Trang chủ Tra cứu Chuyên đề

4 loại gia vị này là "chất gây lão hóa mạch máu", hãy dùng ít hơn khi nấu ăn

2:00 PM | 02/09/2025
Dinh dưỡng

Hệ thống mạch máu khỏe mạnh là nền tảng cho một trái tim bền bỉ và tuổi thọ cao. Tuy nhiên, một số loại gia vị quen thuộc trong nhà bếp lại tiềm ẩn nguy cơ gây lão hóa mạch máu nếu sử dụng quá mức. Dưới đây là 4 loại gia vị bạn nên hạn chế khi nấu ăn hàng ngày để bảo vệ sức khỏe tim mạch lâu dài.

Nước tương

Nhiều gia đình không thể thiếu nước tương khi nấu ăn, đặc biệt là thế hệ người cao tuổi. Nước tương có hàm lượng natri rất cao, một thìa tương đương khoảng 700-1200 mg natri. Nếu bạn thêm nửa thìa natri vào món ăn, sau vài bữa ăn, bạn sẽ dễ dàng vượt quá giới hạn lượng natri tiêu thụ hàng ngày do WHO khuyến nghị (2000 mg).

4 loai gia vi nay la
Tiêu thụ quá nhiều natri trực tiếp dẫn đến huyết áp cao và cũng ảnh hưởng đến chức năng nội mạc. Đây không chỉ là vấn đề của người bị huyết áp cao mà còn ảnh hưởng đến người khỏe mạnh, lượng natri dư thừa có thể đẩy nhanh quá trình xơ cứng mạch máu.

Một nghiên cứu về dinh dưỡng và sức khỏe của Trung Quốc sau 5 năm theo dõi đã phát hiện ra rằng cứ tăng 1.000 mg lượng natri tiêu thụ hàng ngày, nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và mạch máu não tăng khoảng 12%. Tác dụng tích lũy của natri trong gia vị đã trở thành một tác nhân bình thường làm tăng huyết áp.

MSG (mononatri glutamat)

Nhiều người nghĩ rằng nó chỉ có tác dụng tăng hương vị mà bỏ qua cơ chế hoạt động của nó. Mononatri glutamat gây ra những thay đổi về chuyển hóa, dẫn đến tăng giải phóng insulin và yếu tố tăng trưởng giống insulin, từ đó thúc đẩy sự tăng sinh tế bào cơ trơn, dẫn đến tái cấu trúc tiểu động mạch và làm dày thành mạch.

Ớt 

Chúng ta thường tin rằng ớt giúp thúc đẩy quá trình trao đổi chất, nhưng ăn quá nhiều có thể gây giải phóng các chất trung gian gây viêm. Capsaicin kích thích thụ thể TRPV1, dẫn đến sự gia tăng giãn mạch mô trong thời gian ngắn, nhưng sau tải lượng cao trong thời gian dài, nó làm hỏng chức năng bám dính của các tế bào nội mô mạch máu, thúc đẩy sự xâm nhập của các tế bào bạch cầu vào thành mạch máu và hình thành tình trạng viêm vi mô mãn tính.

Điều này đã được phát hiện rõ ràng ở các mô hình động vật và người ta cũng thấy rằng việc tiêu thụ quá nhiều ớt sẽ làm tăng mức protein C-reactive và IL-6, khiến cơ thể rơi vào tình trạng viêm mãn tính.

Nếu người khỏe mạnh thích ăn đồ ăn cay trong thời gian dài, đặc biệt là khi họ lớn tuổi, họ dễ bị viêm nhiễm tiềm ẩn trong mạch máu, từ đó dẫn đến lão hóa mạch máu một cách thụ động.

Dầu đun đi đun lại

Loại thứ tư là gia vị dầu ở nhiệt độ cao, bao gồm dầu đậu phộng và dầu hạt cải ở nhiệt độ cao được đun nóng nhiều lần để nấu. Quá trình chiên rán, nhiệt sẽ tạo ra một lượng lớn sản phẩm oxy hóa, bao gồm axit béo chuyển hóa và lipid epoxy hóa. Các độc tố chuyển hóa này sẽ được ruột hấp thụ và kích hoạt các con đường gây viêm như TLR4 sau khi đi vào máu.

4 loai gia vi nay la
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng tiêu thụ hơn 10 gam chất béo chuyển hóa mỗi ngày có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch vành lên 23% và tỷ lệ tử vong lên 33%.

Ngay cả khi không chiên, các polyme oxy hóa hình thành khi gia vị bám vào chảo khi chiên sẽ xâm nhập vào món ăn và tích tụ trong quá trình tiêu thụ. Cơ chế mà loại ô nhiễm tiềm ẩn này ảnh hưởng đến tim và mạch máu não đã bị công chúng bỏ qua.

Bốn loại gia vị trên có vẻ bình thường, nhưng mỗi loại đều có độc tính tích lũy. Vấn đề không chỉ nằm ở natri hay chất béo, mà còn ở cấp độ tế bào. Tổn thương do gia vị gây ra cho màng tế bào không xảy ra ngay lập tức mà tích tụ dần dần.

Mọi người thường không cảm nhận được điều đó, nghĩ rằng chỉ cần huyết áp bình thường và lipid máu được kiểm soát, nhưng thực tế, những thay đổi ở cấp độ tế bào đã bắt đầu diễn ra.

Trong ngắn hạn, bệnh không biểu hiện triệu chứng rõ ràng, nhưng theo thời gian, chức năng tế bào suy giảm, độ đàn hồi mạch máu kém đi, và việc kiểm soát huyết áp và đường huyết trở nên khó khăn. Nguy cơ mắc bệnh chỉ xuất hiện ở giai đoạn giữa và cuối. Các bác sĩ không kêu gọi mọi người từ bỏ hoàn toàn gia vị, mà là kiểm soát chặt chẽ loại gia vị và phương pháp nêm nếm. Ví dụ, bạn có thể chọn nước tương ít natri, sử dụng một lượng nhỏ gia vị tươi trước khi nấu và không sử dụng bột ngọt hóa học.

Phong Vũ

Theo Người đưa tin

Tin liên quan

Tin cùng chuyên đề

TIN KHÁC