm càng tốt. Nhưng áp chế bằng cách sử dụng thuốc giảm đau không mang lại hiệu quả dài lâu, nó sẽ tiếp tục tái phát khi hết thuốc và thậm chí có khả năng bị “lờn”, chỉ cho đến khi ta tìm được nguyên nhân gốc rễ và điều trị khỏi hoàn toàn.

Đặc biệt, dùng thuốc giảm đau liều cao hoặc trong thời gian dài liên tục có thể làm ảnh hưởng đến gan. Do chức năng chính của cơ quan này là phân hủy các chất đưa vào cơ thể bằng đường uống, kể cả thuốc, thảo mộc, thực phẩm chức năng. Điều này có thể làm gia tăng độc tính, buộc gan phải hoạt động vất vả hơn để phân huỷ.

Ty le mac benh gan tai Viet Nam tang cao, nguyen nhan la do 3 thoi xau pho bien nay

Nếu dùng thuốc giảm đau đúng chỉ định thì paracetamol tương đối an toàn với các đối tượng có bệnh lý về gan, nhưng nếu lạm dụng paracetamol hay dùng thuốc giảm đau liều cao liên tục trong sẽ gây hủy hoại gan và suy gan cấp tính dẫn đến tử vong (Ảnh: Internet)

3. Ăn nhiều thức ăn nhanh, uống rượu bia và hút thuốc lá

Lạm dụng đồ ăn nhanh có thể gây hại gan. Vì những thực phẩm này được chiên rán (cụ thể ở đây là món gà rán, khoai tây chiên) có chứa một lượng lớn các gốc tự do hoạt động. Chúng có thể làm hỏng các axit béo, tàn phá các loại vitamin A, E, B... trong cơ thể, gây tổn thương gan và thậm chí gây ra bệnh viêm gan nghiêm trọng.

Ty le mac benh gan tai Viet Nam tang cao, nguyen nhan la do 3 thoi xau pho bien nay

Thức ăn chiên rán cũng chứa rất nhiều chất béo, nếu sử dụng dài hạn sẽ gây ra cho cơ thể những rủi ro cao hơn nhiều so với nguy cơ trung bình của bệnh gan nhiễm mỡ (Ảnh: Internet)

Các nghiên cứu cho thấy, không chỉ thực phẩm ăn nhanh mà các thực phẩm chiên rán nhiều dầu mỡ, mặc dù rất thơm ngon, nhưng giàu chất béo, lượng calo cao, nếu ăn nhiều sẽ làm tăng gánh nặng cho các tế bào gan. Lâu dần khả năng chuyển hóa chất béo sẽ suy giảm, dẫn đến lượng lớn chất béo tích tụ trong gan, hình thành gan nhiễm mỡ. Gan bị bao phủ bởi lớp chất béo dễ dẫn đến viêm gan, nghiêm trọng hơn là xuất hiện xơ gan, ung thư gan.

Ngoài ra, thói quen lạm dụng rượu bia của người Việt cũng được xem là một trong nguyên nhân phổ biến nhất gây ra các bệnh lý về gan, do chức năng đào thải độc tố của gan bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Nguyên nhân là do gan tập trung vào việc chuyển hóa rượu thành một dạng ít độc hơn nhưng chỉ có thể chuyển hóa với liều lượng nhỏ. Trong khi đó, lượng rượu dư thừa sẽ lưu thông khắp cơ thể gây hại ảnh hưởng đến mọi cơ quan trong cơ thể và hệ thần kinh trung ương.

Ty le mac benh gan tai Viet Nam tang cao, nguyen nhan la do 3 thoi xau pho bien nay

Tình trạng này thường xảy ra ở nam giới nếu uống từ 4 ly trở lên y và phụ nữ uống từ 2 ly trở lên. Vào thời điểm xuất hiện các triệu chứng, gan đã có thể bị hư hại đến mức không thể sửa chữa được (Ảnh: Internet)

Mặt khác, sử dụng cùng lúc cả rượu, bia và thuốc lá sẽ gây hại cho sức khỏe của gan gấp bội. Khói thuốc lá ảnh hưởng gián tiếp đến gan. Các hóa chất độc hại trong khói thuốc cuối cùng sẽ đến gan và gây ra căng thẳng oxy hóa, tạo ra các gốc tự do gây hại cho tế bào. Căng thẳng oxy hóa cũng có thể gây xơ hóa - trong đó gan phát triển các mô sẹo, trong quá trình cố gắng tự phục hồi và theo thời gian, có thể ảnh hưởng lớn đến khả năng hoạt động bình thường của gan.

Các bệnh lý về gan hiện nay vẫn là nỗi ám ảnh với nhiều người, vì tiên lượng khó hơn các bệnh ung thư khác và đặc biệt đây là căn bệnh đang gia tăng ở Việt Nam. Theo các chuyên gia, cách tốt nhất để phòng ngừa bệnh gan là khám sức khỏe định kỳ siêu âm gan 6 tháng/ lần. Ngoài ra, tiêm đầy đủ vaccine phòng viêm gan B, và tránh xa các thói quen gây hại gan ở phía trên sẽ giúp giữ gìn sức khoẻ của gan hiệu quả.

Xem thêm: Những người đi đại tiện vào 4 thời điểm này mỗi ngày thể hiện sức khỏe tốt

Quỳnh Giang

Theo Người đưa tin

Tin liên quan

Tin cùng chuyên đề

TIN KHÁC