Độ nhớt của máu là gì?

Độ nhớt máu thuộc phạm trù lưu biến học máu, mô tả "độ đặc" và "độ lưu động" của máu. Nó đề cập đến sự gia tăng các thành phần được hình thành trong máu, dẫn đến tăng sức cản dòng máu và làm chậm dòng máu.

Một số chuyên gia đã sử dụng phép so sánh với "dung dịch nước" để mô tả quá trình này: một cốc nước chứa nhiều chất hòa tan sẽ trở nên cô đặc hơn và sẽ càng đặc hơn nếu bất kỳ chất tan nào tăng lên hoặc hàm lượng nước giảm đi.

Tương tự như vậy, đối với máu, sự biến dạng và kết tập của tế bào hồng cầu, số lượng tiểu cầu tăng, thành phần protein trong huyết tương tăng, lipid máu tăng (đặc biệt là cholesterol và triglyceride tăng) và cơ thể không đủ nước (mất nước) đều có thể làm máu đặc hơn.

Độ nhớt máu tăng chủ yếu ảnh hưởng đến mao mạch, cản trở việc vận chuyển oxy và chất dinh dưỡng. Nếu các tế bào mô bị thiếu oxy và thiếu máu cục bộ mạn tính, nó sẽ dẫn đến suy giảm chức năng và thậm chí là chết rụng tế bào.

Máu đặc cũng làm tăng ma sát với thành mạch máu, đẩy nhanh quá trình lão hóa và tổn thương thành mạch máu, đồng thời kích hoạt phản ứng viêm. Tổn thương này tạo điều kiện cho cholesterol lắng đọng, dần dần hình thành các mảng xơ vữa động mạch. Khi các mảng xơ vữa này vỡ ra, chúng sẽ kích hoạt hệ thống đông máu, có khả năng dẫn đến huyết khối và gây ra các bệnh lý nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim và nhồi máu não.

Nói cách khác, máu đặc là điểm khởi đầu chính cho một loạt các bệnh nguy hiểm đến tính mạng, chẳng hạn như mảng bám mạch máu, huyết khối, thậm chí là nhồi máu cơ tim và nhồi máu não.

Những thói quen vô tình này có thể làm cho máu ngày càng "nhớt" hơn

Đối với hầu hết mọi người, không cần phải quá lo lắng nếu chỉ một lần khám sức khỏe phát hiện độ nhớt máu tăng cao. Cơ thể con người sở hữu một cơ chế điều hòa mạnh mẽ giúp duy trì sự cân bằng động trong môi trường bên trong của máu.

Đối với người trung niên và người cao tuổi, cũng như những người mắc bệnh tim mạch, cần hết sức cảnh giác, đặc biệt là vào mùa đông. Nhiệt độ thấp khiến mạch máu co lại, kết hợp với độ nhớt máu tăng cao, làm tăng đáng kể gánh nặng lên tim và não, từ đó làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và nhồi máu não.

Nếu bạn có những thói quen sau đây trong một thời gian dài, máu sẽ ngày càng đặc hơn

Ăn thực phẩm nhiều chất béo

Ví dụ, thịt mỡ, đồ ăn chiên rán và dầu ăn quá nhiều có thể dẫn đến quá trình chuyển hóa bất thường các chất béo này trong cơ thể, có thể làm tăng độ nhớt của máu.

Ăn thực phẩm chứa nhiều đường

Ví dụ, đường trong đồ nướng và nước ép trái cây có thể đi vào máu, làm tăng độ nhớt của máu.

Khi bị căng thẳng quá mức hoặc thiếu tập thể dục

Tập thể dục không đủ có thể dẫn đến tình trạng không chuyển hóa được chất béo kịp thời, khiến lượng đường và cholesterol trong máu tích tụ; căng thẳng quá mức có thể làm tăng nồng độ cortisol, ức chế quá trình chuyển hóa lipid và làm tăng thêm độ nhớt của máu.

Hút thuốc và uống rượu

Nicotine trong thuốc lá làm co mạch máu và thúc đẩy sự kết tập tiểu cầu; rượu làm tăng mức triglyceride và tác dụng kết hợp này làm tăng tốc độ đặc máu.

Tập thể dục gắng sức và các hoạt động khác có thể dẫn đến mất nước

Đổ mồ hôi quá nhiều (chẳng hạn như sau khi tập thể dục gắng sức) hoặc sốt dẫn đến mất nước, giảm thể tích máu, tăng nồng độ chất tan và do đó, tăng độ nhớt.

Nếu bạn thường xuyên gặp các triệu chứng như chóng mặt khi thức dậy, buồn ngủ quá mức, tức ngực khi ngồi xổm, môi tím tái sau khi gắng sức hoặc mờ mắt từng lúc, cơ thể có thể đang nhắc nhở bạn chú ý đến độ nhớt của máu và bạn không nên bỏ qua chúng.

5 mẹo phòng ngừa và cải thiện độ nhớt của máu

Bổ sung nước kịp thời

Nước đun sôi để nguội ở nhiệt độ 20℃-25℃ là phù hợp, nên uống chậm từng ngụm nhỏ. Thời điểm bổ sung nước tốt nhất là vào buổi sáng khi bụng đói, trước mỗi bữa ăn một tiếng và trước khi đi ngủ (tránh uống quá nhiều nước ngay trước khi đi ngủ để tránh ảnh hưởng đến giấc ngủ), mỗi lần 150-200ml, và khoảng 100ml trước khi đi ngủ.

Bỏ thuốc lá và hạn chế uống rượu

Nhiều chất độc hại trong thuốc lá có thể gây tổn hại đến chức năng nội mô mạch máu, làm tăng kết tập tiểu cầu và đẩy nhanh quá trình chết rụng tế bào hồng cầu; uống quá nhiều rượu cũng có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng thiếu máu cục bộ và thiếu oxy ở hệ thống tim mạch và mạch máu não.

Tập thể dục thường xuyên

Các bài tập aerobic như đi bộ đường dài, đi bộ, chạy bộ và bơi lội đều có thể thúc đẩy quá trình chuyển hóa lipid. Ngoài ra, tập thể dục còn có thể làm tăng lưu lượng máu, đẩy nhanh quá trình trao đổi chất và ngăn ngừa tình trạng máu quá đặc.

Nên tập các bài tập aerobic cường độ vừa phải (như đi bộ nhanh, chạy bộ hoặc bơi lội) 3-5 lần một tuần, mỗi lần từ nửa tiếng đến một tiếng.

Học cách trở thành một người "kén ăn"

Nội tạng động vật chứa hàm lượng cholesterol và axit béo bão hòa cao, có thể làm tăng độ nhớt của máu. Các loại thực phẩm được khuyến nghị bao gồm mộc nhĩ đen, hành tây và nấm hương. Mộc nhĩ đen chứa các chất dạng keo có thể hấp thụ các tạp chất dư thừa trong máu; hành tây chứa sulfide có thể ức chế kết tập tiểu cầu; và nấm hương chứa lentinan, giúp giảm cholesterol.

Ngoài việc chứa nhiều nước, rau củ quả còn giàu vitamin C và chất xơ. Vitamin C giúp hạ lipid máu, chất xơ có thể ngăn ngừa sự hấp thụ cholesterol, từ đó giúp giảm độ nhớt của máu.

Học cách giảm căng thẳng

Tình trạng máu đặc ở người trẻ và trung niên thường liên quan đến căng thẳng cảm xúc, lo âu, căng thẳng quá mức, thường xuyên thức khuya và chất lượng giấc ngủ kém. Nên thư giãn, giảm căng thẳng, duy trì lịch trình ngủ đều đặn và đảm bảo ngủ đủ giấc.

Phong Vũ

Theo Người đưa tin