Trang chủ Tra cứu Chuyên đề

Khô miệng khi thức dậy là do đâu?

7:00 PM | 22/12/2025
Gia đình khỏe

Khô miệng khi thức dậy là tình trạng khá phổ biến, xảy ra ở nhiều người nhưng thường bị xem nhẹ. Không ít người cho rằng đây chỉ là hiện tượng sinh lý bình thường, tuy nhiên nếu tình trạng này kéo dài và lặp đi lặp lại, nó có thể là dấu hiệu cảnh báo các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Vậy khô miệng khi ngủ dậy là do đâu? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Tại sao miệng lại bị khô khi ngủ vào ban đêm?

Có một số lí do khiến bạn bị khô miệng khi ngủ:

1. Thở bằng miệng: Những người bị viêm mũi, lệch vách ngăn mũi, béo phì và thông khí kém sẽ vô thức mở miệng vào ban đêm do thông khí mũi không đủ. Luồng không khí trực tiếp lấy đi độ ẩm trong miệng, nhiệt độ lưỡi giảm 1độ C, và độ nhớt của nước bọt tăng gấp 3 lần, khiến người đó thức giấc trong tình trạng khô miệng.

Kho mieng khi thuc day la do dau?
Không khí vào trong miệng sẽ khiến miệng bị khô.

2. Độ ẩm trong nhà thấp: Vào mùa đông, việc sưởi ấm ở phía bắc và điều hòa không khí ở phía nam có thể làm giảm độ ẩm tương đối trong phòng xuống dưới 30%, làm tăng gấp đôi tốc độ bay hơi của nước bọt, và hơi ẩm trên bề mặt lưỡi sẽ bay hơi hoàn toàn trong vòng nửa giờ.

3. Tác dụng của thuốc: Thuốc hạ huyết áp (như nifedipine), thuốc lợi tiểu (như furosemide) và thuốc chống trầm cảm (như paroxetine) làm giảm sản xuất nước bọt của tuyến nước bọt từ 30% đến 50% bằng cách chặn các thụ thể cholinergic hoặc trực tiếp làm mất nước. Tình trạng khô miệng này thường xuất hiện 1-2 giờ sau khi uống thuốc và rõ rệt hơn vào ban đêm.

Ngoại trừ các lý do sinh lý, 5 căn bệnh này cũng có thể là nguyên nhân

1. Bệnh tiểu đường: Khi lượng đường trong máu cao hơn 10 mmol/L, glucose sẽ được bài tiết qua nước tiểu, làm mất đi một lượng lớn nước, làm tăng áp suất thẩm thấu huyết tương và kích thích trung tâm khát ở vùng dưới đồi. Triệu chứng đặc trưng là "càng uống nhiều càng thấy khát", kèm theo tiểu đêm nhiều và sụt cân. Có thể sàng lọc ban đầu bằng cách kiểm tra đường huyết lúc đói và hemoglobin glycated. Nếu đường huyết lúc đói ≥7,0 mmol/L, cần thực hiện xét nghiệm dung nạp glucose tiêu chuẩn tại khoa nội tiết càng sớm càng tốt.

2. Ngưng thở khi ngủ: Trong khi ngưng thở khi ngủ, áp suất âm trong khoang ngực tăng lên, lượng máu trở về tim tăng, và tâm nhĩ tiết ra peptide lợi niệu tâm nhĩ, gây ra hiện tượng đi tiểu 2-3 lần mỗi đêm, dẫn đến mất nước nhẹ; đồng thời, thở bằng miệng làm trầm trọng thêm tình trạng bay hơi. Các đặc điểm bao gồm ngáy to, đau đầu vào buổi sáng và buồn ngủ ngắn vào ban ngày. Có thể thực hiện theo dõi giấc ngủ tại nhà; chỉ số AHI ≥ 5 lần/giờ là đủ để chẩn đoán. Các trường hợp nhẹ đáp ứng tốt với việc giảm cân và nằm nghiêng; các trường hợp trung bình đến nặng cần máy CPAP. Khô miệng sẽ giảm khi tiếng ngáy giảm.

Kho mieng khi thuc day la do dau?
Khô miệng sẽ giảm khi tiếng ngáy giảm.

3. Hội chứng Sjögren: Một dạng tấn công tự miễn dịch vào tuyến nước bọt và tuyến lệ, thường gặp hơn ở phụ nữ từ 40-60 tuổi. Các triệu chứng bao gồm khô miệng ngay cả ban ngày, cần phải nuốt thức ăn với súp, và cảm giác cộm ở khóe mắt. Chẩn đoán có thể được xác nhận bằng cách xét nghiệm kháng thể kháng nhân (ANA), kháng thể kháng SSA/SSB và sinh thiết tuyến môi. Hiện chưa có thuốc chữa khỏi, nhưng sử dụng nước bọt nhân tạo, axit citric khan uống để kích thích các tuyến còn lại, giữ ẩm cho khoang miệng và vệ sinh răng miệng chuyên nghiệp sáu tháng một lần để ngăn ngừa sâu răng đều rất quan trọng.

4. Cường giáp: Lượng hormone tuyến giáp dư thừa làm tăng tốc độ trao đổi chất cơ bản, dẫn đến tăng mất nước qua da và phổi, biểu hiện bằng đổ mồ hôi nhiều, nhịp tim nhanh và run tay trong giai đoạn đầu của giấc ngủ. Có thể sàng lọc ban đầu bằng cách xét nghiệm ba chỉ số chức năng tuyến giáp (FT3, FT4 và TSH). Sau khi chẩn đoán, điều trị bằng thuốc kháng tuyến giáp hoặc iốt phóng xạ theo chỉ định của bác sĩ sẽ làm giảm tốc độ trao đổi chất và giảm khô miệng.

5. Viêm mũi/viêm xoang mãn tính: Nghẹt mũi kéo dài khiến người bệnh phải thở bằng miệng, và không khí lạnh gây kích ứng trực tiếp lên cổ họng. Ngoài ra, còn có cảm giác khô miệng khi thức dậy, như có dị vật trong cổ họng và đờm đặc. Bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng sẽ tiến hành nội soi mũi hoặc chụp CT xoang. Sau khi chẩn đoán, có thể sử dụng thuốc xịt steroid và rửa mũi. Trong trường hợp nặng, có thể thực hiện phẫu thuật xoang xâm lấn tối thiểu. Sau khi cải thiện thông khí, sự bay hơi ẩm ở miệng vào ban đêm giảm hơn 60%.

Nếu bạn đã điều chỉnh độ ẩm môi trường xuống 50%-60% và đường mũi thông thoáng, nhưng vẫn thức dậy với tình trạng khô miệng mỗi đêm, đừng chỉ dựa vào việc uống nước. Thay vào đó, hãy đến phòng khám nội khoa để bác sĩ giúp bạn tìm ra nguyên nhân.

Phong Vũ

Theo Người đưa tin

Tin liên quan

Tin cùng chuyên đề

TIN KHÁC