Thôi nhiễm chất từ nhựa thực chất là gì?

Thôi nhiễm là hiện tượng các hạt hóa chất, chất phụ gia từ bao bì di chuyển và hòa lẫn vào thức ăn. Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cùng Liên minh Châu Âu (EU) luôn có các quy chuẩn kiểm định rất gắt gao trước khi cho phép một loại nhựa được dùng làm bao bì thực phẩm.

EU thậm chí còn dùng dung dịch axit chuyên dụng để kiểm tra độ thôi nhiễm trong các điều kiện nhiệt độ và thời gian khác nhau giống hệt đời thực. Vì vậy, vấn đề không nằm ở chỗ "nhựa tốt hay xấu", mà là chiếc túi đó có được sản xuất đúng chuẩn để đựng loại thức ăn nóng hay chua đó hay không.

Vì sao đồ nóng lại khiến nguy cơ thôi nhiễm tăng vọt?

FDA phân loại rất rõ ràng: đồ nhựa dùng cho thức ăn nguội, đồ để tủ lạnh sẽ khác hoàn toàn với đồ dùng chịu nhiệt để đựng nước sôi hay hâm nóng.

Nhiệt độ cao và thời gian tiếp xúc lâu chính là "chất xúc tác" đẩy nhanh quá trình thôi nhiễm. Các nghiên cứu thực nghiệm đều ghi nhận lượng chất hóa dẻo (như phthalate) thôi nhiễm từ màng bọc vào thức ăn tăng lên rõ rệt khi thức ăn còn đang bốc khói nóng hoặc nhiều dầu mỡ. Dùng một chiếc túi vốn chỉ thiết kế cho đồ khô, đồ nguội để đựng ngay một bát phở vừa chan nước dùng sôi sùng sục là bạn đang bắt túi nhựa làm việc quá giới hạn an toàn của nó.

Không nên dùng túi nhựa đựng đồ nguội thông thường để đựng thức ăn đang còn rất nóng.

Đồ chua, nhiều axit: Môi trường dễ hòa tan chất từ nhựa

Các món có vị chua như dưa muối, cà muối, đồ ngâm giấm hay nước sốt chua đều có tính acid cao. Môi trường acid này có thể bào mòn và phản ứng với bề mặt các loại nhựa rẻ tiền, kém chất lượng, khiến các chất phụ gia thôi nhiễm nhanh hơn nhiều so với khi đựng bánh kẹo hay đồ khô.

Không phải cứ chạm vào túi là độc ngay lập tức, nhưng tuyệt đối không nên dùng các loại túi nylon xốp, túi tái chế không rõ nguồn gốc để ngâm ủ hay đựng đồ chua dài ngày.

Có phải túi nylon nào cũng chứa chất cực độc như BPA?

Nhiều người nghe đến nhựa là nghĩ ngay đến chất độc hại BPA hay vi nhựa. Thực tế, không phải loại túi nào cũng chứa BPA, và FDA cũng khẳng định chưa có đủ bằng chứng khoa học cho thấy các hạt vi nhựa từ bao bì thông thường ngấm vào người ở mức gây nguy hiểm tức thì.

Mối lo thực tế và gần gũi nhất hàng ngày là việc chúng ta tiện tay dùng túi rác, túi xách đi chợ, túi tái chế rẻ tiền để đựng trực tiếp đồ ăn nóng và đồ chua.

Với các món ngâm chua dùng dài ngày, hũ thủy tinh luôn là lựa chọn an toàn hàng đầu.

3 yếu tố quyết định lượng hóa chất ngấm vào thức ăn

Độ an toàn của bữa ăn phụ thuộc vào 3 điểm mấu chốt:

• Nhiệt độ thức ăn: Càng nóng, nguy cơ chất lạ thôi nhiễm vào thức ăn càng nhanh.

• Thời gian tiếp xúc: Đựng tạm vài phút trên đường mang về nhà sẽ đỡ rủi ro hơn rất nhiều so với việc để thức ăn ủ kín trong túi suốt nhiều giờ hay ngâm đồ chua nhiều ngày.

• Đặc tính món ăn: Thức ăn có nhiều dầu mỡ và tính acid cao (chua) sẽ hút các chất thôi nhiễm từ nhựa mạnh hơn các món thanh đạm, đồ khô.

Nhìn bằng mắt thường có biết túi nào an toàn với đồ nóng?

Câu trả lời là không thể. Độ dày mỏng, màu sắc trắng trong của túi hoàn toàn không phản ánh được thành phần hạt nhựa hay phụ gia bên trong. Để an toàn, chỉ nên dùng những loại hộp, túi có nhãn mác ghi rõ "dùng cho thực phẩm" (Food Grade) và có ký hiệu mức nhiệt độ chịu đựng cụ thể. Tuyệt đối không dùng túi xách siêu thị hay túi bóng gói hàng để đựng đồ ăn chín.

Thói quen nhỏ giúp bảo vệ sức khỏe cả nhà

Bạn không cần phải quá cực đoan bài trừ hoàn toàn đồ nhựa, chỉ cần áp dụng nguyên tắc "đúng loại – đúng việc":

• Đồ ăn vừa nấu xong còn nóng bốc khói nên chuyển sang tô chén sứ, thủy tinh hoặc hộp nhựa PP chuyên dụng chịu nhiệt (thường có ký hiệu số 5).

• Dưa cà muối chua, thực phẩm lên men nên ngâm và trữ trong hũ thủy tinh hoặc đồ gốm sứ.

• Không dùng túi nylon dùng một lần để hâm nóng đồ ăn trong lò vi sóng. Hộp nhựa đã trầy xước, ố vàng hoặc biến dạng do nhiệt cũng nên bỏ đi, không tái sử dụng để đựng đồ ăn nóng.

Sử dụng đúng dụng cụ chứa phù hợp với nhiệt độ là cách đơn giản nhất để bảo vệ sức khỏe gia đình.

Đồ nhựa mang lại sự tiện lợi lớn, nhưng chỉ thực sự an toàn khi chúng ta dùng đúng cách. Đừng vì một chút tiện tay đựng đồ ăn nóng sôi hay dưa chua vào chiếc túi nylon không rõ nguồn gốc mà vô tình tích tụ chất độc hại cho cả gia đình mỗi ngày.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. 

Xem thêm: Chị em muốn có làn da căng mọng, hãy bổ sung 5 loại thực phẩm màu trắng giàu collagen này