Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ radon là gì, vì sao nó nguy hiểm, những khu vực nào có nguy cơ cao và cách bảo vệ gia đình khỏi loại bức xạ phổ biến nhưng ít được quan tâm này.

Bức xạ Radon là gì?

Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta dễ hiểu "bức xạ" là rò rỉ hạt nhân hoặc chụp X-quang, nhưng thực tế, thứ dễ bị bỏ qua nhất và hiện diện trong nhà trong thời gian dài chính là bức xạ radon.

Radon là một loại khí trơ phóng xạ tự nhiên, có nguồn gốc từ quá trình phân rã tự nhiên của urani trong đất và đá. Bản thân radon không màu, không mùi, rất khó phát hiện, nhưng nó có thể xâm nhập vào không gian trong nhà thông qua lưu thông không khí và tích tụ trong thời gian dài, đặc biệt là ở những khu vực thông gió kém.

Một nghiên cứu do Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc công bố chỉ ra rằng khoảng một phần ba số hộ gia đình ở Trung Quốc có nồng độ radon trong nhà vượt quá tiêu chuẩn an toàn.

Bằng chứng khoa học cho thấy rằng Radon và các sản phẩm phân rã của nó có thể giải phóng bức xạ hạt alpha. Khi hít vào phổi, nó có thể bám vào niêm mạc phế quản, gây tổn thương gen tế bào và dẫn đến ung thư.

Tổ chức Y tế Thế giới đã phân loại radon là chất gây ung thư Nhóm 1 ngay từ năm 1988, chỉ ra rằng radon là nguyên nhân gây ung thư phổi đứng thứ hai sau hút thuốc.

Tiếp xúc lâu dài với nồng độ radon cao làm tăng nguy cơ ung thư phổi từ 30% đến 50% , đặc biệt là đối với người trung niên, người cao tuổi và cư dân sống trong những ngôi nhà thông gió kém. Đáng ngạc nhiên hơn nữa là ngay cả khi không hút thuốc, chỉ cần sống trong môi trường có nồng độ radon cao cũng có thể làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư.

Hít phải khí radon có thể gây ra những thay đổi khủng khiếp này trong cơ thể

Mặc dù radon vô hình với mắt thường, nhưng tác hại của nó đối với cơ thể là có thật và diễn biến theo thời gian:

Tổn thương hệ hô hấp

Khi khí radon và các sản phẩm phân rã của nó xâm nhập vào phổi, chúng sẽ liên tục giải phóng các hạt phóng xạ, gây tổn thương phế nang và niêm mạc phế quản, dẫn đến ho mãn tính, khó thở và thậm chí là viêm phế quản mãn tính.

Đột biến gen tế bào phổi

Radon giải phóng tia alpha có thể dễ dàng gây tổn thương DNA và gây đột biến tế bào. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc tiếp xúc với 200 becquerel trên một mét khối radon trong hơn 10 năm làm tăng nguy cơ mắc ung thư phổi lên 43%.

Hệ thống miễn dịch suy yếu khiến bệnh nhiễm trùng dễ tái phát hơn

Viêm vi mô do radon gây ra ở phổi có thể dẫn đến những bất thường trong hệ thống miễn dịch, khiến cơ thể dễ bị nhiễm trùng do vi khuẩn và vi-rút hơn, đồng thời gây ra những bệnh nhẹ "không thể chữa khỏi" như ho tái phát và tức ngực.

Bảo vệ khỏi bức xạ radon: 5 mẹo sau đây là chìa khóa

Tuy nhiên, vẫn có nhiều cách để đối phó với "kẻ giết người trong nhà" vô hình này. Trên thực tế, bằng cách nắm vững các phương pháp khoa học, chúng ta có thể giảm thiểu hiệu quả việc tiếp xúc với radon.

1. Tăng cường thông gió trong nhà

Những ngôi nhà cũ có hệ thống thông gió kém sẽ có nhiều bức xạ radon.

Việc mở cửa sổ thường xuyên mỗi ngày, đặc biệt là vào buổi sáng và buổi tối khi không khí lưu thông tốt, sẽ giúp làm loãng nhanh nồng độ khí radon . Nên lắp đặt quạt thông gió hoặc hệ thống không khí trong lành ở những không gian như tầng hầm, nhà bếp và phòng tắm.

2. Chọn vật liệu trang trí cẩn thận

Tránh sử dụng các vật liệu trang trí như đá cẩm thạch và gạch ốp lát có chứa đá granite tự nhiên. Khi mua, hãy tìm kiếm các sản phẩm có "nhãn thân thiện với môi trường" và chứng nhận "độ phóng xạ thấp" để ngăn ngừa vật liệu xây dựng có hàm lượng radon cao xâm nhập vào nhà bạn.

3. Tăng cường xử lý chống thấm đất

Đối với cư dân ở tầng một hoặc không gian ngầm, nên bịt kín các khe hở trên sàn bằng vật liệu như nhựa epoxy để ngăn khí radon ngấm vào đất.

4. Thường xuyên theo dõi nồng độ radon trong nhà

Hiện nay, máy dò radon cầm tay dùng trong gia đình đã có sẵn, giá cả phải chăng và dễ sử dụng. Bạn nên kiểm tra ít nhất mỗi năm một lần, đặc biệt là sau khi cải tạo nhà hoặc trước khi chuyển đến nhà mới .

5. Các khu vực chính cần kiểm tra: Các tòa nhà cũ và xuống cấp

Các khu dân cư và nhà ở cũ được xây dựng trước những năm 1990 dễ tích tụ khí radon hơn do hạn chế về tiêu chuẩn nền móng và hoàn thiện. Khuyến nghị nên cải thiện hệ thống thông gió và nâng cấp hệ thống bịt kín càng sớm càng tốt.

Bằng cách chú ý đến những chi tiết này, bạn có thể vô tình xây dựng được một "bức tường bảo vệ bức xạ lành mạnh" cho gia đình mình.

Các nghiên cứu y khoa đã nhiều lần khẳng định rằng radon là chất gây ung thư mãn tính, vô hình và tác hại do tiếp xúc lâu dài không hề nhỏ hơn tác hại do thuốc lá hay khói bụi gây ra.

Sự đồng thuận trong y khoa nói chung cho rằng hệ thống thông gió tốt, lựa chọn vật liệu xây dựng nhà khoa học và kiểm tra nồng độ radon thường xuyên là ba cách hiệu quả nhất để ngăn ngừa phơi nhiễm radon trong nhà. Mỗi người chúng ta nên bắt đầu ngay hôm nay để kiểm tra lại chất lượng không khí trong nhà mình. Sức khỏe thực sự ẩn chứa trong những chi tiết dễ bị bỏ qua này.

Nếu bạn hoặc người thân bị ho dai dẳng, tức ngực hoặc các triệu chứng khó chịu khác, và đã sống trong không gian kín trong thời gian dài, bạn nên đến bệnh viện địa phương uy tín để kiểm tra phổi càng sớm càng tốt. Việc sàng lọc sớm và can thiệp sớm là rất quan trọng để duy trì sức khỏe tốt.

Phong Vũ

Theo Người đưa tin