Viêm gan B, do virus HBV gây ra, là một bệnh lý tấn công gan, có thể dẫn đến viêm gan mạn tính, xơ gan, thậm chí ung thư gan nếu không được kiểm soát kịp thời. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 296 triệu người trên thế giới đang sống chung với viêm gan B mạn tính, và mỗi năm có hơn 800.000 ca tử vong liên quan đến bệnh này. Tại Việt Nam, ước tính 10-20% dân số nhiễm virus viêm gan B, một con số đáng báo động.

Tuy nhiên, sự thiếu hiểu biết và những quan niệm sai lầm về bệnh đã khiến nhiều người lơ là trong việc phòng ngừa, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Dưới đây là 5 hiểu lầm phổ biến về viêm gan B mà bạn cần biết để tránh rơi vào “bẫy” nguy hiểm này.

Hiểu lầm 1: Viêm gan B chỉ lây qua đường máu

Một trong những quan niệm sai lầm phổ biến nhất là viêm gan B chỉ lây qua đường máu, chẳng hạn như dùng chung kim tiêm hoặc truyền máu. Thực tế, virus viêm gan B (HBV) có thể lây truyền qua nhiều con đường khác nhau. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), HBV có thể lây qua tiếp xúc với các dịch cơ thể như máu, tinh dịch, dịch âm đạo, và thậm chí cả nước bọt trong một số trường hợp.

Điều này có nghĩa là quan hệ tình dục không an toàn, dùng chung đồ cá nhân như bàn chải đánh răng, dao cạo râu, hoặc tiếp xúc với vết thương hở của người nhiễm bệnh đều có thể dẫn đến lây nhiễm.

Đặc biệt, lây truyền từ mẹ sang con trong quá trình sinh nở là một trong những nguyên nhân chính khiến nguy cơ mắc viêm gan B tăng cao ở Việt Nam (Ảnh: Internet)

Việc hiểu sai về con đường lây nhiễm khiến nhiều người chủ quan, không thực hiện các biện pháp phòng ngừa như sử dụng bao cao su hoặc tiêm vaccine.

Hiểu lầm 2: Người khỏe mạnh không thể nhiễm viêm gan B

Nhiều người cho rằng chỉ những người có sức khỏe yếu hoặc hệ miễn dịch kém mới dễ mắc viêm gan B. Đây là một hiểu lầm nguy hiểm. Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí The Lancet (2020), virus HBV có khả năng lây nhiễm cho bất kỳ ai, bất kể tình trạng sức khỏe. Người khỏe mạnh, đặc biệt là những người trẻ tuổi, thường không có triệu chứng rõ ràng khi mới nhiễm bệnh, khiến họ không biết mình mang virus và vô tình trở thành nguồn lây.

Viêm gan B là căn bệnh thầm lặng, có thể không biểu hiện triệu chứng trong nhiều năm, nhưng vẫn âm thầm phá hủy gan (Ảnh: Internet)

Việc chủ quan không xét nghiệm hoặc tiêm phòng khiến nhiều người phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn muộn, như xơ gan hoặc ung thư gan.

Hiểu lầm 3: Viêm gan B có thể tự khỏi mà không cần điều trị

Một số người tin rằng viêm gan B là bệnh nhẹ, có thể tự khỏi mà không cần can thiệp y tế. Thực tế, mặc dù một số trường hợp nhiễm viêm gan B cấp tính ở người trưởng thành có thể tự khỏi (khoảng 90% theo WHO), nhưng viêm gan B mạn tính là một vấn đề hoàn toàn khác. Nếu không được theo dõi và điều trị, bệnh có thể tiến triển thành các biến chứng nghiêm trọng.

Một nghiên cứu tại Việt Nam do Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM thực hiện cho thấy, khoảng 20-30% bệnh nhân viêm gan B mạn tính không được điều trị kịp thời sẽ tiến triển thành xơ gan trong vòng 10-20 năm. Quan niệm “bệnh tự khỏi” khiến nhiều người bỏ qua việc thăm khám định kỳ, dẫn đến việc bỏ lỡ cơ hội điều trị sớm, khi bệnh còn dễ kiểm soát.

Hiểu lầm 4: Tiêm vaccine là đủ để bảo vệ khỏi viêm gan B

Tiêm vaccine viêm gan B là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để phòng bệnh, nhưng không phải là “lá chắn” tuyệt đối. Theo hướng dẫn của Bộ Y tế Việt Nam, vaccine viêm gan B đạt hiệu quả bảo vệ lên đến 95% ở những người được tiêm đủ liều và đúng thời điểm. Tuy nhiên, một số người sau khi tiêm vắc-xin vẫn có thể nhiễm bệnh nếu nồng độ kháng thể trong cơ thể giảm dần theo thời gian hoặc do tiếp xúc với lượng virus lớn.

Nồng độ kháng thể chống HBV cần được kiểm tra định kỳ, đặc biệt ở những người có nguy cơ cao như nhân viên y tế hoặc người sống chung với bệnh nhân viêm gan B. Hiểu lầm này khiến nhiều người chủ quan, không duy trì các biện pháp phòng ngừa khác như lối sống an toàn hoặc xét nghiệm định kỳ.

Hiểu lầm 5: Người nhiễm viêm gan B không thể sống khỏe mạnh

Một hiểu lầm tai hại khác là quan niệm rằng người nhiễm viêm gan B sẽ không thể sống khỏe mạnh hoặc có cuộc sống bình thường. Điều này không chỉ gây tâm lý hoang mang mà còn dẫn đến kỳ thị xã hội đối với bệnh nhân - khiến nhiều người chán nản, không tìm đến bác sĩ để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Thực tế, với sự tiến bộ của y học hiện nay, người nhiễm viêm gan B hoàn toàn có thể sống khỏe mạnh nếu được chẩn đoán sớm và điều trị đúng cách (Ảnh: Internet)

Các loại thuốc kháng virus như tenofovir hoặc entecavir có thể kiểm soát virus hiệu quả, ngăn ngừa tổn thương gan. Theo một nghiên cứu đăng trên Journal of Hepatology (2021), bệnh nhân viêm gan B mạn tính được điều trị đúng cách có tỷ lệ sống sót tương đương với người không mắc bệnh. Quan trọng hơn, việc duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống khoa học và tránh rượu bia có thể giúp người bệnh duy trì sức khỏe lâu dài.

Viêm gan B là một căn bệnh nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa và kiểm soát nếu chúng ta loại bỏ những hiểu lầm tai hại. Việc hiểu rõ các con đường lây nhiễm, tầm quan trọng của tiêm phòng, xét nghiệm định kỳ, và điều trị đúng cách sẽ giúp bảo vệ không chỉ bản thân mà còn cả cộng đồng khỏi mối đe dọa này. Hãy chủ động tìm hiểu thông tin từ các nguồn uy tín và thực hiện các biện pháp phòng ngừa để không rơi vào vòng xoáy của những quan niệm sai lầm. Một cộng đồng khỏe mạnh bắt đầu từ nhận thức đúng đắn của mỗi cá nhân.

Xem thêm: Trẻ vị thành niên bắt đầu tò mò “chuyện người lớn”, cha mẹ cần có động thái ra sao?

Quỳnh Giang

Theo Người đưa tin