Cong vẹo cột sống là tình trạng cột sống bị lệch khỏi đường cong sinh lý tự nhiên, có thể ở dạng chữ “C” hoặc chữ “S”. Tình trạng này thường xuất hiện ở trẻ em trong độ tuổi phát triển, đặc biệt từ 10 đến 15 tuổi, khi hệ xương đang phát triển mạnh mẽ. Theo các nghiên cứu y khoa, tỷ lệ trẻ em mắc cong vẹo cột sống dao động khoảng 5%, tức là cứ 20 trẻ thì có 1 trẻ gặp vấn đề này. Đáng tiếc, nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi tình trạng đã nghiêm trọng do cha mẹ thiếu quan tâm hoặc chủ quan với các dấu hiệu ban đầu.

Dưới đây là 5 nguyên nhân phổ biến dẫn đến cong vẹo cột sống ở trẻ mà phụ huynh thường bỏ qua, cùng với những giải thích chi tiết để nâng cao nhận thức.

1. Tư thế ngồi học không đúng

Tư thế ngồi học sai là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây cong vẹo cột sống ở trẻ em. Nhiều trẻ có thói quen ngồi gù lưng, nghiêng người sang một bên hoặc cúi đầu quá thấp khi học bài, đọc sách hoặc sử dụng thiết bị điện tử. Những tư thế này, nếu duy trì trong thời gian dài, sẽ tạo áp lực không đều lên cột sống, khiến các đốt sống bị lệch dần.

Đặc biệt, bàn ghế học tập không phù hợp với chiều cao của trẻ, như bàn quá cao hoặc ghế quá thấp, càng làm tăng nguy cơ (Ảnh: Internet)

Cha mẹ thường nghĩ rằng trẻ ngồi sai tư thế chỉ là vấn đề nhỏ, nhưng thực tế, thói quen này có thể dẫn đến những biến dạng cột sống nghiêm trọng nếu không được sửa chữa kịp thời. Để phòng tránh, phụ huynh cần hướng dẫn trẻ ngồi thẳng lưng, hai vai cân bằng, chân chạm đất và bàn học có độ cao phù hợp. Việc kiểm tra tư thế của trẻ thường xuyên và cung cấp môi trường học tập đúng tiêu chuẩn sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ cong vẹo cột sống.

2. Mang cặp sách quá nặng hoặc không đúng cách

Cặp sách là vật dụng không thể thiếu của học sinh, nhưng việc mang cặp quá nặng hoặc đeo không đúng cách là một nguyên nhân quan trọng gây cong vẹo cột sống. Theo các chuyên gia, trọng lượng cặp sách không nên vượt quá 10-15% trọng lượng cơ thể trẻ. Tuy nhiên, nhiều học sinh phải mang cặp sách chứa quá nhiều sách vở, đồ dùng, khiến cột sống chịu áp lực lớn.

Ngoài ra, thói quen đeo cặp một bên vai hoặc đeo lệch cũng làm cột sống bị vẹo sang một phía, lâu dần gây ra biến dạng (Ảnh: Internet)

Cha mẹ thường chủ quan, cho rằng trẻ chỉ mang cặp trong thời gian ngắn nên không ảnh hưởng nhiều. Tuy nhiên, áp lực lặp đi lặp lại hàng ngày có thể khiến cột sống của trẻ bị tổn thương. Để khắc phục, phụ huynh nên chọn cặp sách có quai đeo êm, khuyến khích trẻ đeo cả hai quai và giảm tải trọng cặp bằng cách chỉ mang những vật dụng cần thiết.

3. Ít vận động hoặc vận động không đúng cách

Thói quen ít vận động, đặc biệt trong thời đại công nghệ, là một yếu tố góp phần làm gia tăng cong vẹo cột sống ở trẻ. Nhiều trẻ dành hàng giờ ngồi trước màn hình máy tính, điện thoại hoặc tivi mà không có thời gian vận động. Điều này khiến cơ lưng và cơ bụng yếu đi, không đủ sức nâng đỡ cột sống, dẫn đến nguy cơ cong vẹo. Ngược lại, một số trẻ tham gia các môn thể thao hoặc hoạt động vận động không đúng kỹ thuật, như chơi các môn thể thao một bên (quần vợt, cầu lông) mà không cân bằng các bài tập đối xứng, cũng có thể gây mất cân đối cơ thể.

Cha mẹ thường cho rằng trẻ chỉ cần học giỏi, việc vận động không quá quan trọng, hoặc nghĩ rằng trẻ chơi thể thao là đã đủ. Tuy nhiên, việc thiếu vận động hợp lý hoặc tập luyện không khoa học đều có thể gây hại. Phụ huynh nên khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động như bơi lội, yoga hoặc các bài tập tăng cường sức mạnh cơ lưng để hỗ trợ cột sống khỏe mạnh.

4. Chế độ dinh dưỡng thiếu hụt canxi và vitamin D

Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của hệ xương, đặc biệt là ở trẻ em đang trong giai đoạn tăng trưởng. Thiếu hụt canxi và vitamin D - 2 chất cần thiết cho sự phát triển của xương - có thể làm xương yếu, dễ bị biến dạng dưới áp lực của các hoạt động hàng ngày.

Nhiều cha mẹ không chú trọng đến việc bổ sung đủ canxi qua thực phẩm như sữa, cá, rau xanh, hoặc không tạo điều kiện để trẻ tiếp xúc với ánh nắng mặt trời - nguồn cung cấp vitamin D tự nhiên. Kết quả là cột sống của trẻ không đủ độ cứng cáp, dễ bị cong vẹo khi chịu tác động từ các yếu tố khác.

Cha mẹ thường chủ quan, nghĩ rằng trẻ ăn uống đầy đủ là đủ, mà không kiểm tra xem chế độ ăn có cân đối hay không. Để phòng ngừa, phụ huynh cần xây dựng thực đơn giàu canxi và vitamin D, đồng thời khuyến khích trẻ vận động ngoài trời để hấp thụ ánh nắng một cách hợp lý.

5. Không phát hiện sớm các dấu hiệu cong vẹo cột sống

Một trong những lý do khiến cong vẹo cột sống ở trẻ trở nên nghiêm trọng là do cha mẹ không nhận ra các dấu hiệu ban đầu. Các triệu chứng như vai lệch, lưng gù, hoặc trẻ kêu đau mỏi lưng thường bị xem nhẹ, cho rằng đó chỉ là dấu hiệu mệt mỏi tạm thời.

Tuy nhiên, những biểu hiện này có thể là dấu hiệu của cong vẹo cột sống. Việc chậm trễ trong phát hiện và điều trị có thể khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng, thậm chí cần can thiệp phẫu thuật. Cha mẹ cần quan sát kỹ các thay đổi về tư thế của trẻ, chẳng hạn như chiều cao hai vai không đều, xương bả vai nhô ra bất thường, hoặc cột sống cong khi trẻ đứng thẳng.

Việc đưa trẻ đi khám định kỳ tại bác sĩ chuyên khoa xương khớp là cách hiệu quả để phát hiện và can thiệp sớm, tránh những hậu quả lâu dài (Ảnh: Internet)

Cong vẹo cột sống ở trẻ em không chỉ là một vấn đề sức khỏe mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của trẻ. 5 nguyên nhân phổ biến trên đều xuất phát từ sự chủ quan của cha mẹ. Bằng cách thay đổi nhận thức, điều chỉnh thói quen sinh hoạt và chú trọng đến sức khỏe xương khớp của trẻ, phụ huynh có thể giúp con em mình tránh xa nguy cơ này. Hãy hành động ngay hôm nay để bảo vệ cột sống của trẻ, đảm bảo một tương lai khỏe mạnh và trọn vẹn.

Quỳnh Giang

Theo Người đưa tin