1. Hội chứng nhổ tóc tâm lý là gì?

Trong lĩnh vực tâm lý, tình trạng thôi thúc bản thân phải bứt lông, tóc trên cơ thể lặp đi lặp lại một cách vô thức hoặc có ý thức được gọi là hội chứng nhổ tóc. Người mắc phải tình trạng này thường nhổ tóc trên da đầu, đôi khi là bứt lông mày, lông mi, lông tay hoặc các vùng da khác trên cơ thể.

Điều đáng nói là hầu hết những người mắc phải đều ý thức được việc làm của mình có thể gây hói đầu, làm xấu ngoại hình hoặc gây tổn thương da, nhưng họ lại cảm thấy rất khó, thậm chí là không thể tự dừng lại bằng ý chí thông thường. Sự thôi thúc này giống như một cơn nghiện ngắn hạn. Chính vì vậy, việc thường xuyên nhổ tóc đến mức không kiểm soát được có thể là dấu hiệu của một rối loạn tâm lý, đòi hỏi sự quan tâm, thấu hiểu từ người thân và cần có biện pháp khắc phục kịp thời chứ không nên chỉ trích hay la mắng.

Hình ảnh cận cảnh vùng hói từng mảng trên da đầu, hậu quả điển hình của hội chứng nhổ tóc kéo dài.

2. Ai là đối tượng dễ mắc phải thói quen này?

Hội chứng nhổ tóc không giới hạn độ tuổi hay giới tính, nó có thể xảy ra ở bất kỳ ai. Tuy nhiên, theo các ghi nhận thực tế, tình trạng này thường bắt đầu khởi phát mạnh mẽ nhất ở độ tuổi thanh thiếu niên (từ 10 đến 14 tuổi) - giai đoạn có nhiều thay đổi về tâm sinh lý và bắt đầu đối mặt với các áp lực học hành, thi cử.

Ở độ tuổi trưởng thành, tình trạng này lại có xu hướng gặp nhiều hơn ở nữ giới so với nam giới. Những người có tính cách cầu toàn, hay lo âu, hoặc đang trải qua những cú sốc, biến cố lớn trong cuộc sống cũng là nhóm đối tượng có nguy cơ cao hình thành thói quen nhổ tóc khi căng thẳng.

3. Dấu hiệu cảnh báo thói quen nhổ tóc đã vượt mức bình thường

Làm sao để biết một người chỉ đang có thói quen nhổ vài sợi tóc bình thường hay đang thực sự gặp vấn đề về rối loạn tâm lý nhổ tóc? Dấu hiệu dễ nhận thấy nhất chính là hành vi lặp đi lặp lại liên tục hàng ngày, tạo thành những mảng tóc thưa thớt, mọc lởm chởm không đều hoặc hói rõ rệt trên da đầu mà người ngoài cũng có thể quan sát thấy. Đáng chú ý là hành động này đa phần diễn ra trong vô thức vào những lúc rảnh rỗi, ngồi một mình, xem tivi, đọc sách hoặc khi đang quá tập trung làm việc mà bản thân người đó không hề nhận ra cho đến khi nhìn thấy mảng tóc rụng dưới sàn.

Hành vi này thường đi kèm với những luồng cảm xúc tiêu cực đan xen rất phức tạp. Người bệnh thường cảm thấy căng thẳng, bứt rứt, bồn chồn hoặc lo âu tăng dần ngay trước khi nhổ tóc, hoặc khi họ đang cố gắng kìm nén sự thôi thúc để không nhổ. Thế nhưng, ngay sau khi bứt được cọng tóc (đặc biệt là tóc có chân nang dày), họ lại cảm thấy nhẹ nhõm, thỏa mãn hoặc thư giãn trong một thời gian ngắn. Bên cạnh đó, nhiều người sau khi nhổ xong còn hình thành những thói quen kỳ lạ đi kèm như quan sát kỹ chân tóc, xoắn sợi tóc vào ngón tay, dùng răng cắn đứt chân tóc hoặc gom chúng lại thành từng đống nhỏ.

4. Nguyên nhân nào dẫn đến hành vi này?

Không có một nguyên nhân duy nhất nào gây ra tình trạng này, nhưng nó thường liên quan mật thiết đến sự kết hợp của nhiều yếu tố tâm lý và thói quen. Phổ biến nhất chính là yếu tố căng thẳng, áp lực và stress. Khi đối mặt với áp lực dồn dập trong công việc, học tập hay những rạn nứt trong các mối quan hệ, nhiều người coi việc bứt tóc như một cơ chế tự xoa dịu, giúp bản thân tạm thời quên đi sự bế tắc và giải tỏa áp lực.

Bên cạnh đó, tình trạng nhổ tóc vô thức cũng được xem là một biểu hiện đi kèm với các rối loạn lo âu hoặc trầm cảm. Sự buồn chán, cô đơn, trống rỗng hoặc cảm giác lo âu quá mức có thể kích hoạt hành vi này như một cách vật lý để giải phóng những dồn nén trong cảm xúc. Ở một khía cạnh khác, yếu tố thói quen bị khuếch đại cũng đóng vai trò quan trọng. Nhiều người bắt đầu việc này bằng một lý do rất đơn giản: nhổ những sợi tóc ngứa, tóc bạc, tóc xoăn hư tổn. Dần dần, não bộ ghi nhận cảm giác hơi châm chích nhẹ trên da đầu là một hành động mang lại sự thoải mái. Theo thời gian, nó biến thành một phản xạ có điều kiện cực kỳ khó bỏ.

5. Những hệ lụy khôn lường đối với sức khỏe và tâm lý

Nếu không tìm cách ngừng nhổ tóc sớm, tình trạng này sẽ để lại nhiều hậu quả đáng tiếc về cả thể chất lẫn tinh thần. Hậu quả trực tiếp nhất là những tổn thương trên da đầu. Việc bứt tóc liên tục làm tổn thương nang tóc, gây viêm nhiễm da đầu trầm trọng. Ở những vùng bị nhổ quá nhiều, nang tóc có thể bị hoại tử, khiến tóc không thể mọc lại được nữa, dẫn đến tình trạng hói đầu vĩnh viễn rất khó phục hồi.

Không chỉ dừng lại ở thể chất, thói quen này còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngoại hình và sức khỏe tinh thần. Việc rụng tóc từng mảng lớn khiến người bệnh trở nên vô cùng tự ti, mặc cảm và xấu hổ với những người xung quanh. Họ thường xuyên phải che giấu khuyết điểm bằng cách đội mũ, quấn khăn, xịt màu chân tóc hoặc dùng tóc giả. Lâu dần, nỗi sợ bị người khác phát hiện và đánh giá khiến họ tự cô lập bản thân, né tránh các hoạt động xã hội, ngại giao tiếp, từ chối tham gia các hoạt động thể thao ngoài trời, làm giảm chất lượng cuộc sống một cách nghiêm trọng.

6. Cách ngừng nhổ tóc và bảo vệ sức khỏe tinh thần hiệu quả

Nếu nhận thấy bản thân hoặc người thân đang rơi vào vòng lặp này, bạn không nên giấu giếm hay tự trách móc bản thân. Hãy thử áp dụng kiên trì các phương pháp cải thiện thiết thực sau đây:

Cẩm nang tổng hợp 5 giải pháp thiết thực để chấm dứt thói quen nhổ tóc và chữa lành tâm lý.

Việc thi thoảng bứt vài sợi tóc ngứa có thể vô hại, nhưng xin nhấn mạnh lại rằng, nếu bạn thường xuyên nhổ tóc đến mức không kiểm soát được có thể là dấu hiệu của một rối loạn tâm lý! Hãy chủ động lắng nghe cơ thể, bao dung với chính mình, áp dụng các biện pháp chuyển hướng hành vi và chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ từ các chuyên gia tâm lý khi cần thiết để sớm tìm lại sự cân bằng trong cuộc sống nhé!

Xem thêm

Tại sao ngày càng nhiều người mắc chứng trầm cảm? 3 lý do mà chúng ta phải lưu tâm

Ngọc Vy

Theo Người đưa tin