1. Nhận diện mối đe dọa từ virus Hanta lây truyền qua chất thải chuột

Khi nhắc đến các bệnh lây từ loài gặm nhấm, y học hiện đại đặc biệt lưu tâm đến Hội chứng phổi do virus Hanta (HPS). Đây là bệnh lý hô hấp cấp tính, tiến triển rất nhanh và có tỷ lệ tử vong cao.

Điều khiến loại virus này lây lan mạnh mẽ nằm ở cơ chế phát tán tự nhiên qua môi trường:

• Lây nhiễm không qua tiếp xúc trực tiếp. Người bệnh không cần phải bị chuột cắn. Virus tồn tại với mật độ cao trong nước tiểu, phân và nước bọt của chuột mang mầm bệnh.

• Phát tán mạnh qua không khí. Khi phân hoặc nước tiểu chuột khô lại, virus sẽ hòa vào bụi. Việc hít phải luồng không khí ô nhiễm này trong lúc dọn dẹp nhà kho, gầm tủ kín là nguyên nhân lây nhiễm phổ biến nhất.

• Diễn biến lâm sàng phức tạp. Các triệu chứng khởi phát rất giống cảm cúm thông thường như sốt, ớn lạnh, đau cơ. Tuy nhiên, bệnh sẽ chuyển biến xấu chỉ sau vài ngày, gây suy hô hấp cấp, tụt huyết áp. Hiện tại, y học vẫn chưa có vaccine phòng ngừa hay thuốc điều trị đặc hiệu cho Hanta.

Cấu trúc siêu vi của mầm bệnh Hanta với lớp vỏ protein gai sắc lẹm sẵn sàng bám chặt và tàn phá các tế bào mao mạch phổi của con người.

2. Các bệnh lý truyền nhiễm nguy hiểm khác lây từ chuột

Bên cạnh virus Hanta, môi trường có chuột sinh sống còn tiềm ẩn nhiều tác nhân gây bệnh khác mà chúng ta cần chủ động phòng tránh:

Bệnh xoắn khuẩn vàng da (Leptospirosis): Vi khuẩn lây qua các vết xước nhỏ trên da khi tiếp xúc với nguồn nước hoặc đất có lẫn nước tiểu chuột. Bệnh có thể gây biến chứng nặng lên thận, gan và viêm màng não.

Sốt chuột cắn (Rat-bite fever): Lây truyền qua vết cào, vết cắn hoặc khi sử dụng thực phẩm, nguồn nước bị chuột làm ô nhiễm. Bệnh nhân thường có biểu hiện sốt cao tái phát, phát ban và sưng đau các khớp.

Bệnh dịch hạch: Mầm bệnh lây qua vật trung gian là bọ chét ký sinh trên lông chuột. Dù hiện nay đã có phác đồ kháng sinh điều trị hiệu quả, nhưng nếu phát hiện muộn, nguy cơ nhiễm trùng huyết vẫn đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

3. Hướng dẫn dọn dẹp và cách ly mầm bệnh từ chuột đúng cách!

Để cắt đứt nguồn lây lan trong không gian sống, việc thay đổi thói quen vệ sinh nhà cửa và kiểm soát côn trùng là nguyên tắc bắt buộc.

Tránh dùng chổi quét trực tiếp phân chuột khô: Thao tác quét nhà thông thường sẽ khiến bụi chứa virus bay lơ lửng trong không khí và xâm nhập vào hệ hô hấp.

Áp dụng quy trình làm sạch ướt: Luôn mang găng tay và khẩu trang y tế. Dùng dung dịch sát khuẩn hoặc nước Javel pha loãng xịt ướt đẫm khu vực có chất thải chuột, đợi khoảng 10 phút để vô hiệu hóa virus. Sau đó, dùng khăn giấy lau sạch và vứt vào túi rác buộc kín.

Loại bỏ thực phẩm có dấu hiệu ô nhiễm: Luôn bảo quản thức ăn trong hộp kín và kiên quyết vứt bỏ những thực phẩm có dấu vết bị gặm nhấm.

Chặn đứng các con đường xâm nhập: Thường xuyên kiểm tra và dùng xi măng hoặc lưới thép bịt kín các khe hở, đường ống rãnh xung quanh nhà.

Triệt tiêu không gian làm tổ: Phát quang bụi rậm, dọn dẹp rác thải sinh hoạt gọn gàng và không tích trữ đồ đạc cũ hỏng để loại bỏ môi trường sống lý tưởng của chuột.

Danh tính của bệnh nhân đầu tiên bị lây nhiễm virus Hanta trên du thuyền Hondius.

Lưu ý y tế quan trọng:

Nếu bạn vừa tiến hành dọn dẹp nhà kho, gầm bãi ẩm thấp và đột nhiên xuất hiện các triệu chứng như: Sốt cao đột ngột, đau mỏi cơ bắp dữ dội (đặc biệt ở vùng đùi, lưng, vai), kèm theo khó thở hoặc ho khan, hãy đến ngay cơ sở y tế gần nhất.

Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc cảm cúm tại nhà. Việc chẩn đoán đúng nguyên nhân và được hỗ trợ hô hấp kịp thời là yếu tố quyết định hiệu quả điều trị đối với các bệnh lý lây truyền từ chuột.

Xem thêm

Ngọc Vy

Theo Người đưa tin