Nồi chiên không dầu hoạt động bằng cách sử dụng luồng không khí nóng tuần hoàn ở nhiệt độ cao, thường từ 180-200 độ C, để làm chín thực phẩm. Phương pháp này tuy giúp giảm lượng dầu tiêu thụ nhưng lại có thể gây ra các phản ứng hóa học trong một số loại thực phẩm, tạo ra các hợp chất độc hại như acrylamide, polycyclic aromatic hydrocarbon (PAH) hoặc heterocyclic amine (HCA).

Những chất này được các nghiên cứu khoa học, chẳng hạn như của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), liệt vào nhóm có khả năng gây ung thư nếu tiếp xúc lâu dài. Do đó, việc lựa chọn đúng loại thực phẩm để chế biến là vô cùng quan trọng nhằm đảm bảo an toàn sức khỏe.

Dưới đây là 5 loại thực phẩm bạn nên tránh khi sử dụng nồi chiên không dầu, kèm theo lý do cụ thể.

1. Thực phẩm giàu tinh bột chiên ở nhiệt độ cao

Các loại thực phẩm giàu tinh bột như khoai tây, khoai lang hoặc bánh mì khi được chiên ở nhiệt độ cao trong nồi chiên không dầu có nguy cơ tạo ra acrylamide - một chất được IARC xếp vào nhóm 2A (có khả năng gây ung thư ở người). Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí Food Chemistry (2018), acrylamide hình thành khi tinh bột tiếp xúc với nhiệt độ trên 120 độ C trong thời gian dài, đặc biệt trong môi trường ít nước như nồi chiên không dầu.

Ví dụ, khoai tây chiên giòn - món ăn phổ biến với nồi chiên không dầu - là một trong những thực phẩm có hàm lượng acrylamide cao nhất (Ảnh: Internet)

Để giảm thiểu rủi ro, bạn nên luộc hoặc hấp khoai trước khi chiên, hoặc chọn các phương pháp chế biến ở nhiệt độ thấp hơn như nướng lò ở nhiệt độ vừa phải.

2. Thực phẩm tẩm bột ướt

Các món ăn tẩm bột ướt, như cá tẩm bột chiên hoặc gà tẩm bột, không phù hợp với nồi chiên không dầu vì bột ướt dễ bị văng, bám dính vào bộ phận làm nóng của thiết bị, gây cháy khét và tạo ra khói chứa các hợp chất độc hại như PAH.

Theo một nghiên cứu từ Journal of Food Science (2020), khói sinh ra từ việc đốt cháy bột ướt trong môi trường nhiệt độ cao có thể chứa các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, gây hại cho đường hô hấp và làm tăng nguy cơ tiếp xúc với chất gây ung thư. Thay vì sử dụng bột ướt, bạn nên chọn bột khô hoặc các loại thực phẩm không cần tẩm bột để đảm bảo an toàn khi sử dụng nồi chiên không dầu.

3. Rau củ giàu đường tự nhiên

Rau củ chứa nhiều đường tự nhiên như cà rốt, củ dền hoặc bí đỏ có thể tạo ra acrylamide khi được chiên ở nhiệt độ cao. Theo nghiên cứu của Đại học Reading (Anh, 2019), đường tự nhiên trong rau củ kết hợp với axit amin asparagine trong môi trường nhiệt độ cao sẽ thúc đẩy quá trình phản ứng Maillard, dẫn đến sự hình thành acrylamide. Dù đây là phản ứng tạo màu và mùi vị hấp dẫn cho món ăn, nhưng nó cũng tiềm ẩn nguy cơ sức khỏe.

Để chế biến các loại rau củ này, bạn nên hấp để đảm bảo mọi lợi ích cho sức khỏe (Ảnh: Internet)

4. Thực phẩm chế biến sẵn chứa chất bảo quản

Các loại thực phẩm chế biến sẵn như xúc xích, chả lụa, hoặc thịt xông khói thường chứa nitrat và nitrit - các chất bảo quản có thể chuyển hóa thành nitrosamine khi tiếp xúc với nhiệt độ cao.

Theo báo cáo của WHO (2015), nitrosamine được xếp vào nhóm chất gây ung thư loại 1, liên quan đến ung thư dạ dày và thực quản (Ảnh: Internet)

Nồi chiên không dầu, với cơ chế làm nóng nhanh và mạnh, có thể làm tăng quá trình hình thành nitrosamine trong các thực phẩm này. Do đó, bạn nên hạn chế sử dụng nồi chiên không dầu để chế biến thực phẩm chế biến sẵn và ưu tiên các phương pháp như hấp hoặc luộc.

5. Thực phẩm phủ lớp dầu ô liu hoặc bơ

Dầu ô liu nguyên chất và bơ có điểm cháy thấp (khoảng 160-190 độ C), trong khi nồi chiên không dầu thường hoạt động ở nhiệt độ cao hơn. Khi dầu ô liu hoặc bơ bị đốt nóng quá mức, chúng có thể phân hủy và tạo ra các hợp chất độc hại như acrolein - một chất được IARC cảnh báo có khả năng gây ung thư.

Theo nghiên cứu của Đại học Harvard (2020), việc sử dụng dầu có điểm cháy thấp trong môi trường nhiệt độ cao không chỉ làm mất đi giá trị dinh dưỡng mà còn gây hại cho sức khỏe. Thay vào đó, bạn nên sử dụng các loại dầu có điểm cháy cao như dầu hạt cải hoặc dầu bơ nếu cần phủ dầu lên thực phẩm trước khi chiên.

Nồi chiên không dầu là một công cụ tuyệt vời để chế biến món ăn lành mạnh, nhưng việc sử dụng không đúng loại thực phẩm có thể dẫn đến những rủi ro sức khỏe không mong muốn. Bằng cách tránh 5 loại thực phẩm kể trên, bạn có thể giảm thiểu nguy cơ tiếp xúc với các chất gây ung thư như acrylamide, HCA, PAH, hoặc nitrosamine. Hãy luôn ưu tiên các phương pháp chế biến an toàn như hấp, luộc hoặc nướng ở nhiệt độ thấp để bảo vệ sức khỏe gia đình.

Xem thêm: Trẻ vị thành niên bắt đầu tò mò “chuyện người lớn”, cha mẹ cần có động thái ra sao?

Quỳnh Giang

Theo Người đưa tin